"హరప్పా" కూర్పుల మధ్య తేడాలు

సవరణ సారాంశం లేదు
'''[[హరప్పా]]''' (ఆంగ్లం :'''Harappa''') ([[ఉర్దూ]]: ہڑپہ, [[హిందీ]]: '''हड़प्पा'''), [[పాకిస్తాన్|పాకిస్తాను]] పంజాబుకు ఈశాన్యాన సాహివాలు పట్టణానికి నైఋతి దిశన 33 కి.మీ. దూరంలో వున్న ఒక ప్రాచీన నగరం. నవీన పట్టణం [[రావీ నది]] దగ్గరలో ఉంది. ఈ పట్టణంలో ప్రాచీన కోట ఉంది. ఇందులో [[సింధు లోయ నాగరికత]] లోని హెచి ఆకారపు నిర్మాణాలు కలిగివున్నది. ప్రస్తుత హరప్ప గ్రామం పురాతన ప్రదేశం నుండి 1 కిమీ (0.62 మైళ్ళు) కన్నా తక్కువ. ఆధునిక హరప్పాలో బ్రిటిషు రాజు కాలం నుండి లెగసీ రైల్వే స్టేషను ఉన్నప్పటికీ ఇది ఈ రోజు 15,000 మంది జనాభా కలిగిన చిన్న క్రాస్‌రోడ్సు కలిగిన పట్టణం.
 
క్రీ.పూ. 3300 సం.లో ఈ నగరంలో ప్రజలు నివాసాలేర్పరచుకున్నట్టు, మరియు 23,500 ప్రజలు నివసించేవారనీ తెలుస్తోంది. ఆకాలంలో ఇంత జనాభాగల నగరం చరిత్ర<nowiki/>లోనే లేదు, నివసించేవారని తెలుస్తున్నది. హరప్పా సభ్యత నేటి [[పాకిస్తాన్]] కు ఆవలివరకూ వ్యాపించియున్ననూ, సింధ్ మరియు పంజాబ్ కేంద్రముగా కలిగివున్నది.<ref>[[Arthur Llewellyn Basham|Basham, A. L.]] 1968. [http://www.jstor.org/view/0030851x/dm991959/99p1005f/0 Review] of [[A Short History of Pakistan]] by [[Ahmad Hasan Dani|A. H. Dani]] (with an introduction by [[Ishtiaq Hussain Qureshi|I. H. Qureshi]]). [[Karachi]]: [[University of Karachi|University of Karachi Press]]. 1967 ''Pacific Affairs'' 41(4) : 641-643.</ref>
 
The site of the ancient city contains the ruins of a [[Bronze Age]] [[fortification|fortified]] city, which was part of the [[Indus Valley Civilization]] centered in [[Sindh]] and the [[Punjab region|Punjab]], and then the [[Cemetery H culture]].<ref>{{cite journal|last1=Basham|first1=A. L.|last2=Dani|first2=D. H.|authorlink1=Arthur Llewellyn Basham|title=(Review of) A Short History of Pakistan: Book One: Pre-Muslim Period.|journal=Pacific Affairs|date=Winter 1968–1969|volume=41|issue=4|pages=641–643|doi=10.2307/2754608|jstor=2754608}}</ref> The city is believed to have had as many as 23,500 residents and occupied about {{convert|150|ha}} with [[clay]] brick houses at its greatest extent during the [[Periodization of the Indus Valley Civilization|Mature Harappan]] phase (2600 BC – 1900&nbsp;BC), which is considered [[List of largest cities throughout history|large]] for its time.<ref>{{cite book|last=Fagan|first=Brian|title=People of the earth: an introduction to world prehistory|year=2003|publisher=Pearson|isbn=978-0-13-111316-9|page=414}}</ref><ref name= unesco /> Per archaeological convention of naming a previously unknown civilization by its first excavated site, the Indus Valley Civilization is also called the Harappan Civilization.
 
The ancient city of Harappa was heavily damaged under British rule, when bricks from the ruins were used as track ballast in the construction of the [[History of rail transport in Pakistan|Lahore–Multan Railway]]. In 2005, a controversial [[amusement park]] scheme at the site was abandoned when builders unearthed many archaeological artifacts during the early stages of building work.<ref>Tahir, Zulqernain. 26 May 2005. [http://www.dawn.com/2005/05/26/nat24.htm Probe body on Harappa park], ''[[Dawn (newspaper)|Dawn]]''. Retrieved 13 January 2006. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070311094301/http://www.dawn.com/2005/05/26/nat24.htm |date=11 March 2007 }}</ref> A plea from the Pakistani archaeologist Mohit Prem Kumar to the [[Ministry of Culture (Pakistan)|Ministry of Culture]] resulted in a restoration of the site.
 
