"భారత రాజ్యాంగం - ప్రాథమిక హక్కులు" కూర్పుల మధ్య తేడాలు

చి
Wikipedia python library
చి (Bot: Migrating 6 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q3345485 (translate me))
చి (Wikipedia python library)
# సమానత్వపు హక్కు
# స్వాతంత్ర్యపు హక్కు
# దోపిడిని నివారించే హక్కు (Right against exploitation)
# మతస్వేచ్ఛ హక్కు
# సాంస్కృతిక మరియు విద్యాహక్కు
== స్వాతంత్ర్యపు హక్కు ==
 
భారత రాజ్యాంగము, తన అధికరణలు 19, 20, 21 మరియు 22, ల ద్వారా స్వాతంత్ర్యపు హక్కును ఇస్తున్నది. ఇది వైయుక్తిక హక్కు. ప్రతి పౌరుడూ ఈ హక్కును కలిగివుండడం, రాజ్యాంగ రచనకర్తల అసలు అభిలాష. అధికరణ 19, క్రింది ఆరు స్వేచ్ఛలను పౌరులకు ఇస్తున్నది :<ref>[[wikisource:Constitution of India/Part III|Constitution of India-Part III Article 19 Fundamental Rights]].</ref>
 
# [[వాక్-స్వాతంత్ర్యపు హక్కు]] మరియు [[భావవ్యక్తీకరణ స్వాతంత్ర్యం]],
 
== మతస్వాతంత్రపు హక్కు ==
భారతదేశంలో పౌరులందరికీ మతస్వాతంత్రపు హక్కును, అధికరణలు (ఆర్టికల్స్) 25, 26, 27 మరియు 28 ల ప్రకారం ఇవ్వబడినది. ఈ స్వేచ్ఛా స్వాతంత్రం [[సెక్యులరిజం]] సూత్రాలను స్థాపించుటకు ఉద్ద్యేశించినవి. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, భారతదేశంలోని అన్ని మతాలు సమానమే, ఏమతమూ ఇతర మతంపై ప్రాధాన్యతను కలిగి లేదు. ప్రతి పౌరుడు తన ఇష్టానుసారం మతాన్ని అవలంబించుటకు స్వేచ్ఛ కల్పింపబడ్డాడు. పౌరులు తమ మతాలగూర్చి ఉపన్యసించవచ్చు, అవలంబించవచ్చు మరియు మతవ్యాప్తికొరకు పాటుపడవచ్చు. అలాగే, మతపరమైన సాంప్రదాయాలను ఉదాహరణకు సిక్కులు [[కిర్పాన్]] లను తమ ఉద్యోగాలు చేయు సమయాన ధరించడానికి, ప్రజల శ్రేయస్సును, ఆరోగ్యకరమైన వాతావరణాన్ని సృష్టించడానికి, నిరోధించవచ్చు. <ref name="art25">[[wikisource:Constitution of India/Part III|Constitution of India-Part III Article 25 Fundamental Rights]].</ref>
 
ధార్మిక సంస్థలు, ప్రజాపయోగ స్వచ్ఛంద సంస్థలను స్థాపించుకొనవచ్చు. ఇతరత్రా, మతసంబంధం కాని కార్యకలాపాలను, ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన చట్టాల ప్రకారం చేపట్టవచ్చు. చారిటబుల్ సంస్థలను కూడా ప్రజాపయోగం, సుహృద్భావన మరియు నియమాలను పునస్కరించుకొని, తమ కార్యకలాపాలు చేయునట్లుగా ప్రభుత్వం నిర్దేశించవచ్చును.<ref>[[wikisource:Constitution of India/Part III|Constitution of India-Part III Article 26 Fundamental Rights]].</ref> మతపరమైన కార్యకలాపాల కొరకు ఏలాంటి పన్నులను విధించగూడదు మరియు నిర్దేశించగూడదు. <ref>[[wikisource:Constitution of India/Part III|Constitution of India-Part III Article 27 Fundamental Rights]].</ref> ప్రభుత్వాలు నడిపే విద్యాసంస్థలలో, ప్రత్యేక మతాన్ని రుద్దే బోధనలు చేపట్టకూడదు. <ref>[[wikisource:Constitution of India/Part III|Constitution of India-Part III Article 28 Fundamental Rights]].</ref> అలాగే, ఈ ఆర్టికల్స్ లోని విషయాలు, ప్రభుత్వాలు చేపట్టే ప్రజోపయోగ కార్యక్రమాలపై ఏలాంటి విఘాతాలు కలిగించగూడదు. ప్రభుత్వాలు చేపట్టే ప్రజల ఆర్థిక, సామాజిక, రాజకీయ విషయాలలో, ధార్మిక సంస్థల కార్యకలాపాలు అడ్డంకులుగా వుండరాదు.<ref name="art25"/>
== సాంస్కృతిక మరియు విద్యాహక్కులు ==
 
[[Image:Flag of India.svg|200px|thumb|right|భారత జాతీయపతాకం]]
 
