ప్రధాన మెనూను తెరువు

కువెంపు

కన్నడ రచయిత, జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత

కుప్పళ్ళి వెంకటప్పగౌడ పుట్టప్ప (కన్నడ: ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ) (డిసెంబరు 29, 1904 - నవంబరు 11, 1994)[1] ఒక కన్నడ రచయిత మరియు కవి, ఈయన కన్నడ సాహిత్యంలో 20వ శతాబ్దానికి చెందిన అత్యంత గొప్పకవిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. కన్నడం లో జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని పొందిన ఏడుగురు గ్రహీతలలో[2] ఆయన మొదటివాడు. పుట్టప్ప తన సాహిత్య రచనలన్నిటినీ కువెంపు అనే కలం పేరుతో చేసాడు. ఆయన రాష్ట్రకవిగా గౌరవించబడిన కన్నడ కవులలో రెండవ వాడు (ఎం. గోవింద పాయ్ తరువాత). పురాతన భారతీయ ఇతిహాసమైన రామాయణమును ఆధునిక కన్నడంలో తిరిగి వ్రాసిన ఆయన రచన శ్రీ రామాయణ దర్శనం, మహాకావ్య (ఇతిహాస పద్య) యుగం యొక్క సమకాలీన రూపం మరియు ప్రయోగ పునరుద్ధరణగా భావించబడింది. ఆయన వాడిన కొన్ని పదబంధాలు, మరియు ప్రత్యేకించి సార్వత్రిక మానవత్వానికి లేదా ఆయన మాటలలో చెప్పాలంటే విశ్వ మానవతా వాదా నికి ఆయన చేసిన సేవ వలన చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు. భారత ప్రభుత్వంచే ఆయన పద్మ భూషణ్ పురస్కారాన్ని పొందాడు. ఆయన కర్ణాటక రాష్ట్ర గీతమైన 'జయ భారత జననియ తనుజతే' రచన చేసాడు.

Kuppali Venkatappa Puttappa
Kuvempu.jpg
పుట్టిన తేదీ, స్థలం(1904-12-29) 1904 డిసెంబరు 29
హిరెకొడిగెలో గ్రామం,కొప్ప తాలూకా, చిక్కమగళూరు జిల్లా, కర్ణాటక
మరణం1994 నవంబరు 11 (1994-11-11)(వయసు 89)
మైసూరు, కర్ణాటక
కలం పేరుకువెంపు
వృత్తిరచయిత, ప్రొఫెసర్
జాతీయతభారత దేశము
రచనా రంగంఫిక్షన్, కవిత్వం, నాటకం, వ్యాసాలు
సాహిత్య ఉద్యమంనవోదయ
ప్రభావంM.K. Gandhi, శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస,

సంతకందస్త్రం:Kuvempu sign.jpg
Website
http://www.kuvempu.com/

జీవితచరిత్రసవరించు

బాల్యం మరియు విద్యాభ్యాసంసవరించు

 
కుప్పళ్ళిలోని కువెంపు యొక్క వారసత్వ గృహం

కువెంపు,చిక్‌మగళూర్ జిల్లా, కొప్ప తాలూకాలోని హిరెకొడిగెలో ఒక స్థానిక కన్నడ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన శివమొగ్గ జిల్లా లోని తీర్థహళ్లి యొక్క పచ్చని మాలెనాడు ప్రదేశంలో గల కుప్పళ్ళిలో పెంచబడ్డాడు. ఆయన విద్యాభ్యాసం గృహంలోనే, దక్షిణ కన్నడ ప్రాంతానికి చెందిన ఉపాధ్యాయుడి పర్యవేక్షణలో ప్రారంభమైంది. ఆయన తన మాధ్యమిక విద్యను కొనసాగించడానికి తీర్థహళ్లిలోని ఆంగ్లో వెర్నాక్యులర్ పాఠశాలలో చేరాడు. ఆయన 12 సంవత్సరాల చిన్న వయసులోనే అనారోగ్య కారణాల వలన తండ్రి వెంకటప్ప గౌడని పోగొట్టుకున్నాడు. కువెంపు తన దిగువ మరియు ఉన్నత విద్యను కన్నడ మరియు ఆంగ్ల భాషలలో తీర్థహళ్లిలో పూర్తిచేసాడు. ఆయన తన విద్యాభ్యాసం కొనసాగించడానికి మైసూర్ వెళ్లి అక్కడి వెస్లీ ఉన్నత పాఠశాలలో తన ఉన్నత పాఠశాల విద్యను పూర్తిచేసాడు. ఆయన తన విద్యాభ్యాసాన్ని మైసూర్‌ లోని మహారాజా కళాశాలలో కొనసాగించి 1929లో కన్నడ ప్రధాన విషయంగా పట్టా పొందాడు. ఆయన 30 ఏప్రిల్ 1937న హేమవతిని వివాహం చేసుకున్నాడు.

