"రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్" కూర్పుల మధ్య తేడాలు

చి
clean up, replaced: ప్రార్ధన → ప్రార్థన (2) using AWB
చి (fixing dead links)
చి (clean up, replaced: ప్రార్ధన → ప్రార్థన (2) using AWB)
{{quote|Ireland's constitution (Bunreacht na hÉireann) dates from 1937 and, despite significant innovations, marked a development of previous constitutional experience rather than a decisive break with it. ... In any case, for Fianna Fáil the Irish Free State constitution was inherently illegitimate no matter how it read. Eamon de Valera in particular felt the need for the state to have an entirely new constitution, and to this end he initiated the process of drafting one in 1935. ... Although legally and constitutionally this new constitution could have been enacted by the Oireachtas as one long amendment to the existing constitution, that would have defeated the whole point of the exercise; it was vital symbolically to seem to make a new beginning, and to have the Irish people confer the new constitution on themselves.}}
ఆర్ చుబ్, PJ ద్రుడి(ed)లో, 1986, ఐర్లాండ్ అండ్ బ్రిటన్ సిన్స్ 1922, కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్: కేంబ్రిడ్జ్
{{quote|The Irish government today is carried on with the framework laid down in the Constitution, Bunreach na hÉireann, that dates from 1937. That Constitution is the successor of two previous constitutions, the Constitution of the Irish Free State (1922) and the Constitution of Dáil Éireann (1919) which was created by Sinn Féinn as part of the political struggle for independence. All three are best viewed as the products of a process of emancipation from British domination and the emergence from the British political system. They were milestones in the evolution of the country's relationship with the United Kingdom and marked stages in the transition from a province of an essentially English state to a sovereign republic.}}</ref> [[బ్రిటిష్ కామన్ వెల్త్]] లో [[రాజ్యం]]గా స్థాపించబడింది. [[వెస్ట్ మిన్స్టర్ చట్టం]] మరియు [[1936 నాటి త్యజింపు సంక్షోభం]] ద్వారా దీని సార్వభౌమాధికారం పెరిగింది.<ref>DW హోల్లిస్, 2001, ''ది హిస్టరీ ఆఫ్ ఐర్లాండ్'' ‎, గ్రీన్వుడ్: కనెక్టికట్<br />మైకేల్ జె. కెన్నెడీ, 2000, డివిజన్ అండ్ కాన్సెన్సస్: ది పోలిటిక్స్ ఆఫ్ క్రాస్-బోర్డర్ రిలేషన్స్ ఇన్ ఐర్లాండ్, 1925-1969, ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్: డబ్లిన్<br />{{quote|"In April 1936 de Valera had announced that he was preparing to draft a new constitution to replace that of 1922. Drafting was in progress when the abdication of King Edward VIII in December 1936 gave de Valera the opportunity to make further constitutional changes and introduce the External Relations Bill. In London, the cabinet's Irish Situation Committee had been told by [Malcolm] MacDonald in November 1936 to expect such legislation in the near future, so its introduction was not a shock to the British. Even so, de Valera was concerned about the possible British reaction, and he was able to use the abdication crisis to implement a further revision of the Treaty, safe in the knowledge that British politicians had other matters on their minds."}}</ref> 1937లో ప్రవేశపెట్టబడిన [[నూతన రాజ్యాంగం]]<ref>బిల్ కిస్సానే, 2007, ఈమోన్ డే వలేరా అండ్ ది సర్వైవల్ ఆఫ్ డెమోక్రసీ ఇన్ ఇంటర్-వార్ ఐర్లాండ్, జర్నల్ ఆఫ్ కాన్టెంపరరీ హిస్టరీ, వాల్యూం. 42, నెం. 2, 213-226</ref> దీనిని సంపూర్ణ సార్వభౌమాధికార రాజ్యంగా ప్రకటించి "ఐర్లాండ్"గా పేరు పెట్టింది.<ref name="1937rename">టి గార్విన్, ''1922: ది బర్త్ ఆఫ్ ఐరిష్ డెమోక్రసీ'' , గిల్ &amp; మాక్మిలన్: డబ్లిన్, 2005<br />{{cite book |title=The Irish Civil War 1922-23 |author=Peter Cottrell |page=85 |isbn=9781846032707 |publisher=Osprey Publishing |year=2008 |quote=Irish voters approved a new constitution, ''Bunreacht na hÉireann'', in 1937 renaming the country Éire or simply Ireland.}}<br />{{cite web |title=Guide to Irish Law |author=Dr. Darius Whelan |date=June 2005 |url=http://www.nyulawglobal.org/globalex/Ireland.htm |accessdate=11 September 2009 |quote=This Constitution, which remains in force today, renamed the State ''Ireland'' (Article 4) and established four main institutions - the President, the Oireachtas (Parliament), the Government and the Courts.}}<br />జాన్ టి. కోచ్, సెల్టిక్ కల్చర్: ఎ హిస్టోరికల్ ఎన్సైక్లోపెడియా, ABC-CLIO: శాంతా బార్బర, 2006</ref> 1949లో ఐర్లాండ్ [[తనను తాను గణతంత్రంగా ప్రకటించుకున్నపుడు]] యునైటెడ్ కింగ్డం<ref>ఎఫ్ ఇలియట్ మొదలగువారు, 1959, ఎ డిక్షనరీ ఆఫ్ పోలిటిక్స్, పెంగ్విన్: లండన్<br />మున్రో మొదలైనవారు, 1990, ఎ వరల్డ్ రికార్డు ఆఫ్ మేజర్ కాన్ఫ్లిక్ట్ ఏరియాస్, సెయింట్. జేమ్స్ ప్రెస్: డెట్రాయిట్</ref> తో చివరి బంధం తెగిపోయింది, మరియు పద్ధతి ప్రకారం ఒక ప్రభుత్వ రాజ్యంగా ఉండటం రద్దయిపోయింది. వెంటనే ఐర్లాండ్ [[బ్రిటిష్ కామన్వెల్త్]] ను వదలివేసింది,<ref>[[రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ ఆక్ట్ 1948]] యొక్క [http://www.irishstatutebook.ie/1948/en/act/pub/0022/sec0002.html#zza22y1948s2 సెక్షన్ 2].</ref> ఇది 1937 నుండే కామన్వెల్త్ సమావేశాలకు హాజరవడం మానివేసింది.<ref>{{cite|first1=Atsushi|last1=Kondo|first2=Atsushi|last2=Kondō|title=Citizenship in a Global World: Comparing Citizenship Rights for Aliens|publisher=Palgrave Publishers|location=Hampshire|year=2001|isbn=0-33-80265-9|page=120|quote=Ireland reluctantly remained a member of the Commonwealth s Irish citizens remained British Subjects. However, Irish representatives stopped attending Commonwealth meetings in 1937 and Ireland adopted a position of neutrality in World War II. Ireland became a Republic in 1949 and formally left the Commonwealth.}}</ref>
 
బ్రిటిష్ పరిపాలనాకాలం మరియు స్వాతంత్ర్యం పొందిన ప్రారంభంలో, ఐర్లాండ్ [[పశ్చిమ ఐరోపా]]లోని అత్యంత పేద దేశాలలో ఒకటిగా ఉండి ఎక్కువ సంఖ్యలో వలసలను చూసింది. అయితే ఆకాలంలోని అనేక ఇతర దేశాలకు విరుద్ధంగా, అది ఆర్ధికంగా శక్తివంతంగా ఉండి ప్రజాస్వామ్యంగా నిలిచింది. 1950ల చివరిలో [[రక్షిత ఆర్ధికవ్యవస్థ]] ప్రారంభమైంది మరియు 1973లో ఐర్లాండ్ [[యూరోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ]] ([[యూరోపియన్ యూనియన్]])లో చేరింది. ఒక ఆర్ధిక సంక్షోభం ఐర్లాండ్ 1980ల చివరిలో భారీస్థాయి ఆర్ధిక సంస్కరణలు ప్రారంభించడానికి దారితీసింది. EU దేశాలతో పోల్చినపుడు ఐర్లాండ్ పన్నులను మరియు నియంత్రణలను నాటకీయంగా తగ్గించింది.<ref name="workforall">"EU: కాజెస్ ఆఫ్ గ్రోత్ డిఫరెన్షియల్స్ ఇన్ యూరప్", WAWFA మేథో కూటమి </ref> 1990లలో ఆర్ధిక వ్యవస్థ యొక్క వేగవంతమైన అభివృద్ధి "[[సెల్టిక్ టైగర్]]"గా పిలువబడే అనూహ్యమైన ఆర్ధిక ప్రగతి యొక్క ప్రారంభానికి దోహదం చేసింది.<ref>{{cite news |last=Nicoll |first=Ruaridh |url= http://www.guardian.co.uk/world/2009/may/10/ireland-financial-crisis-emigration |title=Ireland: As the Celtic Tiger roars its last |date=2009-05-16 |publisher=The Guardian |accessdate=2010-03-30 | location=London}}</ref> ఏదేమైనా, [[2007–2010 నాటి ఆర్ధిక సంక్షోభం]] [[ఐరిష్ ఆర్ధిక వ్యవస్థను ప్రభావితం]] చేసింది.
 
