"అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం" కూర్పుల మధ్య తేడాలు

=== ఏక ద్విబంధ అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు(mono unsaturated fatty acids) ===
 
ఏకద్వింబంధఏక ద్వింబంధ సంతృప్త కొవ్వుఆమ్లమనగాకొవ్వు ఆమ్లమనగా,కొవ్వుఆమ్లంయొక్కకొవ్వు ఆమ్లంయొక్క కర్బనపు-[[ఉదజని]] శృంఖలంలో ఒకే ద్వింబంధం రెండుకార్బనులరెండు కార్బనుల మధ్య ఏర్పడి వుండటం<ref> http://www.heart.org/HEARTORG/GettingHealthy/FatsAndOils/Fats101/Monounsaturated-Fats_UCM_301460_Article.jsp</ref> ఏకద్విబంధమున్నఏక ద్విబంధమున్న అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలలో,సమాన కార్బనులున్న సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లంకన్నఆమ్లం కన్న రెండు హైడ్రొజను[[హైడ్రోజను]] పరమాణువులు తక్కువగా వుండును.ఏక ద్విబంధకొవ్వుద్విబంధ కొవ్వు ఆమ్లాలు 10 కన్న ఏక్కువ కార్బనులను కలిగివుండును.16 కార్బనులు కలిగి ఏకద్విబంధమున్న పామిటొలిక్‌ఆమ్లంపామిటొలిక్‌ ఆమ్లం(Pamitoleic),మరియు 18 కార్బనులుండి,ఏకద్విబంధమున్నఏక ద్విబంధమున్న ఒలిక్‌ఆమ్లం నూనెలలో అధికముగా వున్నవి.
 
ఎంపిరికల్‌ఫార్ముల:<big>C<sub>n</sub>H<sub>2n-2</sub>O<sub>2</sub></big>
|}
 
పైరెండుపై రెండు కొవ్వు ఆమ్లాలు లు(ఒలిక్,పామిటొలిక్)9-కార్బను వద్ద ద్విబంధము కలిగి సిస్ రూపములో వున్నవి.
4,5,6,11,13,మరియు17 కార్బనులవద్దకార్బనుల ఏకద్విబంధమున్నకొవ్వువద్ద ఏక ద్విబంధమున్నకొవ్వు ఆమ్లాలను నూనెలలో గుర్తించినప్పటికి అవి స్వల్పప్రమాణములో వున్నాయి.
====కాప్రొలిక్ ఆమ్లం(caproleic acid)====
'''H<sub>2</sub>C=CH(CH<sub>2</sub>)<sub>7</sub>COOH'''
 
10 కార్బనులను కలిగి వుండి ,9వ కార్బను వద్ద ఒకద్విబంధముఒక ద్విబంధము వున్న అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం.శాస్త్రీయ నామము 9-డెసెనొయిక్ ఆసిడ్‌(9-Decenoic acid)<ref>http://www.tuscany-diet.net/lipids/fatty-acid-index/caproleic/</ref> .ఇది జంతు(animal)పాలకొవ్వులలో 1%శాతముకన్నశాతము కన్న తక్కువ ప్రమాణములో కన్పించును.కాప్రొలిక్ ఆమ్లం ఐసోమర్ ఒబుస్టిలిక్ ఆసిడ్(4-Decenoic)ను కొన్ని విత్తన నూనెలలో గుర్తించారు.మధ్యస్తమైన పొడవున కర్బన-ఉదజనిశృంఖలాన్నికలిగివున్నఉదజని శృంఖలాన్నికలిగివున్న కొవ్వుఆమ్లం.
 
*అణుభారం:170.24
'''CH(CH<sub>2</sub>)CH=CH(CH<sub>2</sub>)<sub>7</sub>COOH
 
12 కార్బనులను కలిగి,9వ కార్బనువద్ద ద్విబంధమున్న అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం.శాస్రీయనామముశాస్రీయ నామము 9-డొడెసెనొయిక్ ఆసిడ్(9-Dodecenoic acid).ఇది వెన్నఫ్యాట్( (butter fat)లో తక్కువ ప్రమాణములో వున్నది.దీని ఐసోమర్ లిందెరికాసిడ్‌లిండెరికాసిడ్‌(4-dodecenoic)ను లిండరోల్ సిటబ ఫ్యాట్‌/కొవ్వు లో గుర్తించారు.
 
