"భూమి" కూర్పుల మధ్య తేడాలు

1,784 bytes added ,  1 సంవత్సరం క్రితం
→‎అయస్కాంత కక్ష్య: కొన్ని భాషా సవరణలు
(సమాచారపెట్టె అనువాదం)
(→‎అయస్కాంత కక్ష్య: కొన్ని భాషా సవరణలు)
 
==== వాతావరణం పై భాగం ====
[[దస్త్రం:Full moon partially obscured by atmosphere.jpg|thumbnail|కుడి|300px|Thisభూ viewకక్ష్య fromనుండి orbitచండ్రుడి showsదృశ్యం. theభూ fullవాతావరణం Moonపూర్ణ partiallyచంద్రుడిని obscuredకొంత by the Earth's atmosphereకమ్మేసింది. NASAనాసా image.ఫోటో ]]
ట్రోపోస్పెయర్ పైన, వాతావరణం మూడు విధాలుగా విభజించబడింది. అవి స్ట్రాటోస్పెయర్, మేసోస్పెయర్ మరియు తెర్మోస్పెయర్. <ref name="atmosphere"/> ప్రతి పొరకి గమనంలో వివిధ రకాల తేడాలుంటాయి, వాటి యొక్క ఎత్తును బట్టి ఉష్ణోగ్రతలో మార్పులు వుంటాయి. ఇవి కాకుండా, ఎక్సోస్పెయర్ పల్చబడి మగ్నేటోస్పెయర్ కింద మారుతుంది. ఈ మగ్నేటోస్పెయర్ లో భూమి యొక్క అయస్కాంత క్షేత్రం సౌర పవనాలతో <ref>{{cite web
| author=Staff | year = 2004
| doi=10.1146/annurev.ea.04.050176.001405 }}</ref>
 
<br />
=== అయస్కాంత కక్ష్య ===
 
=== గురుత్వాకర్షణ క్షేత్రం ===
[[File:Geoids_sm.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Geoids_sm.jpg|thumb|నాసా వారి గ్రేస్ మిషన్ కొలిచిన భూమి గురుత్వాకర్షణ. గురుత్వాకర్షణ లోని తేడాలను ఇది చూపిస్తుంది. బలంగా ఉన్న చోట్లను ఎరుపు రంగు లోను, బలహీనంగా ఉన్నచోట్లను నీలం రంగు లోనూ చూపిస్తోంది.]]
భూగోళంలో ద్రవ్యరాశి విస్తరించడంతో వివిధ వస్తువులపై కలిగే త్వరణాన్ని భూమి గురుత్వాకర్షణ అంటారు. భూమి ఉపరితలం వద్ద [[గురుత్వత్వరణం|గురుత్వ త్వరణం]] దాదాపు 9.8 మీ/సె<sup>2</sup> ఉంటుంది. స్థానికంగా ఉండే ఉపరితల భౌగోళిక అంశాలు, భూగర్భ విశేషాలు, టెక్టోనిక్ ఫలకాల వంటివి గురుత్వాకర్షణలో తేడాలు కలగజేస్తాయి. వీటిని గురుత్వ వైపరీత్యాలు అంటారు.<ref>{{cite journal|first1=A. B.|last1=Watts|first2=S. F.|last2=Daly|title=Long wavelength gravity and topography anomalies|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=9|pages=415–18|date=May 1981|doi=10.1146/annurev.ea.09.050181.002215|bibcode=1981AREPS...9..415W}}</ref>
 
=== అయస్కాంత కక్ష్యక్షేత్రం ===
[[దస్త్రం:Dipole field.svg|thumbnail|కుడి|300px|భూమి అయస్కాంత శక్తి, అది డయిపోల్ కు దగ్గరగా ఉంటుంది. ]]
భూమి యొక్క అయస్కాంత క్షేత్రం రెండు ధ్రువములు కల అయస్కాంత క్షేత్రం వలె వుండును (ఆ అయస్కాంత ధ్రువాలు భూమి యొక్క ధ్రువాలకి దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు). [[dynamo theory|డైనమో థియరీ]] ప్రకారం ఆ క్షేత్రం కరిగిన బాహ్య పొర లోని వేడి వలన వచ్చే కదలికల వలన ఏర్పడిన విద్యుత్ ప్రవాహం వలన ఏర్పడినది. ఆ పొరలో కదలికలు చిందర వందరగా ఉండును మరియు అప్పుడప్పుడు సమ రేఖను మార్చును. దీని వలన క్షేత్రము ప్రతి పది లక్షల సంవత్సరాలలో కొన్ని సార్లు తారు మారు అవును. నేటికి 700, 000 సంవత్సరాల క్రితం ఒకసారి ఈ క్షేత్రము తిరగబడింది<ref>{{cite web | last = Fitzpatrick | first = Richard | date = 2006-02-16 | url = http://farside.ph.utexas.edu/teaching/plasma/lectures/node69.html | title = MHD dynamo theory | publisher = NASA WMAP | accessdate = 2007-02-27 }}</ref><ref name="campbelwh">{{cite book
| last =Campbell | first =Wallace Hall
| title =Introduction to Geomagnetic Fields
{{-}}
 