[[IMF]]చే ఐర్లాండ్ [[ప్రపంచంలోని 38వ ఆర్ధిక శక్తి]]గా స్థానం పొందింది. 2006లో ఐర్లాండ్ ఆరవ అత్యధిక నామమాత్ర తలసరి [[స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి]]([[కొనుగోలు శక్తి పోలిక]]లో తొమ్మిదవ అత్యధిక తలసరి)ని కలిగి ఉంది.<ref>తలసరి [[GDP (PPP)పరంగా దేశాల జాబితా]]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2007/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=30&pr.y=11&sy=2004&ey=2008&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=193%2C158%2C122%2C542%2C124%2C137%2C156%2C138%2C423%2C196%2C128%2C142%2C172%2C182%2C132%2C576%2C134%2C961%2C174%2C184%2C532%2C144%2C176%2C146%2C178%2C528%2C436%2C112%2C136%2C111&s=NGDP_RPCH%2CNGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CPPPSH&grp=0&a= |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=[[IMF]] |date=2006-09-14 |accessdate=2009-07-09}}</ref> [[మానవ అభివృద్ధి సూచీ]]లో ఈ దేశం ఐదవస్థానాన్ని పొందింది, మరియు ప్రపంచంలో అత్యున్నత జీవనప్రమాణాలను కలిగి ఉన్న దేశాలలో ఒకటిగా ఉండి, [[ఎకనామిస్ట్ ఇంటలిజెన్స్ యూనిట్]] యొక్క [[]]జీవన నాణ్యత సూచీ/2}లో ప్రధమ స్థానంలో నిలిచింది. ఐర్లాండ్, [[ప్రపంచ శాంతి సూచీ]]లో ఆరవస్థానంలో, [[పత్రికా స్వేచ్ఛ]]లో ప్రధమస్థానంలో మరియు [[ఆర్ధిక స్వేచ్ఛ]]లో నాల్గవస్థానంలో నిలిచింది. ఈ దేశం దాని విద్యా వ్యవస్థ, [[రాజకీయ స్వేచ్ఛ మరియు పౌర హక్కులకు]] కూడా అత్యున్నత స్థానాలను పొందింది. ఈ దేశం ప్రపంచంలోని అత్యంత స్థిరమైన దేశాలలో ఒకటిగా నిలిచి, [[విఫలమైన దేశాల సూచీ]]లో క్రింద నుండి ఐదవ స్థానంలో నిలిచింది. ఐర్లాండ్, [[EU]], [[OECD]], మరియు [[ఐక్యరాజ్యసమితి]]లలో సభ్యదేశంగా ఉంది.
 
== శబ్ద ఉత్పత్తి శాస్త్రం ==
[[రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ యాక్ట్ 1948]], రాజ్యం గురించిన వివరణ "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్" (''పోబ్లాచ్ట్ న హీయిరేంన్'' )గా ఉండాలని పేర్కొంది.<ref name="description"/> [[బ్రిటిష్ రాజరికం]] యొక్క చివరి అధికారిక క్రియలను తొలగించి వాటిని ఎన్నికైన అధ్యక్షుడికి బదిలీ చేయడం ద్వారా ఐర్లాండ్ ను [[గణతంత్రం]]గా మార్చడం ఈ చట్టం యొక్క ఉద్దేశ్యం. ఈ చట్టం వలన పేరులో ఏ విధమైన మార్పూ రాలేదు. 1989లో ఐరిష్ సుప్రీం కోర్ట్, ''రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్'' పేరుని ఉపయోగించిన ఒక నేరస్థుల మార్పిడి ఉత్తర్వును తిరస్కరించింది. జస్టిస్ వాల్ష్, "ఈ దేశం యొక్క సహాయంకోరే ఇతర దేశాల న్యాయస్థానాలు ఈ దేశానికి రావలసిన రాజ్యాంగబద్ధమైన మరియు అంతర్జాతీయంగా తగినంత గుర్తింపు ఇవ్వటానికి నిరాకరించినపుడు, నా అభిప్రాయంలో, ధృవీకరణపత్రాలను సరిచేసేంతవరకు ఆ దేశాలకు తిప్పిపంపాలని" తీర్పు ఇచ్చాడు.<ref>కేసీ, జేమ్స్, ''కాన్స్టిట్యూషనల్ లా ఇన్ ఐర్లాండ్'' , ISBN 978-1-899738-63-2, పుట. 31, ''ఎల్లిస్ వి ఓ'డే'' ని అప్పగించే కేసుని ఉటంకిస్తూ.</ref>
 
[[ఐర్లాండ్ ద్వీపం]] [[1916]]లో [[తిరుగుబాటుదారుల]] ద్వారా ఏకపక్షంగా స్వతంత్ర రిపబ్లిక్ గా [[ప్రకటించబడింది]] మరియు ఇది ''[[ఐరిష్ రిపబ్లిక్]]'' (''పోబ్లాచ్ట్ న హేయిరేంన్'' )గా పిలువబడింది. [[1918 సాధారణ ఎన్నికల]] తరువాత, ఆ [[ప్రకటన]] ఐరిష్ [[పార్లమెంట్ సభ్యులచే]] ధృవీకరించబడింది. 1921 మరియు 1922 మధ్య, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఐర్లాండ్ ను యునైటెడ్ కింగ్డంలో ఒక స్వయం ప్రతిపత్త ప్రాంతంగా ఏర్పరచడానికి, ''[[సదరన్ ఐర్లాండ్]]'' (మరియు నార్తరన్ ఐర్లాండ్)ను సృష్టిస్తూ ఒక శాసనం చేసింది. [[ఆంగ్లో-ఐరిష్ సంధి]] తరువాత, ఈ రాజ్యం ''[[ఐరిష్ ఫ్రీ స్టేట్]]'' (''సవొర్స్టాట్ ఎయిరేయన్'' )రూపంలో [[బ్రిటిష్ కామన్వెల్త్]] లో స్వతంత్ర [[పాలితప్రాంతం]]గా ఏర్పడింది. ఈ పేర్లన్నీ ఇప్పటికీ కొన్నిసార్లు అనధికారికంగా ఉపయోగించబడతాయి. ఇతర వ్యావహారిక నామాలైన ''ఇరవై-ఆరు కౌంటీలు'' మరియు ''ది సౌత్'' వంటి వాటిని ప్రత్యేకించి నార్తరన్ ఐర్లాండ్ నివాసితులు తరచూ వాడతారు. అదే విధంగా, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ దృష్టిలో, ''ఆరు కౌంటీలు'' లేదా ''ది నార్త్'' గా [[నార్తరన్ ఐర్లాండ్ తరచూ పిలువబడుతుంది]].
 
== స్వాతంత్ర్యము ==
[[పార్లమెంట్ యాక్ట్ 1911]] [[హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్]] యొక్క వీటోను రద్దు చేసినపుడు, మరియు [[జాన్ రెడ్మొండ్]] మూడవ [[హోమ్ రూల్ యాక్ట్ 1914]] సాధించినపుడు హోమ్ రూల్ ఖచ్చితమని అనిపించింది. [[ఐరిష్ కాథలిక్కులు]] నిజమైన రాజకీయ అధికారాన్ని పొందితే, తాము వివిక్షను ఎదుర్కొని ఆర్ధిక మరియు సాంఘిక సౌకర్యాలను కోల్పోతామనే భయంతో మొదటి హోమ్ రూల్ బిల్ ప్రవేశ పెట్టిన తరువాత, 1886 నుండి ఐరిష్ [[ప్రొటెస్టెంట్]]లలో ఈ [[యూనియనిస్ట్ ఉద్యమం]] ఎదుగుగుతోంది. ఐరిష్ ఐక్యతావాదం ఐర్లాండ్ అంతా వ్యాప్తిలో ఉన్నప్పటికీ, దేశం మొత్తంలో సాధారణంగా ఎక్కువగా ఉండే వ్యవసాయ రంగానికి వ్యతిరేకంగా, పారిశ్రామికరంగం ఎక్కువగా ఉన్న [[ఉల్స్టార్]] లోని కొన్ని భాగాలలో, పందొమ్మిదో శతాబ్ద చివరి భాగం మరియు ఇరవయ్యవ శతాబ్ద ప్రధమ భాగంలో ఐక్యతావాదం ప్రత్యేకంగా బలాన్ని పుంజుకుంది. (భయపడినట్లుగానే ఆ ప్రాంతంలో భారీ పన్నులు విధించబడ్డాయి.) దీనికి తోడు, ఐక్యతావాదులు నాలుగు కౌంటీలలో ఆధిక్యంలో ఉండగా, ఉల్స్టర్ లో ప్రొటెస్టెంట్ జనాభా యొక్క ప్రాబల్యం అధికంగా ఉంది.
 
