"ప్రధానాహారం" కూర్పుల మధ్య తేడాలు

చి
AWB తో "మరియు" ల తొలగింపు, typos fixed: అహారం → ఆహారం, ఆధిఖ్యత → ఆధిక్యత, → (2), , → , (5), ( → ( (6)
చి (AWB తో "మరియు" ల తొలగింపు, typos fixed: అహారం → ఆహారం, ఆధిఖ్యత → ఆధిక్యత, → (2), , → , (5), ( → ( (6))
{{short description|food that is eaten routinely and considered a dominant portion of a standard diet}}
[[File:Various_types_of_potatoes_for_sale.jpg#file|thumb|right|215px|పలురకాల ఉర్లగడ్డలు]][[File:Speltkorrels.jpg|thumb|215px|Unprocessed seeds of [[spelt]], a historically important staple food]]
ఆహార ప్రధానమైనది లేదా ప్రధానమైన ఆహారం. అహారంలోఆహారంలో అధిక పరిమాణంలో తినబడే ఆహారాన్ని ప్రధాన ఆహారం అంటారు. ఇది ప్రజల ఆహారంలో ఆధిపత్య భాగాన్ని కలిగి ఉంటూ అవసరమైన శక్తిని అందిస్తుంది. సమాజం ప్రధానమైన ఆహారమైన దీనిని ప్రతిదినం ముడు వేళలలో తినవచ్చు. చాలా మంది ప్రజలు దీనితో ఉపాహారాలను చేర్చుకుని తింటూ జీవిస్తారు.<ref name=FAOstaplefood>{{cite web | title=Dimensions of Need - Staples: What do people eat? | author=United Nations Food and Agriculture Organization: Agriculture and Consumer Protection | url=http://www.fao.org/docrep/u8480e/u8480e07.htm | accessdate=15 October 2010}}</ref> ప్రధానాహారం ప్రాంతానికి, ప్రాంతానికి మారుతూ ఉంటాయి. కాని సాధారణంగా చవకైన లేదా తక్షణమే లభించే పిండిపదార్ధం అధికంగా ఉండే ఆహారాలు మనుగడకు, ఆరోగ్యానికి అవసరమైన ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ స్థూల పోషకాలను సరఫరా చేస్తాయి: కార్బోహైడ్రేట్లు, ప్రోటీన్లు, కొవ్వులు ఆధిఖ్యతఆధిక్యత కలిగి ఉంటాయి. ఇందుకు దుంపలు, మూలాలు, ధాన్యాలు, చిక్కుళ్ళు, విత్తనాలు విలక్షణ ఉదాహరణలుగా ఉంటాయి.
 
ప్రారంభ వ్యవసాయ నాగరికతలు వారు ప్రధానమైనవిగా భావించిన ఆహారాలకు విలువనిచ్చాయి. ఎందుకంటే అవసరమైన పోషకాహారాన్ని అందించడంతో పాటు, అవి సాధారణంగా క్షీణత లేకుండా ఎక్కువ కాలం నిల్వ చేయడానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి. కొరత ఉన్న సీజన్లలో పొడి సీజన్లు లేదా చల్లని సమశీతోష్ణ శీతాకాలాలు వంటి సాధ్యం కాని ఆహారాలు ఇటువంటి నిలువచేసుకునే ఆహారాలు నిల్వ చేయబడతాయి. పుష్కలంగా ఉన్న సీజన్లలో విస్తృతమైన ఆహార పదార్థాలు అందుబాటులో ఉండవచ్చు.
 
 
ప్రధానమైన ఆహారాలు కూరగాయలు లేదా జంతు ఉత్పత్తుల నుండి తీసుకోబడ్డాయి. సాధారణ ఆహారాలలో తృణధాన్యాలు (బియ్యం, [[గోధుమ]], [[మొక్కజొన్న]], చిరుధాన్యాలు, [[జొన్న]] వంటివి), [[దుంపలు]] (మూలాలు) కూరగాయలు (బంగాళాదుంపలు, [[కాసావా]], [[చిలగడదుంపలు]], యమ్ములు లేదా టారో వంటివి) ), [[మాంసం]], [[చేపలు]], [[గుడ్లు]], [[పాలు]], [[చీజు]].<ref name=FAOstaplefood /> ఇతర ప్రధాన ఆహారాలలో పప్పుధాన్యాలు (ఎండిన చిక్కుళ్ళు), <ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/pulses-2016/news/news-detail/en/c/340344/|title=Around the world in dishes made with pulses|date=18 November 2015|website=Food and Agricultural Organisation of the United Nations|access-date=23 September 2017}}</ref>సాగో (ఏకదళ బీజ వృక్షాల నుండి సేకరించే ఆగారం).<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com.au/books?id=7PeazK5VtLUC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|title=The Sago Palm: The Food and Environmental Challenges of the 21st Century|last=|first=|publisher=Kyoto University Press|year=2015|isbn=978-1-920901-13-4|location=|pages=331}}</ref> పండ్లు (అవాకేడో, ప్లాంటియన్లు). ప్రాంతాల ఆధారంగా ప్రధానాహారం మారుతూ ఉంటుంది:[[కొబ్బరి]], ఆలివులు, [[చెరకు]].<ref>{{cite web|url=http://www.afrol.com/archive/food_staples.htm|title=African Food Staples|publisher=|accessdate=29 May 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.alloliveoil.com/|title=Olive Oil & Health - All Olive Oil|publisher=|accessdate=29 May 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://time.com/2812756/how-sugar-went-from-a-condiment-to-a-diet-staple/|title=How Sugar Went From a Condiment to a Diet Staple|website=Time}}</ref>
 
