ఇనాం భూములు సమాజంలో సేవ చేసిన వారికి, విశిష్ట వ్యక్తులకు దేవాలయాలకు రాజుల కాలంలో ఇవ్వబడని భూములను ఇనాం భూములు అంటారు.ముస్లిం పాలక వ్యవస్థ లో జాగీర్లు గా పిలువబడ్డాయి. ఇనాం భూముల మెజర్ ఇనాం,మైనర్ ఇనాం అని పిలిచేవారు.స్వాతంత్రం అనంతరం సంస్థానాలు, జమీన్లు రద్దుకావటంతో 1956లో ప్రభుత్వం ఇనాం రద్దు చట్టాన్ని తీసుకొచ్చింది. ఆ తర్వాత రెవెన్యూ రికార్డులు, ఆర్‌ఎ్‌సఆర్‌, ఎఫ్‌ఎల్‌ఆర్‌ నందు వాటిని ఇనాం భూములుగానే నమోదయ్యాయి. ఇనాం భూములు సాగుచేసుకున్న వారిని గుర్తించి వారి పేర్లతో ఫారం-8 కింద రెవెన్యూ రికార్డులను పరిశీలించి రైత్వారీ పట్టాలు మంజూరుచేశారు. ఆనాటి రెవెన్యూ రికార్డుల్లో ప్రధానమైన 10-1లో ఇనాం పట్టాదారులుగా నమోదయ్యారు.జమీందారీ(ఎస్టేట్‌) గ్రామాల్లో అత్యధికంగా ఇనాం భూములే ఉండేవి. [1],[2] ఈ ఇనాంలు మేజర్ ఇనాం, మైనర్ ఇనాం అని పిలువబడ్డాయి.

  • మేజర్ ఇనాం (శోత్రియం) -ఒక గ్రామం కంటే ఎక్కువ భూమి ఉండే ఇనాం.
  • మైనర్ ఇనాం (ఖండిక) - ఒక గ్రామం కంటే తక్కువ భూమి ఉండే ఇనాం

1802 లో శాశ్వత శిస్తు వనూలు వద్దతిసవరించు

శిస్తు 3 రకాలుగా ఉండేది.

  • శిస్తు మదింపు చేయడానికి జమీందారీలలో భాగంగా గుర్తించిన ఇనాములు.
  • జమీందారీ పద్ధతి అమలుచేసిన తరువాత ఇవ్వబడిన ఇనాములు.
  • జమీందారీ వద్దతిలో మినహాయించబడిన

ఇనాములు.

1802 లో ఒక రెగ్యులేషన్ చట్టంసవరించు

ఈ చట్టం ప్రకారం ఇనాము అనగా

  • ఉత్తర సర్కారు జిల్లాలలో 1768 ఫిబ్రవరి 26కు

పూర్వం ఇవ్వబడి, ధాన పత్రం ఉండాలి.

  • కర్ణాటక ప్రాంతంలో 1792 జూలై 12కు పూర్వం|

ఇవ్వబడి, ధానపత్రం ఉండాలి.

  • దత్తత మండలాలలో 1800 అక్టోబర్ 12కు పూర్వం ఇవ్వబడి, ధానపత్రం ఉండాలి.

1858లో ఇనాములకు సంబంధించిన వివాధాలను తొలగించడానికి ఇనాం కమీషనర్గా G.S. టైలర్ను నియమించారు. 1858 కి పూర్వం 50 సం॥ల నుండి ఇటువంటి భూములు కలిగిన వారిని ఇనాందార్లుగా గుర్తించారు

1950 నాటికి ఆంధ్రప్రాంతంలో భూమిశిస్తు విధానం, సేద్యం భూమిసవరించు

  • జమీందారీ పద్దతి : 152 లక్షల ఎకరాలు
  • రైత్వారీ పద్ధతి : 112 లక్షల ఎకరాలు
  • ఇనాందారీ పద్దతి : 2.1 లక్షల ఎకరాలు

ఈ విధంగా జమీందార్లు, ఇనాందార్ల వద్ద అధిక భూమి కేంద్రీకృతం అయింది.వీరు వ్యవసాయదారులకు భూమిని కౌలుకి ఇచ్చి వారి నుండి ఎక్కువ పన్నులు వసూలు చేసేవారు.ఈ సాంఘిక దురాచారాన్ని రూపుమాపడానికి భూసంస్కరణలు అవసరం భూమిలేని వారికి మిగులు భూమిని పంచి, దున్నేవారికి భూమిపై హక్కులు కల్పించడం వలన సమాజంలో వర్గపోరాటాన్ని నివారించవచ్చు.

మూలాలుసవరించు

  1. Eenadu. "ఇనాం భూములకు మోక్షమెన్నడు? - EENADU". www.eenadu.net. Retrieved 2020-01-25.
  2. m.andhrajyothy.com https://m.andhrajyothy.com/telugunews/abnarchievestorys-721051. Retrieved 2020-04-20. Missing or empty |title= (help)