[[డబ్లిన్]] లో-జన్మించిన [[సర్ ఎడ్వర్డ్ కార్సన్]] నాయకత్వంలో [[ఐరిష్ యూనియనిస్ట్ పార్టీ]] మరియు పశ్చిమానికి చెందిన [[సర్ జేమ్స్ క్రైగ్]] యొక్క [[ఉల్స్టర్ యూనియనిస్ట్ పార్టీ]]ల నేతృత్వంలో, ''ఉల్స్టర్ నిర్బంధాన్ని'' వ్యతిరేకించడానికి ఐక్యతావాదులు [[బలమైన సైన్యం]]గా తయారయ్యారు. ఉల్స్టర్ లో తిరుగుబాటును తొలగించడానికి మే 1914లో పార్లమెంట్ లో హోమ్ రూల్ బిల్ ఆమోదం పొందిన తరువాత, బ్రిటిష్ [[ప్రధానమంత్రి]] [[H. H. అస్క్విత్]], ఐరిష్ పార్టీ నాయకత్వం అయిష్టంగానే ఆమోదించిన ఒక [[సవరణ బిల్]] ప్రవేశపెట్టాడు, ప్రయోగ వ్యవధి అయిన ఆరు సంవత్సరాల కాలానికి ఈ బిల్లు పరిధి నుండి ఉల్స్టర్ తాత్కాలికంగా వదలివేయబడింది, తాత్కాలికంగా వదలివేయబడిన ప్రాంతానికి ఇప్పటికి ఇంకా నిర్ణయించబడని నూతన చర్యలు ప్రవేశపెట్టబడతాయి.
 
=== విప్లవ కాలము ===
 
=== ఐరిష్ పౌర యుద్ధం ===
[[దస్త్రం:Eamon de Valera c 1922-30.jpg|upright|thumb|upright|left|ఈమొన్ డే వలేరా ]]
ఐరిష్ స్వేచ్ఛా రాజ్య సృష్టి యొక్క పర్యవసానమే [[ఐరిష్ పౌర యుద్ధం]]. [[ఈమొన్ డి వలేరా]] నేతృత్వంలోని ఒప్పంద-వ్యతిరేక బలగాలు, తాము విశ్వాసాన్ని ప్రకటించిన 1919 నాటి [[ఐరిష్ గణతంత్రాన్ని]] ఈ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించడం ''రద్దు చేస్తుందనే'' నిజాన్ని వ్యతిరేకించారు, ప్రజల మద్దతు ప్రతిబింబిస్తూ "ప్రజలకు తప్పు చేసే హక్కు లేదు" అని అంగీకారం కొరకు వాదించారు. రాజ్యం [[బ్రిటిష్ కామన్వెల్త్]] లో భాగంగా ఉండటం మరియు ఒప్పంద-వ్యతిరేక పక్షం [[బ్రిటిష్ రాజు]]కు విశ్వాస ప్రమాణంగా భావించిన ప్రమాణాన్ని, [[స్వేచ్ఛా రాజ్య పార్లమెంట్]] సభ్యులు చేయడమనే నిజాన్ని వారు అధికంగా వ్యతిరేకించారు. [[మైఖేల్ కోలిన్స్]] నాయకత్వంలోని ఒప్పంద-అనుకూల వర్గాలు, ఈ ఒప్పందం "అన్ని దేశాలు కోరుకొని మరియు అభివృద్ధి చేసే అంతిమ స్వేచ్ఛను ఇవ్వడమే కాక, దానిని సాధించే స్వేచ్ఛను కూడా ఇచ్చింది" అని వాదించారు.
 
 
=== 1937 రాజ్యాంగం ===
29 డిసెంబర్ 1937న, ఒక నూతన రాజ్యాంగం, ది [[కాన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్]] (''బున్రీచ్ట్ న హీయిరెన్'' ), అమలులోకి వచ్చింది. ఇది [[కాన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ది ఐరిష్ ఫ్రీ స్టేట్]] స్థానాన్ని ఆక్రమించి రాజ్యాన్ని ''ఐర్లాండ్'' , లేదా ఐరిష్ భాషలో ''ఐరే'' గా పిలిచింది.<ref name="1937rename"/> పూర్వ ఐరిష్ స్వేచ్ఛా ప్రభుత్వం నూతన రాజ్యాంగం అమలులోకి రావడానికి కొన్ని నెలల ముందు [[గవర్నర్-జనరల్]] యొక్క కార్యాలయాన్ని పద్ధతి ప్రకారం రద్దు చేయటానికి చర్యలను చేపట్టింది.<ref>తుదకు కార్యనిర్వహణాధికారాల (కాన్సీక్వెన్షియల్ ప్రొవిజన్స్) చట్టం, 1937 క్రింద, డిసెంబర్ 1936 నుండి అమలయ్యేలా గవర్నర్-జనరల్ యొక్క కార్యాలయం ఎత్తివేయబడింది. </ref> ఐర్లాండ్ యొక్క రాజ్యాంగం [[ఐర్లాండ్ అధ్యక్షుడి]] కార్యాలయానికి ఏర్పాటు చేసినప్పటికీ, 1937 మరియు 1949ల మధ్య ఐర్లాండ్ సాంకేతికంగా గణతంత్రం కాదు. దీనికి కారణం, దేశాధినేత పోషించే కీలక పాత్ర అనగా ఐర్లాండ్ కు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చిహ్నాత్మకంగా ప్రాతినిధ్యం వహించడం ''శాసనం'' ప్రకారం ఐరిష్ ప్రభుత్వంలో ''భాగం'' గా ఉన్న బ్రిటిష్ రాజు వద్ద ఉంది. [[ఐరిష్ స్వేచ్ఛా రాజ్యంలో రాజు యొక్క బిరుదు]] బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలోని మిగిలిన ప్రాంతాల వలెనే ఉంటుంది:
 
* 1922-1927 – ''దేవుని దయ వలన, గ్రేట్ బ్రిటన్ యొక్క యునైటెడ్ కింగ్డం మరియు ఐర్లాండ్ మరియు సముద్రానికావల ఉన్న బ్రిటిష్ పాలిత ప్రాంతాల రాజు, విశ్వాస రక్షకుడు, భారత సామ్రాజ్యాధినేత'' .
== పాలన ==
=== రాజకీయాలు ===
[[దస్త్రం:Mary McAleese.jpg|right|thumb|upright|ప్రెసిడెంట్ మేరీ మెక్అలీసే ]]
{{Main|Politics of the Republic of Ireland}}
ఐర్లాండ్, పార్లమెంటరీ వ్యవస్థలో ప్రభుత్వాన్ని కలిగి ఉన్న ఒక [[గణతంత్రం]]. [[రాజ్యాధినేత]]గా పనిచేసే [[ఐర్లాండ్ అధ్యక్షుడు]], ఏడు సంవత్సరాల కాలానికి ఎన్నుకోబడతాడు మరియు తిరిగి ఒకసారి మాత్రమే ఎన్నుకోవచ్చు. అధ్యక్షుడు ఎక్కువగా [[నామమాత్ర అధినేత]], అయితే కొన్ని [[రాజ్యాంగ]]పరమైన అధికారాలు మరియు విధులు అప్పగించబడ్డాయి, ఈయనకు సహాయంగా ఒక సలహా సంఘం [[కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్]] ఉంటుంది. {{lang|ga|[[Taoiseach]]}} ([[ప్రధాన మంత్రి]]) పార్లమెంట్ ప్రతిపాదన మేరకు అధ్యక్షునిచే నియమించబడతాడు. అధిక భాగం ''{{lang|ga|Taoisigh}}'' జాతీయ ఎన్నికలలో అధిక స్థానాలను పొందిన రాజకీయ పార్టీ నాయకులుగా ఉన్నారు. [[సంకీర్ణాలు]] ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడం సాధారణంగా మారింది, 1989 నుండి ఒకే-పార్టీ అధికారాన్ని చేపట్టలేదు.
 
[[దస్త్రం:Leinsterhouseirl.jpg|thumb|left|లేయిన్స్టర్ హౌస్ ([59] యొక్క స్థావరం)]]
రాజ్యాంగపరంగా ప్రభుత్వం పదిహేనుమంది సభ్యులకు పరిమితం చేయబడింది. ప్రభుత్వంలోని ఇద్దరి కంటే ఎక్కువ మంది సభ్యులు {{lang|ga|Seanad}}, మరియు {{lang|ga|Taoiseach}} నుండి ఎన్నుకోబడరాదు, {{lang|ga|[[Tánaiste]]}} (ఉప ప్రధానమంత్రి) మరియు ఆర్ధిక మంత్రి తప్పనిసరిగా {{lang|ga|Dáil}} యొక్క సభ్యులై ఉండాలి. ప్రస్తుత ప్రభుత్వం రెండు పార్టీల సంకీర్ణాన్ని కలిగి ఉంది; {{lang|ga|[[Fianna Fáil]]}} నాయకుడు {{lang|ga|Taoiseach}} [[బ్రియాన్ కోవేన్]] మరియు [[గ్రీన్ పార్టీ]] [[జాన్ గోర్మ్లె]] నాయకత్వంలోనిది, వీరితో పాటు అనేకమంది స్వతంత్ర అభ్యర్ధులు ఉన్నారు. [[డయిల్]] కు చివరి [[సాధారణ ఎన్నికలు]] 24 మే 2007లో నిర్వహించబడ్డాయి, దాని తరువాత అది 29 ఏప్రిల్ న టవోయిసీచ్ చే పిలువబడింది. ప్రస్తుత {{lang|ga|Dáil}} లో ఉన్న ప్రతిపక్ష పార్టీలు [[ఎండా కేన్నీ]] నేతృత్వంలోని [[ఫైన్ గేల్]], [[ఈమొన్ గిల్మోరే]] నాయకత్వంలోని [[లేబర్ పార్టీ]], మరియు [[అవొఇమ్హఘీన్ ఓ కావోలయిన్]] నేతృత్వంలోని [[సిన్న్ ఫీయిన్]]. 2007 ఎన్నికల ముందు కంటే తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నప్పటికీ అనేకమంది స్వతంత్ర సహాయకులు కూడా డాయిల్ ఏఇరేన్ లో కూర్చుంటారు.
 