==గణాంకాలు ==
}}
 
ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో ప్రధానమైన ఆహారాలను వాతావరణం, స్థానిక భూభాగం, వ్యవసాయ పరిమితులు, అభిరుచులు, పర్యావరణ వ్యవస్థలు ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు సగటు ఆఫ్రికన్ ఆహారంలో ప్రధాన శక్తివనరులుగా తృణధాన్యాలు (46%), మూలాలు, దుంపలు (20%), జంతు ఉత్పత్తులు (7%) ఉన్నాయి. పశ్చిమ ఐరోపా సగటు ఆహారంలో జంతు ఉత్పత్తులు (33%), తృణధాన్యాలు (26%), మూలాలు, దుంపలు (4%) ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి.
 
తృణధాన్యాలు (బియ్యం, గోధుమ, మొక్కజొన్న (మొక్కజొన్న), చిరుధాన్యాలు జొన్న) ), మూలాలు, దుంపలు (బంగాళాదుంపలు, కాసావా, యమ్స్, టారో), మాంసం, పాలు, గుడ్లు, జున్ను, చేప వంటి జంతు ఉత్పత్తులు. ప్రాంతీయ ప్రధానాహారాలలో రై, సోయాబీన్స్, బార్లీ, ఓట్సు, టెఫ్ మొక్కలు ఉన్నాయి.
 
కేవలం 15 మొక్కల పంటలు ప్రపంచంలోని 90% మందికి ఆహార శక్తిని (మాంసంతో సహా) అందిస్తాయి. బియ్యం, మొక్కజొన్న, గోధుమలను మూడింట రెండువంతుల మంది ఆహాంగా వినియోగిస్తున్నారు. ఈ మూడు ప్రపంచ జనాభాలో 80% మందికి ప్రధానమైనాహారాలుగా ఉన్నాయి.<ref>{{cite web|title=Dimensions of Need: An atlas of food and agriculture|publisher=[[Food and Agriculture Organization of the United Nations]]|year=1995|url=http://www.fao.org/docrep/u8480e/U8480E01.htm}}</ref> బియ్యం మానవాళిలో సగం మందికి ప్రధానాహారంగా ఉంది.
 
{| class="wikitable sortable"
|+అంతర్జాతీయ ప్రాధాన్యత కలిగిన 10 ప్రధానాహారాలు (వార్షిక ఉత్పత్తి ఆధారంగా వర్గీకరించబడింది) <ref>{{cite web|title=Food security: Ten Crops that Feed the World|publisher=Allianz|author=Allianz|url=http://knowledge.allianz.com/?709/food-crops}}</ref>
|-
! !! !! ప్రపంచ ఉత్పత్తి, <BR>2012<ref>{{cite web|title=Food and Agricultural commodities production / Commodities by regions|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|year=2012|url= http://faostat3.fao.org/browse/rankings/commodities_by_regions/E}}</ref>!! సరాసరి ప్రపంచ పంట, <BR>2010 !! colspan="2" | ప్రపంచంలో అధిక ఉత్పత్తి చేస్తున్న దేశాలు <ref>
The numbers in this column are country average; regional farm productivity within the country varies, with some farms even higher.</ref> <BR>2012<ref>{{cite web|title=FAOSTAT: Production-Crops, 2010 data|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|year=2011|url=http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor}}</ref>
! colspan="2" |అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేస్తున్న ప్రపంచదేశాలు 2013<ref>{{Cite web|url=http://faostat3.fao.org/browse/rankings/countries_by_commodity/E|title=Food and Agricultural commodities production / Countries by commodity (2013 data)|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|access-date=24 April 2016}}</ref>
!ర్యాంకు
!పంట
! (మెట్రిక్ టన్నులు)
! (హెక్టారుకు ఉత్పత్తి టన్నులలో)
! (హెక్టారుకు ఉత్పత్తి టన్నులలో)
!దేశం
! (మెట్రిక్ టన్నులు)
!దేశం
|-
<gallery mode="packed">
File:Boiled White rice.jpg|వండిన అన్నం
File:Weißbrot-1.jpg|గోధుమ రొట్టెలు, పిండి (గ్లూటెన్ జిగురు కలిగినది)
File:YellowCorn.jpg|మొక్కజొన్న
File:Edamame - boild green soybeans.jpg|ఎడమామె (ఉడకపెట్టిన సోయాబీన్లు)
File:Red Rajma BNC.jpg|కిడ్నీ బీన్సు
File:Pop sorghum and sorghum seeds 2011.jpg|జొన్న గింజలు, వేపిన జొన్నలు
"https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MobileDiff/2893467" నుండి వెలికితీశారు