తర్వాత జీవితముసవరించు

ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు మరియు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. కె పూర్ణచంద్ర తేజస్వి, కోకిలోదయ చైత్ర, ఇందుకళ మరియు తరిణి. తరిణికి K. చిదానంద గౌడతో వివాహం జరిగింది, ఈయన కువెంపు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వ ఉప-కులపతి. కువెంపు ప్రాపంచిక విషయాలపై కూడా కవితాపూర్వకంగా ప్రతిస్పందించారు. ఆయన కారు కొన్నపుడు, ఆయన "చక్రచరణకే స్వాగత!" - చక్రాల కాళ్ళకి స్వాగతం! అని అన్నట్లు పేర్కొనబడింది. ఆయన తన గృహానికి "ఉదయరవి", "ఉదయిస్తున్న సూర్యుడు" అనే పేరు పెట్టుకున్నారు, వ్యవసాయదారుడిని "ఉలువ యోగి" "దున్నే యోగి" అని పిలిచారు, మరియు తన సందేశంలో సమసమాజాన్ని "సర్వరిగే సమపాలు, సర్వరిగే సమబాలు" "అందరికీ సమాన భాగం, అందరికీ సమాన జీవనం" అని వ్యవహరించారు. ఇరవయ్యవ శతాబ్ద కన్నడ మేధో ప్రపంచంలో "సాహితీ విమర్శ సూత్రాల" "కావ్య మీమాంస" అయిన "రసో వై సహా" ఆయన యొక్క ప్రసిద్ధ రచన. ఆయన కన్నడ భాషకు అనేక వందల నూతన పదాలు, పదబంధాలు మరియు వైవిధ్య సంక్షిప్త భావనతో కూడిన పరిభాషలను ఇచ్చినందుకు ప్రసిద్ధిచెందారు; వీటిలో సాహిత్య, సాంఘిక, తాత్విక మరియు ఆధ్యాత్మిక భావనలు ఉన్నాయి. ఇది సామాన్య ప్రజలు వారి బిడ్డలకు పేరు పెట్టవలసిందిగా, దశాబ్దాల పాటు, ఆయనను తపాలా ద్వారా అడగటానికి దారితీసింది, దీనిని ఆయన స్వీకరించారు.

వృత్తి జీవితంసవరించు

కువెంపు, 1929లో మైసూర్ లోని మహారాజా కళాశాలలో కన్నడ భాష అధ్యాపకుడిగా తన విద్యా వృత్తిని ప్రారంభించారు. 1936 నుండి ఆయన బెంగుళూరులోని సెంట్రల్ కళాశాలలో సహాయక ఆచార్యుడిగా పనిచేసారు. 1946లో ఆయన మైసూర్‌లోని మహారాజా కళాశాలలో మరలా ఆచార్యుడిగా చేరారు. 1955లో ఆయన మహారాజా కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ అయ్యారు. ఆ వెంటనే 1956లో ఆయన మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ఉప-కులపతిగా ఎన్నికై 1960లో పదవీవిరమణ పొందేవరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. ఆయన మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టా పొంది ఆ స్థానానికి ఎదిగిన వారిలో మొదటివాడు.[3] 1957లో ధార్వాడలో జరిగిన 39వ కన్నడ సాహిత్య సమ్మేళనానికి అధ్యక్షత వహించాడు.

రచనలు మరియు సందేశంసవరించు

 
మైసూరులోని కువెంపు గృహం "ఉదయరవి"
దస్త్రం:Kuvempu memorial Kuppalli.jpg
కవిశైల, కుప్పళ్ళిలోని కువెంపు స్మారకం

కువెంపు తన సాహిత్య రచనను మొదట ఆంగ్లం లో, బిగినర్స్ మస్ అనే పద్య సంకలనంతో ప్రారంభించి, తరువాత కన్నడం లోకి మారారు.