*అణుభారం:198.29<ref>http://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?sid=7849909&viewopt=PubChem</ref>
'''CH<sub>3</sub>(CH<sub>2</sub>)<sub>3</sub>CH=CH(CH<sub>2</sub>)<sub>7</sub>COOH'''
 
14 కార్బనులను కలిగి వుండి,9వ కార్బనువద్ద ద్విబంధమున్న అసంతృప్త కొవ్వు అమ్లం>.శాస్త్రీయనామముశాస్త్రీయ నామము 9-టెట్రాడెసెనొయిక్‌ఆసిడ్(9-tetra decenoic acid).ఈఆసిడ్‌నుఈ ఆసిడ్‌ను సముద్రజలజీవుల కొవ్వులలో,,మరియు వెన్నలో 1% వరకు వున్నట్లు గుర్తించారు.
 
{| class="wikitable"
 
|}
16 కార్బనులను కలిగి వుండి,9-వకార్బనువద్దవ కార్బనువద్ద ద్విబంధమున్న అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం,దీని శాస్త్రీయనామముశాస్త్రీయ నామము 9-హెక్సాడెసెనొయిక్‌ఆసిడ్(9-Hexadecenoic acid).ఇది పత్తిగింజల నూనెలో, వేరుశనగ నూనెలో,,సోయాబీన్, పామ్ నూనెలో, మరియు పొగాకు విత్తన నూనెలో 1% వరకు వున్నది. పశుపాల కొవ్వులలో(animal milk fat)2-4% వరకు కలదు. ఎద్దు(beef),గుర్రం(horse)మాంస కొవ్వులలో , పక్షులుపక్షుల (birds), సరీసృపాలుసరీసృపాల(reptiles), ఉభయచరాల (amphbia)ఫ్యాట్‌లలో 6-15% వరకు ఈ కొవ్వు ఆమ్లంను గుర్తించారు.చేపల(fishes), తిమింగలాల(whales)ఫ్యాట్‌లలో10-20% వరకు పామిటొలిక్ ఆమ్లంను గుర్తించారు<ref>https://www.caymanchem.com/app/template/Product.vm/catalog/10009871</ref>.
 
====[[ఒలిక్ ఆమ్లం]](oleic acid)====
'''CH<sub>3</sub>(CH<sub>2)</sub><sub>7</sub>CH=CH(CH<sub>2</sub>)<sub>7</sub>COOH'''
 
18 కార్బనులను కలిగి వుండి,9వకార్బనువద్ద ఒకద్విబంధమున్నఒక ఫ్యాటిద్విబంధమున్న కొవ్వు ఆసిడ్ఆమ్లం యిదిఇది.యిదిఇది ఎక్కువగా సిస్ ఐసొమర్ రూపంలో నూనెలలో వున్నదిఉన్నది.శాస్త్రీయనామము సిస్,9-అక్టడెసెనొయిక్‌ఆసిడ్(cis,9-octade cenoic acid).అన్నిశాకనూనెలలో(vegetable oils),మరియు జంతుకొవ్వులలో(animal fats)తప్పనిసరిగా కన్పించె అసంతృప్త ఫ్యాటి ఆమ్లంలలో యిదిఇది ఒకటి.దీనిని ఒమేగా-9 కొవ్వుఆమ్లమనికూడా అంటారు.
 
{| class="wikitable"
|సాంద్రత ||895 గ్రాం/లీటరు.
|-
|మెల్టింగ్‌పాయింట్ద్రవీభవన పాయింట్||13-14<sup>0</sup>C.
|-
|బాయిలింగ్‌పాయింట్భాష్పిభవన ఉష్ణోగ్రత||360<sup>0</sup>C.
|-
|వక్రీభవన సూచిక(60<sup>0</sup>C)||1.4449
|స్నిగ్ధత,mPa.s(25<sup>0</sup>C)||25.64
|}
ఒలిక్‌ ఆమ్లం గోధుమ మరియు పసుపు రంగుకలిగినరంగు కలిగిన ద్రవము.ఒలివ్‌ఆయిల్ఒలివ్‌/ఆలివ్ ఆయిల్(olive)లో మొదటగా ఆధిక శాతములో గుర్తించడం వలన ఈ పేరు వచ్చినది<ref>http://www.wisegeek.org/what-is-oleic-acid.htm</ref> .ఒలివ్‌ఆయిల్‌లో ఈఫ్యాటిఆసిడ్‌80% వున్నది.పొగాకు విత్తననూనెలో85విత్తన నూనెలో85%వరకు,వేరుశనగ నూనేలోనూనెలో 50-60% వరకు వున్నది.నువ్వుల(sesame)నూనెలో 30-40%,పొద్దుతిరుగుడునూనెలోపొద్దు తిరుగుడు నూనెలో 15-30% వరకువున్నదివరకున్నది.అలాగే సోయాబీన్ నూనెలో 19-30%,కుసుమ నూనెలో 40%,అవిసె నూనెలో 20-22% వరకు వున్నది.తవుడునూనెలో 30-40% వరకు వున్నదిఉన్నది.11 వ కార్బను వద్ద ద్విబంధమున్న దీని ఐసొమర్ వస్సెనిక్ ఆమ్లంను కూడా పలునూనెలలో గుర్తించారు.
 