== కక్ష్య, భ్రమణం ==
== గ్రహ మార్గము మరియు భ్రమణము ==
 
=== భ్రమణముభ్రమణం ===
[[దస్త్రం:AxialTiltObliquity.png|thumbnail|కుడి|280px|Earth'sభూమి axialఅక్షపు tiltవాలు (orవక్రత obliquityఅంటారు). andదానికి its- relationభ్రమణాక్షానికి, toకక్ష్యాతలానికీ theఉన్న rotation axis and plane of orbitసంబంధం. ]]
భూమి తన చుట్టూ తను తిరగటానికి పట్టే కాలము, సూర్యుడితో సాపేక్షికంగా 86, 400 సౌర సెకనులు ({{nowrap|86,400.0025 ఇదిSI ఒకసెకండ్లు}}).<ref సెకనుname="aj136_5_1906"><cite కంటేclass="citation కొంచముjournal">McCarthy, Dennis D.; ఎక్కువHackman, ఎందుకంటేChristine; ఇప్పుడుNelson, భూమిRobert యొక్కA. రోజు(November 192008). "The శతాబ్దములోPhysical ఒకBasis రోజుof కంటేthe కొంచముLeap ఎక్కువ(అలలSecond". యొక్క''The గతిAstronomical వృద్దిJournal''. [యక్సిలరేషన్]'''136''' వలన(5): 1906–08. [[Bibcode]]:[[bibcode:2008AJ....136.1906M|2008AJ....136.1906M]]. [[Digital object identifier|doi]]:[[doi:10.1088/0004-6256/136/5/1906|10.1088/0004-6256/136/5/1906]].</cite></ref>{{cite web
| title=Leap seconds
| publisher=Time Service Department, USNO
| url=http://tycho.usno.navy.mil/leapsec.html
| accessdate=2008-09-23 }}</ref>
 
స్థిరమైన నక్షత్రాలతో పోలిస్తే భూమి తన చుట్టూ తను తిరిగే కాలాన్ని 'స్టేల్లార్ డే' గా ఇంటర్నేషనల్ యర్త్ రోటేషన్ అండ్ రేఫరంస్ సిస్టమ్స్ సర్విస్సర్వీస్ (ఐ. ఈ. ఆర్. యస్) పేర్కొంది. ఇది {{nowrap |23{{smallsup|h}} 56{{smallsup|m}} 4.098903691{{smallsup|s}}. }}<ref name="IERS">{{cite web
| author=Staff | date=2007-08-07
| url=http://hpiers.obspm.fr/eop-pc/models/constants.html
| volume=105 | issue=2 | pages=359–361
| url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1982A&A...105..359A
| accessdate=2008-09-23 }}</ref> అని కూడా పేర్కొంది.
| accessdate=2008-09-23 }}</ref> పేర్కొన్నది. భూమి తన చుట్టూ తాను తిరిగే కాలమును వెర్నల్ ఈక్వినక్స్ కదలికతో తప్పుగా పోల్చి ఒక సైడ్రియల్ డేగా అభివర్ణించారు. <ref name="IERS" /> అందువలన ఒక సైడ్రియల్ డే స్టేల్లార్ డే కంటే 8. 4 మిల్లి సెకన్లు తక్కువగా ఉండును. ఒక సౌర రోజు(సోలార్ డే)పట్టే కాలము యస్. ఐ. సిస్టం సెకనుల్లో ఐ. ఈ. ఆర్. యస్ వారు 1623–2005<ref>{{cite web
 
| author=Staff | url=http://hpiers.obspm.fr/eop-pc/earthor/ut1lod/lod-1623.html
Apart from meteors within the atmosphere and low-orbiting satellites, the main apparent motion of celestial bodies in Earth's sky is to the west at a rate of 15°/h = 15'/min. For bodies near the [./https://en.wikipedia.org/wiki/Celestial_equator celestial equator], this is equivalent to an apparent diameter of the Sun or the Moon every two minutes; from Earth's surface, the apparent sizes of the Sun and the Moon are approximately the same.<ref name="zeilik1998"><cite class="citation book">Zeilik, M.; Gregory, S. A. (1998). ''Introductory Astronomy & Astrophysics'' (4th ed.). Saunders College Publishing. p.&nbsp;56. [[International Standard Book Number|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-03-006228-5|978-0-03-006228-5]].</cite></ref><ref name="angular2"><cite class="citation web">Williams, David R. (10 February 2006). [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/planetfact.html "Planetary Fact Sheets"]. NASA<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 September</span> 2008</span>.</cite>—See the apparent diameters on the Sun and Moon pages.</ref>
| title=IERS Excess of the duration of the day to 86400s ... since 1623 | publisher=International Earth Rotation and Reference Systems Service (IERS)
| accessdate=2008-09-23 }}—గ్రాఫ్ చివరిలో</ref> మరియు 1962–2005. <ref>{{cite web
| author=Staff | url=http://web.archive.org/web/20070813203913/http://hpiers.obspm.fr/eop-pc/earthor/ut1lod/figure3.html
| title=IERS Variations in the duration of the day 1962–2005 | publisher=International Earth Rotation and Reference Systems Service (IERS)
| accessdate=2008-09-23 }}</ref> మధ్య కాలమునకు అందించారు.
 