ఐర్లాండ్ 1973లో [[యునైటెడ్ కింగ్డం]] మరియు [[డెన్మార్క్]] లతో పాటు [[ఐరోపా సమాఖ్య]]లో చేరింది మరియు [[స్చెంగెన్ ఏరియా]] కు వెలుపల ఉండటానికి ఎంపిక చేసుకుంది. [[కామన్ ట్రావెల్ ఏరియా]] కారణంగా యునైటెడ్ కింగ్డం పౌరులు పాస్ పోర్ట్ లేకుండా స్వేచ్ఛగా ఐర్లాండ్ లో ప్రవేశించవచ్చు. ఈ కామన్ ట్రావెల్ ఏరియా అనేది పాస్ పోర్ట్ లేకుండా స్వేచ్ఛగా తిరిగే ప్రాంతం, దీనిలో ఐర్లాండ్, గ్రేట్ బ్రిటన్, ఐల్ ఆఫ్ మాన్ ద్వీపాలు మరియు ఛానల్ ఐ లాండ్స్ ఉన్నాయి. ఏదేమైనా, విమానాశ్రయాలు మరియు నౌకాశ్రయాల వద్ద ఏదో ఒక రూపంలో గుర్తింపు అవసరం అవుతుంది.
=== కౌంటీలు ===
{{Main|Counties of Ireland}}
ఐర్లాండ్ ఇరవై-ఆరు సాంప్రదాయ [[కౌంటీలను]] కలిగి ఉంది మరియు అవి ఇప్పటికీ సాంస్క్రతిక మరియు క్రీడాసందర్భాలలో, మరియు తపాలా సేవల కొరకు ఉపయోగించబడతాయి. ఏదేమైనా, అవి ఎప్పుడూ పరిపాలనా విభాగాలతో ఒకే విధమైన హద్దులను కలిగి లేవు. అనేక సాంప్రదాయ కౌంటీలు నూతన పరిపాలనా విభాగాలుగా పునర్నిర్మించబడ్డాయి. 1990లలో [[డబ్లిన్ కౌంటీ]] మూడు ప్రత్యేక పరిపాలనా కౌంటీలుగా విభజించబడగా 1890లోనే [[టిప్పరరి కౌంటీ]] రెండుగా విభజింపబడింది. ఇది ప్రస్తుత మొత్తమైన ఇరవై-తొమ్మిది పరిపాలనా కౌంటీలు మరియు ఐదు నగరాలకు దారి తీసింది. ఈ ఐదు నగరాలు ([[డబ్లిన్]], [[కార్క్]], [[లైమ్ రిక్]], [[గాల్వే]], [[వాటర్ ఫోర్డ్]]) మిగిలిన కౌంటీల కంటే భిన్నంగా ప్రత్యేకంగా పరిపాలించబడతాయి. ఐదు పరిపాలనా విభాగాలు ([[క్లోన్మెల్]], [[ద్రోఘెడ]], [[కిల్కేన్నీ]], [[స్లిగో]], [[వెక్స్ ఫోర్డ్]]) కౌంటీ లోపల స్వయం ప్రతిపత్తిని కలిగి ఉన్నాయి.<ref>{{cite book|last=Callanan|first=Mark |coauthors=Justin F. Keogan|title=Local government in Ireland: inside out |editor=Mark Callanan, Justin F. Keogan|publisher=Institute of Public Administration|year=2003|page=49|isbn=9781902448930|url=http://books.google.com/?id=P6OdT7MIflgC&pg=PA49&dq=%22at+the+time+of+writing+there+are+five+borough+councils%22#v=onepage&q=%22at%20the%20time%20of%20writing%20there%20are%20five%20borough%20councils%22|accessdate=2009-09-21}}</ref> కిల్కేన్నీ ఒక పరిపాలనా విభాగం అయినా, అది చట్టపరంగా నగరంగా సూచించబడే హక్కుని నిలుపుకుంది.<ref> ''[[లోకల్ గవర్నమెంట్ ఆక్ట్ 2001]]'' యొక్క 10(7) విభాగం చూడుము.</ref> కౌంటీ సరిహద్దులను సాధ్యమైనంతవరకు అనుసరించడానికి చట్టప్రకారం [[డాయిల్ నియోజకవర్గాలు]] అవసరం. అధిక జనాభాను కలిగి ఉన్న కౌంటీలు బహుళ నియోజకవర్గాలను కలిగి ఉండగా(ఉదా.లైమ్ రిక్ తూర్పు/పశ్చిమ) కొన్ని నియోజక వర్గాలు ఒకటి కంటే ఎక్కువ కౌంటీలను కలిగి ఉంటాయి(ఉదా. స్లిగో-నార్త్ లీట్రిం), మొత్తం మీద, కౌంటీ సహజ సరిహద్దులు అధిగమించబడవు.
గణాంక ప్రయోజనాల కొరకు ఈ కౌంటీలు ఎనిమిది [[ప్రాంతాలుగా]] ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
{|
=== స్థానిక ప్రభుత్వం ===
{{Main|Local government in the Republic of Ireland}}
పర్యావరణ, సాంస్కృతిక మరియు స్థానిక ప్రభుత్వాల మంత్రి, స్థానిక అధికారుల మరియు సంబంధిత సేవల బాధ్యతను నిర్వహిస్తాడు. స్థానిక ప్రభుత్వం ''స్థానిక ప్రభుత్వ చట్టాలచే'' పరిపాలించబడుతుంది, వీటిలో ఇటీవలి కాలానికి చెందిన ([[స్థానిక ప్రభుత్వ చట్టం 2001]]) [[స్థానిక ప్రభుత్వం]] యొక్క రెండు-అంచెల నిర్మాణాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ప్రస్తుత స్థానిక ప్రభుత్వ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసిన ప్రధమ పత్రం [[స్థానిక ప్రభుత్వ చట్టం 1898]]. [[ఐర్లాండ్ యొక్క ఇరవయ్యవ రాజ్యాంగ సవరణ]] (1999) మొదటిసారిగా ఐర్లాండ్ లో స్థానిక ప్రభుత్వానికి రాజ్యాంగపరమైన గుర్తింపుని ఇచ్చింది. ప్రణాళిక, స్థానిక రహదారులు, ఆరోగ్యరక్షణ, మరియు గ్రంధాలయాల వంటి అంశాలకు స్థానిక ప్రభుత్వాలు బాధ్యులుగా ఉంటాయి.
 
ఈ నిర్మాణంలో ఉన్నత అంచె 29 [[కౌంటీ కౌన్సిళ్లను]] మరియు ఐదు [[నగర కౌన్సిళ్లను]] కలిగి ఉంది. 26 [[సాంప్రదాయ కౌంటీలలో]] ఇరవై-నాలుగు 1898 నుండి కౌంటీ కౌన్సిళ్లను కలిగి ఉన్నాయి. [[కౌంటీ టిప్పరరి]] రెండు ([[నార్త్ టిప్పరరి]] మరియు [[సౌత్ టిప్పరరి]]), మరియు 1994 నుండి సాంప్రదాయ [[కౌంటీ డబ్లిన్]] మూడింటినీ ([[డన్ లవోఘైర్-రాత్డౌన్]], [[ఫింగల్]], మరియు [[సౌత్ డబ్లిన్]]) కలిగి ఉన్నాయి. [[డబ్లిన్]], [[కార్క్]], [[లైమ్ రిక్]], [[వాటర్ఫోర్డ్]], మరియు [[గాల్వే]] ఈ ఐదు నగరాలు కౌంటీ కౌన్సిళ్ళతో సమానమైన హోదా కలిగిన నగర కౌన్సిళ్లను కలిగి ఉన్నాయి. రెండవ అంచె [[పట్టణ కౌన్సిళ్లను]] కలిగి ఉంది. [[కిల్కెన్ని]] నగరం మరియు 2001కి ముందు [[పరిపాలనా]] నగరపాలకసంస్థ హోదాని కలిగిన నాలుగు నగరాలు ([[స్లిగో]], [[ద్రోఘెడ]], [[క్లోన్మెల్]], మరియు [[వేక్స్ఫోర్డ్]]), "పట్టణ కౌన్సిల్" కి బదులుగా "బారౌ కౌన్సిల్" అనే పేరుని ఉపయోగించుకోవడానికి అనుమతించబడ్డాయి, అయితే వీటికి అదనపు బాధ్యతలు ఏవీ లేవు. ఐదు పరిపాలనా కౌన్సిళ్ళతో పాటు 75 పట్టణ కౌన్సిళ్ళు ఉన్నాయి. పట్టణాలకు వెలుపల, స్థానిక సేవలకు కౌంటీ కౌన్సిళ్ళు మాత్రమే బాధ్యత వహిస్తాయి.
రాజ్యం యొక్క పౌర పోలీసు బలగం, [[గార్డ సియోచాన న హేయిరేంన్]] (''గార్దియన్స్ ఆఫ్ ది పీస్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్'' ), ప్రాదేశిక మరియు అవస్థాపనకు చెందిన పౌర రక్షణ యొక్క అన్ని అంశాలకు బాధ్యత వహిస్తుంది. ఈ సేవ ప్రభుత్వంచే నియమించబడిన గర్డా కమిషనర్ అధీనంలో ఉంటుంది. దీని కేంద్ర కార్యాలయం డబ్లిన్ లోని [[ఫోనిక్స్ పార్క్]] లో ఉంది. యూనిఫారం ధరించిన అన్ గర్డ సియోచాన సభ్యులలో అధికభాగం రోజువారీ కార్యకలాపాలలో [[తుపాకులు]] ధరించరు. గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాలలో కేవలం [[బెత్తం]] ధరించిన యూనిఫారంలో ఉన్న అధికారులు ప్రామాణిక రక్షణను కల్పించడం సాంప్రదాయంగా ఉంది.
 