====గొడొలిక్‌ ఆమ్లం(gadoleic acid)====
'''CH<sub>3</sub>(CH<sub>2</sub>)<sub>9</sub>CH=CH(CH<sub>2</sub>)<sub>7</sub>COOH'''
 
యిదిఇది 20 కార్బనులను కలిగి,9 వ కార్బనువద్ద ఏక ద్విబంధమున్న అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం.శాస్త్రీయనామము:9-ఎయికొసెనొయిక్‌ఆసిడ్(9-eicosenoic acid)దీనిని సముద్రజలచరసముద్ర జలచరజీవుల నూనెలలో 10% వరకు వున్నట్లు గుర్తించడం జరిగినది.11 వ కార్బనువద్దకార్బను వద్ద ద్విబంధమున్న (ఐసోమరు) 11-ఎయికొసెనొయిక్ ఆసిడ్‌(11-eico senoic)ను జొజబఫ్యాట్జొజబ/హహోబ ఫ్యాట్(jojaba))లో 65% వరకు,ఆవాల (mustard)నూనెలో 1-14% వున్నట్లు గుర్తించారు.తిమింగళ కొవ్వుతైలంలోకొవ్వు తైలంలో,మరియుకొన్నిరకాలచేపలనూనెలోమరియు కొన్నిరకాల చేపలనూనెలో ఈ ఆమ్లంయొక్క ఉనికిని గుర్తించడం జరిగినది.<ref>http://www.merriam-webster.com/dictionary/gadoleic%20acid</ref>.
 
{| class="wikitable"
|మరుగు ఉష్ణోగ్రత||170<sup>0</sup>C/1 mm/Hగ్ పీడనంవద్ద.
|}
కొవ్వుఆమ్లంయొక్కకొవ్వు మరికొన్నిఆమ్లం యొక్క మరి కొన్ని ఐసోమరు రూపాలు:9Z-ఎయికొసెనొయిక్‌ఆసిడ్(9Z-eicosenoic acid) ,cis-9-ఐకో సెనొయిక్ ఆమ్లం(cis-9-icosenoic acid)లనుకూడా షార్కు, కాడ్(cod) కాలేయ నూనెలలో గుర్తించారు<ref name="oil"/>.
 
====ఎరుసిక్‌ ఆమ్లం(erucic acid)====
'''CH<sub>3</sub>(CH<sub>2</sub>)<sub>7</sub>CH=CH(CH<sub>2</sub>)<sub>11</sub>COOH'''
 
యిదిఇది 22 కార్బనులను కలిగి,13వ కార్బను వద్ద ద్విబంధమున్నవున్న ,pఒడవైనపొడవైన ఉదజని-కర్బనపు గొలుసును కలిగివున్న అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం.శాస్త్రీయనామము:13-డెకొసెనొయొక్‌ఆసిడ్(13-decosenoic).ఈకొవ్వు ఆమ్లము "కృసిఫెరె"(crucif erae), మరియు "ట్రొపొలసియే"((tropolaceae)కుటుంబమొక్కలకుకుటుంబ మొక్కలకు చెందిన నూనెలలో అధికమొత్తములోఅధిక మొత్తములో లభ్యము.ఆవాలనూనెలోఆవాల నూనెలో(rape/ mustard)<ref>http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/erucic+acid</ref> , మరియు "వాల్‌ప్లవరుసేడ్"నూనెలలో 35-45% వరకు వున్నది.
 
{| class="wikitable"
|విశిష్టగురుత్వం||0.853
|}
కొవ్వుఆమ్లాన్నికందెనలతయారికొవ్వు ఆమ్లాన్ని కందెనల తయారి పరిశ్రమలలో,ఉష్ణవాహకనూనె(heat transfer fluids),కాస్మెటిక్సు తయారి,పాలిమర్,ప్లాస్టికు,నైలాను పరిశ్రమలోకూడా ఉపయోగిస్తారు<ref name="ref"/>
 
==బహుబంధ అసంతృప్తకొవ్వు ఆమ్లాలు(poly un saturated fatty acids)==
"https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MobileDiff/954651" నుండి వెలికితీశారు