"భారత ప్రణాళికా సంఘం" కూర్పుల మధ్య తేడాలు

చి
మొలక వ్యాసం విస్తరణ
చి (మొలక వ్యాసం విస్తరణ)
చి (మొలక వ్యాసం విస్తరణ)
2014 లో ప్రధానమంత్రి [[నరేంద్ర మోదీ|నరేంద్ర మోడీ]] తన మొదటి [[భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం|స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ]] ప్రసంగంలో, ప్రణాళికా సంఘాన్ని రద్దు చేయాలనే ఉద్దేశ్యాన్ని ప్రకటించారు.[[నీతి ఆయోగ్|అప్పటి నుండి దీనిని ఎన్‌ఐటిఐ ఆయోగ్]] అనే కొత్త సంస్థ భర్తీ చేసింది.
 
== చరిత్ర ==
 
[[సార్వభౌమత్వాన్ని|రాష్ట్ర సార్వభౌమ అధికారం]] నుండి ఉద్భవించిన మూలాధార ఆర్థిక ప్రణాళిక 1938 లో కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు, [[భారత జాతీయ సైన్యం]] సుప్రీం నాయకుడు [[సుభాష్ చంద్రబోస్|నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్]] చేత ప్రారంభించబడింది. అతను జాతీయ ప్రణాళిక కమిటీని ఏర్పాటు చేయడానికి [[మేఘనాధ్ సాహా|మేఘనాడ్ సాహా చేత ఒప్పించబడ్డాడు.]] <ref name="Saha">{{Cite web|url=http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/saha/sahanew.htm|title=Meghnad Saha: A Pioneer in Astrophysics|website=Vigyan Prasar Science Portal|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150223073932/http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/saha/sahanew.htm|archive-date=23 February 2015|access-date=27 December 2014}}</ref> ప్రణాళికా కమిటీ అధిపతిగా [[మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య|ఎం.విశ్వేశ్వరయ్య ఎన్నికయ్యాడు.]] [[మేఘనాధ్ సాహా|మేఘ్నాడ్ సాహా]] అతనిని సంప్రదించి, పదవి నుంచి వైదొలగాలని అభ్యర్థించారు.ప్రణాళికకు విజ్ఞాన శాస్త్రం, రాజకీయాల మధ్య పరస్పర అవసరముందని వాదించాడు. [[మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య|ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య]] ఉదారంగా అంగీకరింంచారు.[[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ|జవహర్‌లాల్ నెహ్రూను]] జాతీయ ప్రణాళిక కమిటీకి అధిపతిగా చేశారు.1944 నుండి 1946 వరకు [[భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన|"బ్రిటిష్ రాజ్]] " అని పిలవబడే హోదాలో పనిచేసిన [[కెసి నియోగి]] ఆధ్వర్యంలో ప్రణాళిక సలహాబోర్డును అధికారికంగా స్థాపించబడ్డది.
 
 
భారతదేశం [[భారత విభజన|స్వాతంత్ర్యం పొందిన]] తరువాత, ఒక అధికారిక ప్రణాళికను అవలంబించారు.1950 మార్చి 15 న అప్ప అనుగుణంగా ప్రణాళికా సంఘం నేరుగా [[భారతదేశ ప్రధానమంత్రి|భారత ప్రధానమంత్రికి]] నివేదించడం, 1950 మార్చి 15 న స్థాపించబడింది, ప్రధాన మంత్రి [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ|జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ]] చైర్మన్‌గా ఉన్నారు. ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటుకు అధికారం [[భారత రాజ్యాంగం]] లేదా శాసనం నుండి తీసుకోబడలేదు; ఇది [[భారత ప్రభుత్వం|భారత ప్రభుత్వ]] కేంద్రం.
 
ప్రధానంగా వ్యవసాయ రంగం అభివృద్ధిపై దృష్టి సారించి 1951 లో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక ప్రారంభించబడింది. ఇండో-పాకిస్తాన్ వివాదం కారణంగా విరామం ఉన్నప్పుడు 1965 కి ముందు రెండు తదుపరి పంచవర్ష ప్రణాళికలు రూపొందించబడ్డాయి.వరుసగా రెండు సంవత్సరాల కరువు, కరెన్సీ విలువ తగ్గింపు, ధరల పెరుగుదల, వనరుల కోత, ప్రణాళిక ప్రక్రియను దెబ్బతీసింది. 1966, 1969 మధ్య మూడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక, తరువాత, నాల్గవ పంచవర్ష ప్రణాళికను 1969 లో ప్రారంభించారు.
 
కేంద్రంలో వేగంగా మారుతున్న రాజకీయ పరిస్థితుల కారణంగా 1990 లో ఎనిమిదవ ప్రణాళిక ప్రారంభించబడలేదు.1990–91, 1991-92 సంవత్సరాలను వార్షిక ప్రణాళికలుగా పరిగణించారు. నిర్మాణాత్మక సర్దుబాటు విధానాలను ప్రారంభించిన తరువాత 1992 లో ఎనిమిదవ ప్రణాళిక ప్రారంభించబడింది.
 
మొదటి ఎనిమిది ప్రణాళికలకు ప్రాథమిక, భారీ పరిశ్రమలలో భారీ పెట్టుబడులతో పెరుగుతున్న ప్రభుత్వ రంగానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది, కాని 1997 లో తొమ్మిదవ ప్రణాళికను ప్రారంభించినప్పటి నుండి, ప్రభుత్వ రంగానికి ప్రాధాన్యత తక్కువగా ఉంది. సాధారణంగా, ప్రణాళికపై దేశ ప్రజల ఆలోచన ఎక్కువగా సూచించే స్వభావం కలిగి ఉండాలి.
 
2014 లో [[నరేంద్ర మోదీ|నరేంద్ర మోడీ]] ప్రభుత్వం ప్రణాళికా సంఘాన్ని మూసివేయాలని నిర్ణయించింది. భారత ప్రజల ప్రస్తుత అవసరాలు, ఆకాంక్షలను బాగా సూచించడానికి [[నీతి ఆయోగ్|కొత్తగా ఏర్పడిన ఎన్‌ఐటిఐ ఆయోగ్]] దీనిని భర్తీ చేసింది. <ref>{{Cite web|url=https://niti.gov.in/content/overview#:~:text=The%20Government%20of%20India%2C%20in,of%20the%20people%20of%20India.|title=NITI Aayog}}</ref>
 
== సంస్థ ==
 
==ఇవీ చూడండి==
"https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MobileDiff/3166259" నుండి వెలికితీశారు