మిలిటరీ పోలీసు (''[[పాయిలీనీ ఐర్మ్]]'' ) [[ఐరిష్ సైన్యం]] యొక్క పటాలం, ఇది, రక్షక సేవల ఉద్యోగుల ఏర్పాటుకు మరియు ఏదైనా కార్యకలాపం మరియు మోహరింపు సమయంలో దళాలకు సైనిక పోలీసు లను అందించడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది. యుద్ధ సమయంలో, వారి కార్యక్షేత్రాలకు సైనిక ఏర్పాట్లను వేగంగా తరలించడానికి వాహనాలను నియంత్రించే అదనపు కార్యకలాపాలు కూడా ఉంటాయి. ఇతర యుద్ధసమయ పాత్రలో [[యుద్ధ ఖైదీలను]] మరియు శరణార్ధులను నియంత్రించడం ఉంటుంది.<ref>http://www.rdf.ie/corps/military-police.html రక్షణ దళాలు </ref> వారు జాతీయ మరియు స్థానిక స్థాయిలో అన్ గర్డ సియోచానతో సన్నిహిత క్రియాశీల సంబంధాలను కలిగి ఉన్నారు.
 
=== విదేశీ సంబంధాలు ===
ఐర్లాండ్ సైన్యం [[ఐరిష్ రక్షణ బలగాలు]]గా వ్యవస్థీకరించబడింది({{lang|ga|''[[Óglaigh na hÉireann]]''}}). ఈ ప్రాంతంలో ఇతర సైన్యాలతో పోల్చినపుడు [[ఐరిష్ సైన్యం]] చిన్నదే అయినప్పటికీ, ఆయుధ సంపన్నత కలిగి, 8,500 మంది పూర్తి-స్థాయి సైనికులని (9,292 ఉపబల సైన్యాన్ని) కలిగి ఉంది.<ref>[http://www.military.ie/index.htm రక్షణ దళాలు]</ref> ఇది ముఖ్యంగా ఐర్లాండ్ యొక్క [[తటస్థ]]విధానం,<ref>{{harvnb|Gilland|2001|p=143}}.</ref> మరియు ఐరిష్ దళాలను ఏదైనా వివాద ప్రాంతంలో మొహరించే ముందు తప్పనిసరిగా UN, ప్రభుత్వం మరియు [[డైల్]] ల అనుమతిని తీసుకునే "మూడు-తాళాల" నియమాల వలన సాధ్యమైంది.<ref>{{cite web | title =Minister for Defence, Mr. Willie O’Dea TD secures formal Cabinet approval today for Ireland’s participation in an EU Battlegroup | work = | publisher =Department of Defense | date = | url =http://www.defence.ie/WebSite.nsf/Release+ID/6D9B93944C2A59FE802572270057FB57?OpenDocument | doi = | accessdate = 2008-08-26 }}</ref> ఐరిష్ సేనలు, [[UN]] శాంతి-పరిరక్షక బాధ్యతలు, ఐర్లాండ్ యొక్క ప్రాదేశిక జలాలను రక్షించే ([[ఐరిష్ నావల్ సర్వీస్]]) మరియు దేశంలో పౌర అధికార కార్యక్రమాలకు సహాయం చేయడంలో పాల్గొంటాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా UN శాంతిపరిరక్షక కార్యక్రమాలలో 40,000 మందికి పైగా ఐరిష్ సైనికులు సేవలందించారు. రక్షణదళాలలో [[ఐరిష్ ఎయిర్ కార్ప్స్]], [[ఐరిష్ నావల్ సర్వీస్]] మరియు [[రిజర్వ్ డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్]] ([[ఐరిష్ ఆర్మీ రిజర్వ్]] మరియు [[నావల్ సర్వీస్ రిజర్వు]]) కూడా ఉన్నాయి. [[ఐరిష్ ఆర్మీ రేంజర్స్]] సైన్యం యొక్క అధీనంలో ఉండే ప్రత్యేక బలగాల విభాగం.
 
[[2003 ఇరాక్ దాడి]]లో పాల్గొన్న సైనికుల రవాణాకు U.S.సైన్యం [[షన్నోన్ విమానాశ్రయం]] నుండి ఐర్లాండ్ యొక్క వైమానిక సేవలను ఉపయోగించుకుంది; గతంలో ఈ విమానాశ్రయం 2001లో [[ఆఫ్ఘనిస్తాన్ పై దాడి]], దానితో పాటు [[మొదటి గల్ఫ్ యుద్ధాలకు]] కూడా ఉపయోగించ బడింది.<ref>{{cite web | title = Private Members' Business. - Foreign Conflicts: Motion (Resumed) | work = | publisher = Government of Ireland | date= 2003-01-30 | url = http://historical-debates.oireachtas.ie/D/0560/D.0560.200301300005.html | doi = | accessdate = 2007-10-10 }} – [[టోనీ గ్రెగొరీ]], [[డైల్ ఎయిరేయన్]] లో మాట్లాడుతూ </ref> ప్రత్యక్షంగా మధ్యస్థమైనది అయినప్పటికీ [[ప్రచ్చన్న యుద్ధ]] సమయంలో NATO వైపు మొగ్గు చూపిన ఐరిష్ సైనిక విధానం ప్రకారం, షన్నోన్ ను వివాదాస్పద సైనిక రవాణాకు వినియోగించిన సుదీర్ఘ చరిత్రలో ఒక భాగం.<ref>{{cite web | last = Kennedy | first = Michael | authorlink = | coauthors = | title = Ireland's Role in Post-War Transatlantic Aviation and Its Implications for the Defence of the North Atlantic Area | publisher = Royal Irish Academy | date= 204-10-08 | url = http://www.histech.nl/Shot2004/programma/txt/kennedy.asp?file=kennedy | doi = | accessdate = 2007-10-10 }}</ref> [[క్యూబన్ క్షిపణి సంక్షోభ]] సమయంలో [[సేయన్ లెమాస్]] షన్నోన్ మీదుగా వెళ్ళే క్యూబన్ మరియు చేకోస్లావాక్ విమానాల తనిఖీకి అనుమతినిచ్చి ఆ సమాచారాన్ని CIAకి అందచేయడం జరిగింది.<ref>[http://www.irishtimes.com/newspaper/frontpage/2007/1228/1198509920335.html ఐరిష్ టైమ్స్, 28 డిసెంబర్ 2007 పుట. 1].</ref> IIవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో అధికారికంగా మధ్యస్థమైనది అయినప్పటికీ, ఐర్లాండ్ అదే విధమైన లేదా మరింత విస్తృతమైన సేవలను మిత్ర దేశాలకు అందించింది(చూడుము ''[[IIవ ప్రపంచ యుద్ధసమయంలో ఐరిష్ మధ్యవర్తిత్వం]]'' ). 1999 నుండి, ఐర్లాండ్ NATO యొక్క [[శాంతి కొరకు భాగస్వామ్యం]] కార్యక్రమంలో సభ్యురాలిగా ఉంది.<ref>{{cite news |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/1999/1129/99112900010.html |title=State joins Partnership for Peace on Budget day |author=Patrick Smyth |date=29 November 1999 |work=The Irish Times |accessdate=2008-05-06}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.nato.int/pfp/sig-cntr.htm |title=Signatures of Partnership for Peace Framework Document |work=NATO website |date=21 April 2008 |accessdate=2008-05-06}}</ref>
 
=== పౌరసత్వం ===
| date= 2006-11-08
| accessdate = 2007-07-30}}
[[సీనాద్]] పర్యావరణ వారసత్వ మాజీ మంత్రి మరియు స్థానిక ప్రభుత్వం పాల్గొన్న చర్చ </ref>
 
=== శీతోష్ణస్థితి ===
1970లలో, స్వాంతంత్ర్యం పొందిన తరువాత మొదటిసారి జనాభా 15% పెరిగింది. సుమారు 4% సాంవత్సరిక రేటుతో జాతీయాదాయం పెరిగింది. ఉద్యోగిత సంవత్సరానికి 1% పెరిగింది, అయితే వీటిలో అధికభాగాన్ని రాజ్యమే కల్పించింది. 1980 నాటికి మొత్తం పనిచేసేవారిలో మూడవవంతు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలోనే ఉన్నారు. బడ్జెట్ లోటు మరియు ప్రభుత్వ ఋణం పెరిగి, 1980లలో సంక్షోభానికి దారితీసాయి.<ref name="tiger"/> 1980లలో, ప్రాధమికమైన ఆర్ధిక సమస్యలు ముందుకు వచ్చాయి. మధ్య ఆదాయ ఉద్యోగులకు వారి అల్ప ఆదాయాలలో 60% పన్ను విధించబడింది,<ref name="tcdtax">{{cite web|url=http://www.tcd.ie/Economics/TEP/1998/985.pdf|title=Taxations And savings in Ireland|last=O'Toole|first=Francis|coauthors=Warrington|work=Trinity Economic Papers Series|publisher=Trinity College, Dublin|page=page 19|accessdate=2008-06-17|format=PDF}}</ref> నిరుద్యోగిత 20%నికి పెరిగింది మరియు సాంవత్సరిక విదేశీ వలసలు జనాభాలో 1%నికి పైగా చేరాయి. ప్రభుత్వ లోటు GDPలో 15%నికి చేరింది.
 