విశ్వంలో తిరుగుతూవాతావరణంలో ఉండే పదార్థాలు(ఉల్కలు, ఉపగ్రహాలునిమ్న తప్ప)కక్ష్యల్లో ఉండే ఉపగ్రహాలతో పాటు మిగతా ఖగోళ వస్తువులన్నీ ఆకాశంలో పడమటపడమర దిశగా గంటకు 15° వేగముతోరేఖాంశాల ప్రయాణించువేగంతో నట్టుప్రయాణిస్తున్నట్టు కనిపించునుకనిపిస్తాయి. ఇది సూర్యుని లేదా చంద్రుని వ్యాసమును రెండు నిముషాలలో దాటు వేగమునకు సమానము. (సూర్యుని, చంద్రుని యొక్కసూర్య వ్యాసములుచంద్రుల భూమిపరిమాణాలు పైభూమిపై నుండి సమానముగాసమానంగా అగుపడునుఅగుపడతాయి)<ref>{{cite book
| last=Zeilik | first=M. | coauthors=Gregory, S. A.
| title=Introductory Astronomy & Astrophysics
}}—భూమి మరియు చంద్రుని మీద ఉన్న మధ్యరేఖలు పరిశీలించండి.</ref>.
 
=== కక్ష్య ===
=== గ్రహ మార్గము ===
భూ గ్రహపరిభ్రమణ మార్గమునకుకక్ష్యకు సూర్యునికిసూర్యునికీ మధ్య వున్న దూరముసగటు 150దూరం మిలియన్15 కిలోమీటర్లుకోట్ల వరకుకిలోమీటర్లు వుంటుందిఉంటుంది. భూభూమి సూర్యుని చుట్టూ తిరగటానికి 365. 2564 రోజులు పడుతుంది, దానినే ఒక సంవత్సరము, లేదా [[sidereal year|సైడ్రియల్ సంవత్సరం]]అని అంటారు. దీనివల్ల భూమి మీద నుంచి చుసిన వారికి సూర్యుడు ప్రతి రోజు ఒక డిగ్రీ కదిలి నట్టు కనిపించును. ప్రతి 12 గంటలు ఇటు నుంచి అటు ప్రయాణించి నట్టు కనిపించును. ఈ కదలిక వల్ల ఒక రోజుకి 24 గంటల సమయం పట్టును. ఈ సమయంలో భూమి తన చుట్టూ తను ఒక్క సారి తిరుగును(పరిభ్రమణం) మరియు సూర్యుడు మళ్లీ తూర్పున ఉదయించును(ఉత్క్రుష్ట్ట రేఖను మధ్యాన్నం చేరుకొనును). భూమి కక్ష యొక్క వేగము సెకనుకు 30 కిలోమీటర్లు. ఈ వేగముతో భూమి తన మధ్య రేఖను 7 నిమిషాలలో మరియు చంద్రుని దూరము 4 గంటలలో చేరుకోనగలదు. <ref name="earth_fact_sheet">{{cite web | last = Williams | first = David R. | date = 2004-09-01 | url = http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html | title = Earth Fact Sheet | publisher = NASA | accessdate = 2007-03-17 }}</ref>
 
చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరగటానికి 27. 32 రోజుల కాలం పడుతుంది. భూమి మరియు చంద్రుడు సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే కాలమును పరిగణనలోకి తీసుకుంటే అమావాస్య నుంచి అమావాస్యకి 29. 53 రోజుల కాలం పడుతుంది, దీనినే ఒక నెల అంటారు. ఉత్తర ధ్రువం నుంచి చూసినప్పుడు భూమి చంద్రుడు వారి కక్ష్యలలో అప్రదక్షిణ దిశలో(యాంటిక్లాక్ వైస్)తిరుగును. ఉత్తర ధ్రువానికిపైన విశ్వంలోనించి చూసిన యడల భూమి సూర్యుని చుట్టూ అప్రదక్షిణ దిశలో(యాంటిక్లాక్ వైస్)తిరుగును. గ్రహ మార్గం మరియు కక్ష్య రేఖలు కచ్చితమైన సమ రేఖలో ఉండవు. భూకక్ష్య, భూమి సూర్యుల సమతల లంబరేఖకు 23. 5 డిగ్రీల వంపుతో ఉండును. ఈ వంపు లేకపోతే, ప్రతి రెండు వారాలకు ఒక గ్రహణం ఏర్పడి ఉండేది(ఒక సూర్య గ్రహణం, ఒక చంద్ర గ్రహణం)<ref name="earth_fact_sheet"/><ref name="moon_fact_sheet">{{cite web | last = Williams | first = David R. | date = 2004-09-01 | url = http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/moonfact.html | title = Moon Fact Sheet | publisher = NASA | accessdate = 2007-03-21 }}</ref>
"https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MobileDiff/2632068" నుండి వెలికితీశారు