ప్రధాన మెనూను తెరువు

కాఠ్మండు నేపాల్ దేశ రాజధాని. 2015లో సంభవించిన భూకంపం లో ఈ నగరం సర్వనాశనమైనది.

కాఠ్మండు మెట్రోపాలిటన్ నగరము

काठमाण्डू महानगर, यें देय्
పైనుండి సవ్య దిశలో: కాఠ్మండు చుట్టుపక్కల కనిపించే తోరణాలు మరియు దెగుతలేజు నేపధ్యములో కాఠ్మండు దర్బార్ స్క్వేర్, బుద్దనాధ స్థూపము, బాగ్‌మతి నది, బుద్దనీల్‌కంఠ, సింఘ దర్బార్, స్వయంభూనాధ్ ఆలయము రాత్రి వేళ, పశుపతినాథ్ దేవాలయం
పైనుండి సవ్య దిశలో: కాఠ్మండు చుట్టుపక్కల కనిపించే తోరణాలు మరియు దెగుతలేజు నేపధ్యములో కాఠ్మండు దర్బార్ స్క్వేర్, బుద్దనాధ స్థూపము, బాగ్‌మతి నది, బుద్దనీల్‌కంఠ, సింఘ దర్బార్, స్వయంభూనాధ్ ఆలయము రాత్రి వేళ, పశుపతినాథ్ దేవాలయం
Motto(s): 
My legacy, my pride, my Kathmandu
NepalKathmanduDistrictmap.png
దేశమునేపాల్
Development RegionCentral
జోన్బాగ్‌మతి జోన్
జిల్లాకాఠ్మండు జిల్లా
పేదరిక సూచీIncrease 0.710 High [1]
పేదరిక సూచీDecrease 25.8 Low
అక్షరాస్యత శాతముIncrease 98% High
Established900s BC[2]
ప్రభుత్వం
 • ముఖ్య కార్యనిర్వహణ అధికారిపూర్ణ భక్త తందుకర్
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం49.45 కి.మీ2 (19.09 చ. మై)
సముద్రమట్టము నుండి ఎత్తు
1,400 మీ (4 అ.)
జనాభా
(2011)
 • మొత్తం1[3]
 • సాంద్రత20,288.8/కి.మీ2 (52,548/చ. మై.)
భాషలు
 • Localనేపాలీ భాష (లేదా నెవర్ భాష), నేపాలీ భాష, షెర్పా భాష, తమంగ్ భాష, గురుంగ్ భాష, మంగర్ భాష, సునువర్ భాష/కిరాంతీ భాష, టిబెటన్ భాష
 • అధికారిక భాషనేపాలీ భాష (లేదా నెవర్ భాష), నేపాలీ భాష, ఆంగ్లము
ప్రామాణిక కాలమానంUTC+5:45 (నేపాల్ ప్రామాణిక కాలము)
పిన్‌కోడ్
44600 (GPO), 44601, 44602, 44604, 44605, 44606, 44608, 44609, 44610, 44611, 44613, 44614, 44615, 44616, 44617, 44618, 44619, 44620, 44621
ప్రాంతీయ ఫోన్ కోడ్01
జాలస్థలిwww.kathmandu.gov.np

పేరు వెనుక చరిత్రసవరించు

 
కాష్ఠమండపము

కాఠ్మండు నగరానికి ఆ పేరు కాష్ఠమండపము ఆలయం ద్వారా వచ్చింది. సంస్కృతములో కాష్ఠ (काष्ठ) అనగా కొయ్య మరియు మండప్ (/मण्डप) అనగా కప్పబడిన ప్రదేశము అని అర్థము. స్థానిక భాషలో దీనిని మారు సతాల్ అని కూడా పిలుస్తారు. దీనిని 1596వ సంవత్సరంలో రాజు లక్ష్మీ నరసింగ మల్ల నిర్మించాడు. రెండు అంతస్తులుగా నిర్మింపబడిన ఈ ఆలయంలో పూర్తిగా కొయ్య సామాగ్రినే వాడారు. ఇనుప మేకులు గానీ లేదా ఇతర సామాగ్రి కానీ వాడనేలేదు. విశ్వసనీయ సమాచారం ప్రకారం ఈ దేవాలయానికి కావలసిన చెక్క సామాగ్రి అంతా ఒకే చెట్టు నుండి సేకరించడం జరిగింది[4].