1987లో [[ఫియన్నా ఫాయిల్]] ఎన్నికై చిన్న ప్రభుత్వం వైపు మొగ్గు చూపారు. ప్రభుత్వ వ్యయం తగ్గించబడింది, పన్నులు తగ్గించబడ్డాయి, మరియు పోటీతత్వం ప్రోత్సహించబడింది. [[ర్యాన్ ఎయిర్]] ఐర్లాండ్ అనియంత్రిత వైమానిక రంగ మార్కెట్ లను ఉపయోగించుకొని రవాణా మార్కెట్లలో పోటీతత్వ ప్రయోజనాలను ఐరోపా నియంత్రకులు చూసేటట్లు చేసింది. 1989లో [[ఇంటెల్]] పెట్టుబడులను పెట్టింది మరియు ఆ తరువాత సాంకేతిక సంస్థలైన [[మైక్రో సాఫ్ట్]] మరియు [[]]గూగుల్, ఐర్లాండ్ ను పెట్టుబడులకు అనువైన ప్రదేశంగా గుర్తించాయి. స్థిరమైన ఆర్ధికవృద్ధి పట్ల అన్ని ప్రభుత్వ వర్గాలలో ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడింది.<ref name="tiger">[http://www.heritage.org/Research/WorldwideFreedom/bg1945.cfm "హౌ ఐర్లాండ్ బికేం ది సెల్టిక్ టైగర్"], సీన్ దోర్గాన్, IDA యొక్క ముఖ్య కార్యనిర్వహణాధికారి. 23 జూన్ 2006</ref> ఒక దశాబ్దం కంటే తక్కువ కాలంలో, తలసరి GDPలో OECD వృద్ధి రాంకింగ్లో 1993లో 21వ స్థానం నుండి 2002లో 4వ స్థానానికి ఎదిగింది.<ref>{{cite web|last=De Vlieghere |first=Martin |url=http://www.brusselsjournal.com/node/510 |title=The Myth of the Scandinavian Model &#124; The Brussels Journal |publisher=The Brussels Journal<! |date=2005-11-25 |accessdate=2009-07-09}}</ref> 1985 మరియు 2002 మధ్య ప్రైవేట్ రంగ ఉద్యోగాలు 59% పెరిగాయి.<ref name="workforall"/> ఆర్ధిక వ్యవస్థ వ్యవసాయం నుండి [[జ్ఞానాత్మక ఆర్ధికవ్యవస్థ]]కు మారి, సేవలు మరియు ఉన్నత సాంకేతిక పరిశ్రమలపై దృష్టి కేంద్రీకరించింది. ఐర్లాండ్ లో ఆర్ధిక వృద్ధి 1995 నుండి 2000 వరకు సగటున 10%గా మరియు 2001 నుండి 2004 వరకు 7% గా ఉంది. [[GDP]]లో 46% మరియు ఎగుమతులలో 80% కలిగియున్న [[పరిశ్రమలు]], దేశం యొక్క ప్రధాన ఆర్ధికరంగంగా [[వ్యవసాయం]] యొక్క స్థానాన్ని ఆక్రమించాయి.
 
=== ఎగుమతులు ===
| publisher =
| date = 7 August 2008
| url = http://www.independent.ie/business/irish/inflation-falls-to-44pc-1448874.html | accessdate = 2008-08-08}}</ref><ref name="CSO7Aug2008">{{PDFlink|[http://www.cso.ie/releasespublications/documents/prices/current/cpi.pdf Consumer Price Index July 2008 (Dublin & Cork, 7 August 2008]|142&nbsp;KB}} – [[సెంట్రల్ స్టాటిస్టిక్స్ ఆఫీస్ (ఐర్లాండ్)]]. 2008-06-08న గ్రహించబడినది. </ref> ఉంది, నిజానికి ద్రవ్యోల్బణం గత మాసం కంటే కొద్దిగా తగ్గింది.
 
తలసరి [[GDP]] ఆధారంగా, ఐర్లాండ్, OECD మరియు EU-27లోని ధనిక దేశాలలో ఒకటిగా స్థానాన్ని పొంది, OECD-28లో నాల్గవ స్థానంలో ఉంది. జాతీయదాయానికి ఉత్తమ ప్రమాణమైన తలసరి [[GNP]] ప్రకారం, ఇటీవలి సంవత్సరాలలో అధిక అభివృద్ధిని సాధించినప్పటికీ, ఐర్లాండ్ OECD సగటు కంటే తక్కువ స్థానంలో ఉండి, OECD-28లో 10వ స్థానాన్ని పొందింది. అధిక సంఖ్యలో బహుళ జాతి సంస్థలకు ఐర్లాండ్ స్థావరం కావడం వలన GDP (జాతీయ ఉత్పత్తి) GNP (జాతీయ ఆదాయం) కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంది.<ref name="2009forfasACR">{{cite web
[[ఆంగ్లం]] మరియు [[ఐరిష్]] అధికార భాషలు. రాజ్యంచే గుర్తించబడిన ప్రాధమిక మరియు ఉన్నత పాఠశాల స్థాయిలలో ఇవి తప్పనిసరి. ఈ రెండు భాషలలో బోధన నుండి కొందరు విద్యార్ధులు మినహాయింపు పొందవచ్చు. దేశం మొత్తంమీద ఆంగ్లభాష ఆధిపత్యం వహిస్తుంది. [[గేల్టాచ్ట్]] ప్రాంతాలలో, ప్రజలు ఎక్కువగా ఐరిష్-మాట్లాడే సమూహాలలో వారు ఎక్కువగా పశ్చిమ సముద్ర తీర ప్రాంతాల ఒంటరి ప్రదేశాలలో పదుల వేల సంఖ్యలకు పరిమితం అయ్యారు. గేల్టాచ్ట్ ప్రాంతాలలో తప్ప, మిగిలిన ప్రాంతాలలో రహదారి చిహ్నాలు సాధారణంగా రెండు భాషలలోనూ ఉంటాయి.<ref>{{cite web|url=http://www.irishstatutebook.ie/1970/en/si/0164.html |title=S.I. No. 164/1970: ROAD TRAFFIC (SIGNS) (AMENDMENT) REGULATIONS, 1970. |publisher=Irish Statute Book |date=1970-07-16 |accessdate=2009-07-09}}</ref>
 
ప్రదేశాల పేర్ల యొక్క చట్టపరమైన స్థితి వివదాస్పదంగా ఉంది, 2005లో [[అధికారిక భాషల చట్టం]] క్రింద ఇవ్వబడిన ఒక ఆజ్ఞ కొన్ని ప్రాంతాల ఆంగ్ల పేర్లను తిరిగి ఐరిష్ లోకి మార్చింది. స్థానిక వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ [[డింగిల్]] యొక్క పేరు ''యాన్ డైన్గియన్'' గా మార్చబడింది మరియు స్థానిక ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ దీని పేరును ద్విభాషాయుతంగా: ''డింగిల్ డైన్గియన్ యూయ్ చూయిస్'' గా మార్చవలసినదిగా విజ్ఞప్తి చేసింది. అధికభాగం బహిరంగ ప్రకటలు మరియు ముద్రణా మాధ్యమం [[ఆంగ్ల భాష]] లోనే ఉన్నాయి. ఎక్కువభాగం ప్రభుత్వ ప్రచురణలు రెండు భాషలలోను లభ్యమవుతున్నాయి, ఇంకా పౌరులు ప్రభుత్వంతో ఐరిష్ భాషలో వ్యవహరించే హక్కు కలిగి ఉన్నారు. ఐరిష్ భాష మాధ్యమంలో TV ([[TG4]]), రేడియో(ఉదా. [[RTÉ రైడియో న గేల్తాచ్ట]]), మరియు ముద్రణలో(ఉదా. [[ఫోయిన్సే]]) కొనసాగుతోంది. 2006 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఐర్లాండ్ లో 1,656,790 ప్రజలు (39%) తమని తాము సంపూర్ణ ఐరిష్ వ్యక్తులుగా భావించుకుంటారు; ఆంగ్ల భాష మాట్లాడే వారి గురించి గణాంకాలు లభ్యం కానప్పటికీ, అది 100% ఉంటుందని భావించబడుతుంది.
 