భారతదేశం, అనేక మతాలకు, భాషలకు మరియు సంస్కృతులకు నిలయం. రాజ్యాంగం వీరికి కొన్ని ప్రత్యేక హక్కులను ఇస్తూంది. అధికరణ 29 మరియు 30 ల ప్రకారం, [[భారతదేశంలో మైనారిటీలు|మైనారిటీలకు]] కొన్ని హక్కులు ఇవ్వబడినవి. ఏ మైనారిటీలకు చెందినవాడైననూ, ప్రభుత్వం వీరికి, ప్రభుత్వ మరియు ప్రభుత్వసహాయం పొందిన సంస్థలలో ప్రవేశానికి నిషేధించరాదు. <ref>[[wikisource:Constitution of India/Part III|Constitution of India-Part III Article 29 Fundamental Rights]].</ref>
 
మైనారిటీలు, అనగా మతం, భాష మరియు సాంస్కృతిక పరమైన మైనారిటీలు, తమ మతాన్ని, భాషలనూ, సంస్కృతినీ రక్షించుకొనుటకు, మైనారిటీ సంస్థలు స్థాపించుకొనవచ్చును. ఆ సంస్థలద్వారా వారు, తమ అభ్యున్నతికి పాటుపడవచ్చును.<ref>[[wikisource:Constitution of India/Part III|Constitution of India-Part III Article 30 Fundamental Rights]].</ref> ఈ సంస్థలలో దుర్వినియోగాలు జరుగుతున్న సమయాన ప్రభుత్వాలు తమ ప్రమేయాలు కలుగజేసుకోవచ్చును.
 
== రాజ్యాంగ పరిహారపు హక్కు ==
 
== విమర్శాత్మక విశ్లేషణ ==
ఈ ప్రాధమిక హక్కులను చాలా మంది పలువిధాలుగా విమర్శించారు. రాజకీయ సముదాయాలు, ప్రాధమిక హక్కులలో [[పని హక్కు]], నిరుద్యోగస్థితి మరియు వయసు మీరిన స్థితులలో ఆర్థికసహాయ హక్కు, మున్నగునవి చేర్చాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.<ref name="pgA33"/> ఈ హక్కులన్నీ [[ప్రాధమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలు మరియు ప్రాధమిక విధులు]] లో క్రోడీకరించియున్నవి.<ref>[[wikisource:Constitution of India/Part IV|Constitution of India-Part IV Article 41 Directive Principles of State Policy]].</ref> స్వాతంత్ర్యపు హక్కు మరియు స్వీయస్వతంత్రం కూడా కొన్నిసార్లు విమర్శలకు లోనైనవి. ఇవి పరిధులకు మించి స్వేచ్ఛలు కలిగివున్నవని విమర్శింపబడినవి.<ref name="pgA33"/> ఈ పౌరహక్కులు [[అత్యవసర పరిస్థితి|ఎమర్జన్సీ]] యందు, నిలుపుదల చేయబడుతాయి, ఇలా నిలుపుదల చేసే చట్టాలకు ఉదాహరణ; 'మీసా' (MISA ''Maintenance of Internal Security Act'') మరియు [[జాతీయ రక్షణా చట్టం]] ఎన్.ఎస్.ఏ. NSA (''National Security Act''). <ref name="pgA33"/> జాతీయ విపత్తుల (దేశ రాజకీయ అంతర్గత సంక్షోభం) సమయాలలో 'అత్యవసర పరిస్థితి' ని ప్రకటించి, ఈ కాలంలో పౌరహక్కులను తాత్కాలికంగా వెనక్కి తీసుకుంటారు.<ref name="pgA33"/> <ref>[http://web.mid-day.com/news/city/2006/may/137263.htm Senior Inspector justifies lathi-charge] during the [[2006 Indian anti-reservation protests]]</ref><ref>[http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1029206&CatID=1 Lathi Charge in Mumbai] during the [[2006 Indian anti-reservation protests]]</ref>
 
"[[పత్రికా స్వేచ్ఛ]]" స్వాతంత్ర్యపు హక్కులలో మిళితం చేయబడలేదు, ప్రజల ఉద్దేశ్యాల ప్రకటన, [[భావ ప్రకటనా స్వాతంత్ర్యం]] మున్నగు విషయాల కొరకు పత్రికాస్వేచ్ఛ అవసరం.<ref name="pgA33"/> అపాయకర పనులలో బాలల చాకిరి కొంచెం తగ్గుముఖం పట్టినా, అపాయాలులేని పనులలో బాలల చాకిరి (Child Labour) అనేవి, భారతరాజ్యాంగ విలువలను కాలరాస్తున్నాయి. 1.65 కోట్లమంది బాలబాలికలు నేటికీ భారతదేశంలో వివిధ పనులలో ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు.<ref>{{cite web
| url = http://www.indiatogether.org/photo/2006/chi-labour.htm
| title = Child labour in India
"https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MobileDiff/1198292" నుండి వెలికితీశారు