ఆయన విద్యా మాధ్యమంగా కన్నడకు దారిచూపి, "మాతృ భాషలలో విద్య" అనే భావనను నొక్కిచెప్పాడు. కన్నడ పరిశోధన అవసరాలు తీర్చడానికి, ఆయన మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో కన్నడ అధ్యయన సంస్థే (కన్నడ అధ్యయనాల సంస్థ)ను స్థాపించాడు, ఆయన పేరు మీదుగా దానికి కువెంపు ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ కన్నడా స్టడీస్ అని పేరు పెట్టబడింది. మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయ ఉప-కులపతిగా ఆయన బేసిక్ సైన్సెస్ అండ్ లాంగ్వేజెస్ యొక్క అధ్యయనానికి దారిచూపాడు. ఆయన G. హనుమంత రావు ప్రారంభించిన నాలెడ్జ్ ఫర్ లేమెన్ ప్రచురణకు కూడా పూనుకున్నాడు.

కువెంపు ఒక రచయిత కంటే చాలా గొప్ప వాడు, ఆయన జీవన సరళి దానికదే ఒక గొప్ప సందేశం. ఆయన కులతత్వానికి, అర్ధం లేని పద్ధతులకి మరియు ఆచారాలకి వ్యతిరేకి. "శూద్ర తపస్వి" (1946) వంటి కువెంపు రచనలు కూడా, జ్ఞానాన్ని సంపాదించడానికి శూద్రులు అర్హులు కారనే కుల వ్యవస్థ పట్ల ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తం చేస్తాయి. కువెంపు, (వొక్కలిగ కులానికి చెందినవారు) జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం పొందిన తన శ్రీ రామాయణ దర్శనంలో పాత్రలను వాల్మీకి రామాయణం పాత్రల కంటే విభిన్న దృష్టికోణంలో చిత్రించాడు. ఈ రచన కన్నడం లో సంపూర్ణ రామాయణం. ఇది ఆయన దృష్టికోణమైన సర్వోదయను నొక్కిచెప్తుంది (ప్రతి ఒక్కరి ఉద్ధరణ). ఆయన రామాయణం లోని రాముడు దీనికి ప్రతిరూపంగా ఉండి, తన భార్య అయిన సీతతో పాటుగా పరీక్ష కొరకు అగ్నిప్రవేశం చేస్తాడు.

ఓ నన్న చేతనా, అగు నీ అనికేతన (ಓ ನನ್ನ ಚೇತನ, ಆಗು ನೀ ಅನಿಕೇತನ )కు అనువాదమైన "నా ఆత్మా బంధింపబడకు, అనంతం ఒక్కటే నీ లక్ష్యం" అనేది సార్వత్రిక మానవత్వంపై కువెంపు యొక్క ప్రసిద్ధ వాక్యం.

బెంగుళూరు విశ్వవిద్యాలయ స్నాతకోత్సవ సందర్భంగా ఆయన ఉపన్యాసం, విచారక్రాంతిగే ఆహ్వాన అనే గ్రంథంలో ప్రచురింపబడింది. ఇది అభివృద్ధికరమైన రాజకీయాల పునరంగీకారానికి పిలుపునిస్తుంది. ఈ ఉపన్యాసం 1974లో ఇవ్వబడినప్పటికీ, సందేశం ఇప్పటి పరిస్థితులకి కూడా వర్తిస్తుంది.

1987వ సంవత్సరంలో, కర్ణాటక లోని శివమొగ్గ (షిమోగా) జిల్లాలో, కువెంపు పేరుతో ఒక నూతన విశ్వవిద్యాలయం ప్రారంభించబడింది. ఇది షిమోగాకు 28 కిలోమీటర్ల దూరంలో జ్ఞాన సహ్యాద్రి కాంపస్ ‌లో ఉంది.

ఆయన కుమారుడు పూర్ణచంద్ర తేజస్వి ఒక బహుళ శాస్త్రవేత్త, ఈయన సాహిత్యం, ఛాయాచిత్రగ్రహణం, చేతి వ్రాత, డిజిటల్ ఇమేజింగ్, సామాజిక ఉద్యమాలు, మరియు వ్యవసాయ రంగాలలో విశేషకృషి చేస్తున్నాడు.