ఐర్లాండ్ లో ఆంగ్ల భాష తరువాత అధికంకా మాట్లాడే భాష [[పోలిష్ భాష]]. 2006 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 63,276 పోల్ లు ఐర్లాండ్ లో నివాసం ఏర్పరచుకున్నారు. ఐర్లాండ్ మొత్తంలో దైనందిన వ్యవహారాలలో, పోలిష్ వంటి మధ్య మరియు తూర్పు యూరోపియన్ భాషలు వినబడతాయి. ఐర్లాండ్ లో మాట్లాడే ఇతర భాషలలో [[ఐరిష్ ట్రావెలర్]] జనాభా మాట్లాడే [[షెల్ట]], [[ఉల్స్టర్]] ప్రాంతంలో [[స్కాటిష్ నివాసుల]] వారసులు మాట్లాడే మాండలికం [[స్కాట్స్]] ఉన్నాయి. {{Unicode|}}
=== మతం ===
{{Main|Religion in the Republic of Ireland|Christianity in Ireland|Saints of Ireland}}
ఐర్లాండ్ లో [[క్రైస్తవ]] ఆధిక్యంలో ఉంది. ఐరిష్ క్రైస్తవ మతంపై [[రోమన్ కాథలిక్ చర్చ్]] ఆధిపత్యం కలిగి ఉంది. ఐర్లాండ్ యొక్క రాజ్యాంగం ప్రకారం రాజ్యం ఏ మతాన్నీ అవలంబించకూడదు, మరియు రాజ్యాంగం మతపరమైన స్వేచ్ఛకు హామీ ఇస్తుంది. 2006లో, సుమారు 86.8% జనాభా తమని తాము [[రోమన్ కాథలిక్]] లుగా పేర్కొన్నారు, ఇది 4 సంవత్సరాలకు పూర్వం కంటే 1.4% తక్కువగా ఉంది, అయితే కాథలిక్ ల సంఖ్య 218,800 పెరిగింది.<ref>{{PDFlink|[http://www.cso.ie/census/documents/Final%20Principal%20Demographic%20Results%202006.pdf Final Principal Demographic Results 2006]|894&nbsp;KB}}</ref> [[జార్జ్టౌన్ విశ్వవిద్యాలయ]] అధ్యయనం ప్రకారం, ఈ దేశం [[పశ్చిమ ప్రపంచం]]లో అత్యధిక రేట్లలో క్రమమైన (నెలసరి లేదా అంతకంటే తరచుగా) మరియు వారపు సామూహిక ప్రార్ధనప్రార్థన హాజరులు కలిగి ఉంది.<ref>[http://cara.georgetown.edu/bulletin/international.htm వీక్లీ మాస్ అటెండెన్స్ ఆఫ్ కాథలిక్స్ ఇన్ నేషన్స్ విత్ లార్జ్ కాథలిక్ పాపులేషన్స్, 1980-2000] – వరల్డ్ వాల్యూస్ సర్వే (WVS)</ref> 2008 నాటికి, సామూహిక హాజరు 63.4% ఉంది, ప్రతి వారం హాజరయ్యేవారు 50% ఉన్నారు. ఏదేమైనా, ఈ ఆధారాన్ని అనుసరించి, గత 30 సంవత్సరాలలో హాజరు తగ్గుతోంది. 1970లలో ఈ సంఖ్య 91% పైన ఉంది<ref>{{cite web|url=http://www.studiesirishreview.ie/j/page594 |title=Studies: An Irish Quarterly Review |publisher=Studiesirishreview.ie}}</ref> మరియు రెండు తప్ప దాని అన్ని పెద్ద సమావేశాలు నిండిపోయాయి(సెయింట్ పాట్రిక్'స్ కాలేజ్, మేనూత్ మరియు సెయింట్ మలచి'స్ కాలేజ్, బెల్ఫాస్ట్). అనేక మతపరమైన కళాశాలలు మతాధికారులకు మరియు సామాన్యులకు కూడా విద్యను అందించడాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయి.
 
[[దస్త్రం:StPatCathedralDublin.jpg|thumb|left|డబ్లిన్ లోని సెయింట్ పాట్రిక్స్ కాథేడ్రాల్.]]
ఐర్లాండ్ యొక్క రక్షిత సెయింట్ లు [[సెయింట్ పాట్రిక్]], [[సెయింట్ బ్రిడ్జేట్]] మరియు [[సెయింట్ కలుంబ]]. ఈ ముగ్గురిలో సాధారణంగా సెయింట్ పాట్రిక్ ఒక్కరే సాధారణంగా రక్షిత సెయింట్ గా గుర్తించబడతాడు. [[సెయింట్ పాట్రిక్'స్ డే]] అయిన మార్చ్ 17, ఐర్లాండ్ లోను మరియు విదేశాలలో కూడా కవాతులు మరియు ఇతర వేడుకలతో ఐర్లాండ్ జాతీయ దినంగా జరుపబడుతుంది. 2006 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 186,318 ప్రజలు (జనాభాలో 4.4%) తమని తాము "ఏ మతానికి చెందని వారు"గా వివరించారు. మరొక 1,515 ప్రజలు [[దేనినీ విశ్వసించమని]] పేర్కొనగా ఇంకొక 929 మంది [[నాస్తికులు]]గా పేర్కొన్నారు. మరొక 70,322 (1.7%) మంది ఈ ప్రశ్నకు ప్రతిస్పందించలేదు.<ref>{{cite web|url=http://www.cso.ie/census/documents/Final%20Principal%20Demographic%20Results%202006.pdf |title=Final Principal Demographic Results 2006 |format=PDF |year=2006 |accessdate=2009-07-09}}</ref>
 
ప్రారంభంలో, 1937నాటి [[ఐర్లాండ్ రాజ్యాంగం]] అధిక జనాభా అనుసరించే చర్చ్ గా [[కాథలిక్ చర్చ్]] కి ఒక "ప్రత్యేక స్థానాన్ని" ఇచ్చింది, అయితే ఇతర క్రైస్తవ వర్గాలకు మరియు యూదు మతానికి కూడా గుర్తింపునిచ్చింది. ఇతర ప్రబలమైన కాథలిక్ ఐరోపా రాజ్యాలవలె, ఐరిష్ రాజ్యం కూడా ఇరవయ్యవ శతాబ్దం చివరిలో చట్టపరమైన లౌకికతత్వానికి లోనయింది. 1972లో, ఒక ప్రత్యక్ష తీర్పు ద్వారా, ప్రత్యేక మత సమూహాలను పేర్కొనే రాజ్యాంగం యొక్క ఆర్టికల్ [[ఐదవ రాజ్యాంగ సవరణ]] ద్వారా తొలగించబడింది. ఆర్టికల్ 44 ఇప్పటికీ రాజ్యాంగంలో ఉంది: ''ప్రజల ప్రార్ధనప్రార్థన యొక్క విధేయత సర్వ వ్యాప్తమైన దేవునిపట్ల ఉంటుందని రాజ్యం అంగీకరిస్తుంది. '' ''అది ఆయన నామాన్ని భక్తి శ్రద్ధలతో ఉంచాలి, మరియు మతాన్ని గౌరవించి ఆదరించాలి. ''
 
[[దస్త్రం:Carlow Cathedral St Patrick Preaching to the Kings 2009 09 03.jpg|thumb|right|రాజులకు బోధిస్తూ చూపించబడిన సెయింట్ పాట్రిక్, ఒక రోమనో-బ్రిటన్ క్రిస్టియన్ మిషనరీ మరియు ఐర్లాండ్ యొక్క సర్వసాధారణంగా గుర్తించబడే పోషకుడు.]]
ఐర్లాండ్ లో అనేక పాఠశాలలు మతపరమైన సంస్థలచే నడుపబడుతున్నప్పటికీ, ఐరిష్ జనాభాలో, ప్రత్యేకించి యువతరంలో, లౌకికత్వం యొక్క ఒక సాధారణ ధోరణి ఏర్పడుతోంది.<ref>అనేక ఉదాహరణలలో కొన్ని:<br />జాన్ డానిస్జేవిస్కి, 17 ఏప్రిల్ 2005, [http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fg-ireland17apr17,0,5254747.story కాథొలిసిజం లూజింగ్ గ్రౌండ్ ఇన్ ఐర్లాండ్], LA టైమ్స్ <br />[http://www.secularism.org.uk/irishpollshowsparentsnolongerwan.html తల్లిదండ్రులు ఇక ఏమాత్రం తమ పిల్లలపై మతాన్ని రుద్దకూడదని కోరుకుంటున్నట్లు ఐరిష్ పోల్ సూచించింది] secularism.org.uk నుండి <br />ఫిల్ లవ్లెర్, 17 సెప్టెంబర్ 2007, [http://www.cwnews.com/news/viewstory.cfm?recnum=53564 ఐర్లాండ్ థ్రెటెన్డ్ బై సెక్యులరిజం, పోప్ టెల్స్ న్యూ ఎన్వోయ్], కాథలిక్ వరల్డ్ న్యూస్</ref> కాథలిక్ పాఠశాలలలో మత సంబంధ కార్యక్రమాలైన [[హోలీ కమ్యూనియన్]] మరియు [[ధృవపరచుటకు]] తయారవడంలో రెండు నుండి ఆరు తరగతుల వారికి ఉండే కఠిన అధ్యయనాన్ని తొలగించడానికి లౌకిక సమూహాలచే అనేక ప్రయత్నాలు చేయబడ్డాయి. తల్లిదండ్రులు తాము కోరుకుంటే మతపరమైన అధ్యయనం నుండి తమ పిల్లలకు మినహాయింపు ఇవ్వవలసినదిగా అడగవచ్చు. ఏదేమైనా, 2001 నుండి ప్రభుత్వం నిర్వహించే [[జూనియర్ సర్టిఫికేట్]]లో [[మతపరమైన అధ్యయనాలు]] ఒక విషయంగా ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి; ఇది నిర్బంధం కాదు, మరియు ఒక ప్రత్యేక మతంపై దృష్తి కేంద్రీకరించక, విభిన్న మతాలలోని అంశాల గురించి తెలియచేస్తుంది.
 