 
 
పురాతన నగరం ప్రదేశం సింధు, పంజాబు కేంద్రీకృతమై ఉన్న సింధు లోయ నాగరికతలో భాగమైన కంచుయుగం కోటనగరం శిధిలాలను, స్మశానవాటిక హెచ్ సంస్కృతి కలిగి ఉంది.<ref>{{cite journal|last1=Basham|first1=A. L.|last2=Dani|first2=D. H.|authorlink1=Arthur Llewellyn Basham|title=(Review of) A Short History of Pakistan: Book One: Pre-Muslim Period.|journal=Pacific Affairs|date=Winter 1968–1969|volume=41|issue=4|pages=641–643|doi=10.2307/2754608|jstor=2754608}}</ref> పరిపక్వ హరప్పను దశలో (క్రీ.పూ. 2600 - క్రీ.పూ. 1900) ఈ నగరం 23,500 మంది నివాసితులను కలిగి ఉందని, 150 హెక్టార్ల (370 ఎకరాలు) మట్టి ఇటుక ఇళ్లను కలిగి ఉందని విశ్వసిస్తారు. ఇది ఆ కాలానికి పెద్దదిగా పరిగణించబడుతుంది.<ref>{{cite book|last=Fagan|first=Brian|title=People of the earth: an introduction to world prehistory|year=2003|publisher=Pearson|isbn=978-0-13-111316-9|page=414}}</ref><ref name= unesco />ఇంతకుముందు తెలియని నాగరికతకు దాని మొదటి తవ్విన ప్రదేశం ద్వారా పేరు పెట్టే పురావస్తు పరిశోధకులు సింధు లోయ నాగరికతను హరప్పా నాగరికత అని కూడా పిలుస్తారు.
 
లాహోరు-ముల్తాను రైల్వే నిర్మాణంలో బయటపడిన శిధిలాల నుండి ఇటుకలను ట్రాకు బ్యాలస్టుగా ఉపయోగించిన కారణంగా పురాతన నగరం హరప్ప బ్రిటిషు పాలనలో భారీగా దెబ్బతింది. 2005 లో భవన నిర్మాణ పనుల ప్రారంభ దశలో బిల్డర్లు అనేక పురావస్తు కళాఖండాలను కనుగొన్న కారణంగా ఈ స్థలంలో వివాదాస్పద అమ్యూజుమెంటు పార్కు పథకం వదిలివేయబడింది.<ref>Tahir, Zulqernain. 26 May 2005. [http://www.dawn.com/2005/05/26/nat24.htm Probe body on Harappa park], ''[[Dawn (newspaper)|Dawn]]''. Retrieved 13 January 2006. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070311094301/http://www.dawn.com/2005/05/26/nat24.htm |date=11 March 2007 }}</ref> పాకిస్తాను పురావస్తు శాస్త్రవేత్త మోహితు ప్రేం కుమారు సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖకు చేసిన విజ్ఞప్తి ఫలితంగా ఈ స్థలం పునరుద్ధరించబడింది.
== చరిత్ర ==
[[సింధూ లోయ నాగరికత|సింధు లోయ నాగరికత]] (హరప్పా నాగరికత అనికూడా పిలువబడుతుంది) చరిత్ర [[Mehrgarh|మెహర్‌గఢ్]] నాగరికత, దాదాపు 6000 క్రీ.పూ. వరకూ వెళుతుంది. రెండు ప్రసిద్ధ నగరాలు [[మొహంజో దారో]] మరియు హరప్పా లు, [[పంజాబ్]] మరియు సింధ్ ప్రాంతాలలో క్రీ.పూ. 2600 లో వెలసిల్లాయి.<ref>{{cite book | last = Beck | first = Roger B. | authorlink = | coauthors = Linda Black, Larry S. Krieger, Phillip C. Naylor, Dahia Ibo Shabaka, | title = World History: Patterns of Interaction | publisher = McDougal Littell | date = 1999 | location = Evanston, IL | pages = | url = | doi = | id = | isbn = 0-395-87274-X }}</ref> ఈ [[నాగరికత]]<nowiki/>లో [[వ్రాత]] విధానము, నగర కేంద్రాలు మరియు వైవిధ్యభరిత సామాజిక ఆర్థిక విధానాలు మున్నగునవి క్రీ.శ. 20వ శతాబ్దంలో చేపట్టబడిన [[పురావస్తు శాస్త్రం|పురాతత్వ]] త్రవ్వకాలలో కనుగొనబడినవి. ఈ త్రవ్వకాలలో "మొహంజో దారో" (అర్థం: చనిపోయిన వారి సమాధి శిథిలాలు) సింధ్ ప్రాంతంలో సుక్కుర్ వద్ద, మరియు హరప్పా, పశ్చిమ పంజాబ్ మరియు [[లాహోర్]]కు దక్షిణాన కనుగొనబడ్డాయి.<ref>[[Jonathan Mark Kenoyer|Kenoyer, J.M.]], 1997, Trade and Technology of the Indus Valley: New insights from Harappa Pakistan, World Archaeology, 29(2), pp. 260-280, High definition archaeology</ref>
"https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MobileDiff/2722545" నుండి వెలికితీశారు