మరింత చదవటానికిసవరించు

  • పూర్ణచంద్ర తేజస్వి, అన్నన నేనపు
  • K.C. శివా రెడ్డి, యుగడ కవి
  • డాక్టర్ ప్రధాన్ గురుదత్త, కువెంపు
  • తరిణి చిదానంద, "మగలు కంద కువెంపు"

పురస్కారాలుసవరించు

గ్రంథ పట్టికసవరించు

నవలలుసవరించు

  • కానూరు హెగ్గదటి (1936)
  • మాలెగలల్లి మదుమగలు (1967)

ఆధునిక కావ్యం (మహాకావ్య)సవరించు

  • శ్రీ రామాయణ దర్శనం, సంపుటి-1 (1949), సంపుటి-2 (1957)

పద్య సంకలనాలుసవరించు

  • కొలలు (1930)
  • పాంచజన్య (1936)
  • నవిలు (1937)
  • కిందరిజోగి మట్టు ఇతర కవనగళు (1938)
  • కొగిలె మట్టు సోవియట్ రష్యా (1944)
  • శూద్ర తపస్వి (1946)
  • కావ్య విహార (1946)
  • కింకిణి (1946)
  • అగ్నిహంస (1946)
  • ప్రేమ కాశ్మీర (1946)
  • చంద్రమంచకే బా చకోరి (1954)
  • ఇక్షుగంగోత్రి (1957)
  • కబ్బిగన కైబుట్టి
  • పక్షికాశి
  • జెనాగువా
  • కుటిచక
  • కదిరదకే
  • కథన కవనగళు

నాటకాలుసవరించు

  • బిరుగాలి (1930)
  • మహారాత్రి (1931)
  • శ్మశాన కురుక్షేత్రం (1931)
  • జలగార (1931)
  • రక్తాక్షి (1932)
  • శూద్ర తపస్వి (1944)
  • బెరల్గే కోరల్ (1947)
  • యమన సోలు
  • చంద్రహాస
  • బలిదాన

స్వీయచరిత్రసవరించు

  • నేనాపిన దొనియాలి (1980)

కథల సంకలనాలుసవరించు

  • మలేనదిన చిత్రగళు (1933)
  • సన్యాసి మట్టు ఇతరే కతేగళు (1937)
  • నన్న దేవరు మట్టు ఇతర కతేగళు (1940)

సాహితీ విమర్శసవరించు

  • అత్మశ్రీగగి నిరంకుశమతిగలగి (1944)
  • కావ్యవిహార (1946)
  • తపోనందన (1951)
  • విభూతి పూజె (1953)
  • ద్రౌపదీయ శ్రిముడి (1960)
  • విచార క్రాంతిగే ఆహ్వాన (1976)
  • సాహిత్యప్రచార

జీవితచరిత్రసవరించు

  • స్వామి వివేకానంద (1926)
  • శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస (1934)
  • గురువినోదనే దేవరెడెగే

పిల్లల కథలుసవరించు

  • బొమ్మనహళ్లియ కిందరిజోగి (1936)
  • మరి విజ్ఞాని (1947)
  • మేఘపుర (1947)
  • నన్న మనే (1947)
  • నన్న గోపాల
  • అమలన కతే

దృశ్య మాధ్యమంలో కువెంపు రచనలుసవరించు

చలనచిత్రాలుసవరించు

వీటిని కూడా చూడండిసవరించు

  • కన్నడ
  • కన్నడ సాహిత్యం
  • కన్నడ కవిత్వం

గమనికలుసవరించు

  1. "The Gentle Radiance of a Luminous Lamp". Ramakrishna Math. మూలం నుండి 2006-08-22 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 2006-10-31. Cite web requires |website= (help)
  2. "Jnanapeeth Awards". Ekavi. Retrieved 2006-10-31. Cite web requires |website= (help)
  3. Bharati, Veena. "Poet, nature lover and humanist". Deccan Herald. మూలం నుండి 2006-03-18 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 2006-09-02. Cite web requires |website= (help)
  4. "Jnanpith Laureates Official listings". Jnanpith Website. Cite web requires |website= (help)

బాహ్య లింకులుసవరించు

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కువెంపు&oldid=2710305" నుండి వెలికితీశారు