ప్రభుత్వ నిధులు మరియు గుర్తింపుని పొంది, మతపరమైన సంస్థల ద్వారా నడుపబడే పాఠశాలలు, విద్యార్ధుల పట్ల మతం ఆధారంగా లేక మతం లేకపోవడం వలన వివక్ష చూపడానికి అనుమతించబడవు. పాఠశాల యొక్క నియమిత సంఖ్య అప్పటికే పూర్తయిన సందర్భంలో, ప్రాముఖ్యత యొక్క ఒక ఆమోదిత వ్యవస్థ అమలులో ఉంది, దీని ద్వారా పాఠశాల యొక్క సంస్కృతిలో పాల్గొనని విద్యార్ధుల కంటే ఒక ప్రత్యేక మతానికి చెందిన విద్యార్ధులు ముందుగా అనుమతించబడతారు.
 
== సాంఘిక వివాదాలు ==
1937 రాజ్యాంగంలోని విడాకులపై నిషేధం స్థానంలో 1995లో [[పదిహేనవ రాజ్యాంగ సవరణ]] పొందుపరచబడింది. 1983లోని [[రాజ్యాంగ ఎనిమిదో సవరణ]] "జన్మించని వారి జీవించే హక్కుని" గుర్తించింది, అయితే ఇది తల్లి యొక్క "జీవించడానికి సమానమైన హక్కు" అర్హతలకు లోబడి ఉంటుంది. ''[[అటార్నీ జనరల్ v. X]]'' కేసు, వెంటనే [[పదమూడవ]] మరియు [[పద్నాలుగవ]] సవరణలకు దారితీసింది, విదేశాలలో గర్భస్రావం చేయించుకొనే హక్కుకు ఇది హామీ ఇచ్చింది, మరియు ఐర్లాండ్ లో చట్టవ్యతిరేకమై విదేశాలలో చట్టబద్ధమైన "సేవలను" గురించి తెలుసుకొనే హక్కుని కల్పించింది.
 
1979 వరకు ఐర్లాండ్ లో గర్భ నిరోధం నియంత్రించబడింది.<ref name="familyplanning">{{cite web | title = Health (Family Planning) Act, 1979 | date= 1979-07-23 | publisher = Office of the Attorney General | url = http://193.178.1.79:80/1979/en/act/pub/0020/index.html | accessdate = 2007-06-07}}</ref> స్వలింగ సంపర్క చర్యలను నిషేధించిన శాసనం 1993లో రద్దు చేయబడింది, అయితే అది గతంలో పిన్న వయస్కులలో సంపర్కం గురించి వ్యవహరించేది.<ref name="norris">{{cite web | title = NORRIS v. IRELAND - 10581/83 [1988] ECHR 22 |date= 2007-10-26 | publisher = European Court of Human Rights | url = http://www.worldlii.org/eu/cases/ECHR/1988/22.html | accessdate = 2007-06-07}}</ref><ref name="acts_commentary">1988లో సెనేటర్ [[డేవిడ్ నోరిస్]] చట్టాన్ని [[యూరోపియన్ కోర్ట్ ఆఫ్ హ్యూమన్ రైట్స్]] లో సవాలు చేసినప్పటికీ, 1993 వరకు ఐరిష్ ప్రభుత్వం ఈ విషయాన్ని సరిచేసి శాసనంగా తెచ్చేందుకు నిదానంగా వ్యవహరిస్తూ వచ్చింది.</ref> వయసు, లింగం, సంపర్క దృష్టి, వివాహ లేదా కుటుంబ స్థాయి, మతం, జాతి లేదా ప్రయాణ సంఘంలో సభ్యత్వాలపై ఆధారపడిన వివక్ష చట్టవ్యతిరేకం. [[స్వ-లింగ పౌర భాగస్వామ్యాల]] శాసనం జూన్ 2008లో ప్రచురింపబడింది. స్వ-లింగ జంటల పౌర భాగస్వామ్యాలను గుర్తిస్తూ, జూలై 2010లో, [[డయిల్]] మరియు [[సీనాడ్]] ''పౌర భాగస్వామ్య బిల్'' ఆమోదించాయి. <ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/10484404.stm |title=Civil partnership bill backed by Irish politicians |publisher=BBC News |date=2010-07-01 |accessdate=2010-07-11}}</ref> ఈ శాసనం స్వ-లింగ జంటలు తమ సంబంధాన్ని ఒక రిజిస్ట్రార్ వద్ద నమోదు చేసుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది.<ref>http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2010/0702/breaking4.html?via=mr Civil Partnership Bill - Irish Times 2/7/10</ref> 2008లో నిర్వహించిన ఒక అభిప్రాయసేకరణలో 84% ఐరిష్ ప్రజలు పురుష మరియు స్త్రీ స్వలింగ సంపర్క జంటలకు పౌర వివాహం మరియు పౌర భాగస్వామ్యాలను సమర్ధించారు, 58% నమోదు కార్యాలయాలలో సంపూర్ణ వివాహానికి మద్దతునిచ్చారు.<ref>
{{cite news
| url = http://www.breakingnews.ie/ireland/mhojojeyauid/
 
=== సంగీతం ===
[[దస్త్రం:Nobel Peace Price Concert 2009 Westlife2.jpg|thumb|right|వెస్ట్ లైఫ్ ]]
{{Main|Irish music}}
ఐర్లాండ్ తన [[సాంప్రదాయ సంగీతం మరియు గానానికి]] ప్రసిద్ధి చెందింది. సాంస్కృతిక శక్తుల ప్రపంచీకరణ జరిగినప్పటికీ అది ఇంకా ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంది. ఐరిష్ సంగీతం దాని అనేక సాంస్కృతిక అంశాలను నిలుపుకుంది మరియు, ఆధునిక [[రాక్ సంగీతాన్ని]] ప్రభావితం చేసిన USAలోని గ్రామీణ మరియు మూల సంగీతం వంటి అనేక సంగీత రూపాలను ప్రభావితం చేసింది. అది అప్పుడప్పుడు [[రాక్ అండ్ రోల్]], [[పంక్ రాక్]] మరియు ఇతర శైలులతో సంయోగం చేయబడింది. అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన ఆధునిక ప్రదర్శకులలో [[ది డబ్లినర్స్]], [[ది చీఫ్టైన్స్]], [[క్లాన్నాడ్]], [[ది సా డాక్టర్స్]] మరియు [[అల్టాన్]] వంటి బృందాలు, [[క్రిస్టీ మూర్]] మరియు [[మేరీ బ్లాక్]] వంటి గాయకులు, [[అనూన]] మరియు [[సెల్టిక్ వుమన్]] వంటి కళాకారుల బృందాలు మరియు [[ఇన్యా]] మరియు [[సినియాడ్ ఓ'కన్నోర్]] వంటి శైలిని మార్చిన కళాకారులు ఉన్నారు.
* {{lang|ga|''Bunreacht na hÉireann''}} (ది 1937 కాన్స్టిట్యూషన్) ({{PDFlink|[http://www.taoiseach.gov.ie/upload/static/256.pdf PDF version]}})
* ''ది ఐరిష్ ఫ్రీ స్టేట్ కాన్స్టిట్యూషన్ ఆక్ట్, 1922''
* జే. ఆంథోనీ ఫోలీ మరియు స్టీఫెన్ లలోర్ (ed), ''గిల్ &amp; మాక్మిలన్ అన్నోటేటెడ్ కాన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్'' (గిల్ &amp; మాక్మిలన్, 1995) (ISBN 0-7171-2276-X)
* FSL ల్యోన్స్, ''ఐర్లాండ్ సిన్స్ ది ఫెమైన్''
* అలన్ జే. వార్డ్, ''ది ఐరిష్ కాన్స్టిట్యూషనల్ ట్రెడిషన్: రెస్పాన్సిబుల్ గవర్నమెంట్ అండ్ మోడరన్ ఐర్లాండ్ 1782–1992'' (ఐరిష్ అకాడెమిక్ ప్రెస్, 1994) (ISBN 0-7165-2528-3)
{{DEFAULTSORT:Ireland, Republic Of}}
[[వర్గం:రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్]]
[[వర్గం:ఐరోపా దేశాలు ]]
[[వర్గం:యూరోపియన్ యూనియన్ సభ్య దేశాలు]]
[[వర్గం:సెల్టిక్ దేశాలు మరియు ప్రాంతాలు.]]
[[వర్గం:పశ్చిమ ఐరోపా]]
[[వర్గం:ద్వీప దేశాలు]]
[[వర్గం:రిపబ్లిక్ లు ]]
[[వర్గం:స్వేచ్ఛా ప్రజాస్వామ్యాలు.]]
[[వర్గం:విభజిత ప్రాంతాలు ]]
[[వర్గం:ఇంగ్లీష్-మాట్లాడే దేశాలు మరియు ప్రాంతాలు]]
[[వర్గం:1922లో ఏర్పాటయిన రాష్ట్రాలు మరియు ప్రాంతాలు]]
"https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MobileDiff/1422992" నుండి వెలికితీశారు