చరిత్రసవరించు

 
చంద్రహాస ధారుడైన మంజుశ్రీ అనే బౌద్ధ భక్తుడు. ఇతడే నేపాల్ లోయను సృష్టించినట్లు ఒక నమ్మకము

ఇక్కడ జరిగిన తవ్వకాల ప్రకారం గతంలో ఇక్కడ నాగరికత వెలిసినట్లు ఆధారాలు లభించాయి. ఈ త్రవ్వకాలలో భాగంగా మలిగావ్లో క్రీస్తు శకం 185వ సంవత్సరానికి చెందిన ప్రతిమ లభించినది[5]. దండోచైత్య సొరంగంలో బ్రహ్మీ లిపిలో లిఖింపబడిన వాక్యాలున్న ఒక ఇటుక లభ్యమైనది. పురాతత్వ శాస్త్రవేత్తలు దీనిని 2000 సంవత్సరాలనాటిగా అంచనా వేస్తున్నారు[5].

భౌగోళిక ప్రాంతముసవరించు

 
సెంట్రల్ కాఠ్మండు పటము
 
కాఠ్మండు నగరీకరణ విస్తరణ

కాఠ్మండు నగర పరిధిసవరించు

అధికారికంగా కాఠ్మండు నగర పరిధి నిర్థారించనప్పటికీ, ఈ నగర పరిధి మూడు జిల్లాలలో విస్తరించి ఉన్నది . ఈ మూడు జిల్లాలలోనే దేశ జనాభాలో అత్యధిక జనాభా కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఆ వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి.

పరిపాలనా జిల్లా విస్తీర్ణము (km²) జనాభా (2001 జనాభా లెక్కలు) జనాభా (2011 జనాభా లెక్కలు) జన సాంద్రత (/km²)
కాఠ్మండు 395 1,081,845 1,740,977 4408
లలిత్‌పూర్ 385 337,785 466,784 1212
భక్తపూర్ 119 225,461 303,027 2546
కాఠ్మండు నగర పరిధి 899 1,645,091 2,510,788 2793

వాతావరణముసవరించు

నేపాల్ లో ముఖ్యంగా ఐదు రకాలైన వాతావరణ ప్రదేశాలు చూడవచ్చు. ఈ కేంద్రాలలో భాగంగా కాఠ్మాండు ఉష్ణ ప్రాంతములో ( సముద్ర మట్టానికి 1,200–2,300 మీటర్లు (3,900–7,500 ft) ) విస్తరించి ఉంది. ఈ నగరంలో ఉష్ణోగ్రత సాధారణంగా ఉంటుంది.

దర్శనీయ ప్రదేశాలుసవరించు

చిత్రమాలికసవరించు

మూలాలుసవరించు

  1. "An Overview of the Central Development Region (CR)" (PDF). Internal-displacement.org. Retrieved November 25, 2013. Cite web requires |website= (help)
  2. "History". Kathmandu.gov.np. Retrieved 16 May 2010. Cite web requires |website= (help)
  3. "National Population and Housing Census 2011" (PDF). National Planning Commission Secretariat, Central Bureau of Statistics (CBS), Government of Nepal. November 2012. Cite web requires |website= (help)
  4. "Introduction". Kathmandu Metropolitan City, Government of Nepal. Retrieved 2009-12-12. Cite web requires |website= (help)
  5. 5.0 5.1 "सुस्त उत्खनन » पुरातत्व » सम्पदा :: नेपाल ::". Ekantipur.com. 2010-06-09. Retrieved 2012-01-15. Cite web requires |website= (help)

బయటి లంకెలుసవరించు

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కాఠ్మండు&oldid=2196474" నుండి వెలికితీశారు