మరకరము (పచ్చ) విలువైన రత్నం. ఇది బెరైల్ (Be3Al2(SiO3)6) ఖనిజం యొక్క వైవిధ్య రూపం. ఇది ఆకుపచ్చని రంగుతో క్రోమియంను కలిగి ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాలలో వెనేడియంను కలిగి ఉంటుంది.[2] బెరైల్ ఖనిజం మోహ్స్ స్కేలుపై 7.5–8 దృఢత్వం కలిగి ఉంటుంది.[2] అనేక మరకతాలు వాటి గట్టిదనం కారణంగా బలహీనంగా వర్గీకరింపబడ్డాయి. మరకతము అనునది ఒక సైక్లో సిలికేట్.[3]

మరకతము
Béryl var. émeraude sur gangue (Muzo Mine Boyaca - Colombie) 2.jpg
ముజో, కొలంబియా లోని మరకత స్పటికం
సాధారణ సమాచారం
వర్గముబెరైల్ రకం
రసాయన ఫార్ములాBe3Al2(SiO3)6
ధృవీకరణ
పరమాణు భారం537.50
రంగురంగులేని ఆకుపచ్చ షేడ్స్
స్ఫటిక ఆకృతిబాగా స్ఫటికాకారమైనది
స్ఫటిక వ్యవస్థహెక్సగోనల్ (6/m 2/m 2/m) స్పేస్ సమూహం: P6/mсc
చీలికఅసంపూర్ణమైనది [0001]
ఫ్రాక్చర్కాన్‌కోయిడల్
మోహ్స్‌ స్కేల్‌ కఠినత్వం7.5–8
ద్యుతి గుణంమెరిసేది
వక్రీభవన గుణకంnω = 1.564–1.595,
nε = 1.568–1.602
దృశా ధర్మములుయూనీ ఎక్సియల్ (−)
బైర్‌ఫ్రింజెన్స్δ = 0.0040–0.0070
అతినీలలోహిత ప్రతిదీప్తిలేదు
కాంతికిరణంతెలుపు
విశిష్ట గురుత్వంసరాసరి 2.76
ప్రకాశపారగమ్యతఅపారదర్శకత నుండి పారదర్శకంగా
మూలాలు[1]

వ్యుత్పత్తిసవరించు

ఆంగ్ల పదమైన "emerald" అసభ్య లాటిన్ భాష నుండి వ్యుత్పత్తి అయినది. అసభ్య లాటిన్ భాషలో "ఎస్మరాల్డల్ ఎస్మరాల్డస్". ఇది లాటిన్ పదమైన "స్మారగ్డస్" రూపాంతరం. ఇది ప్రాచీన గ్రీకుపదమైన σμάραγδος (స్మారగ్డస్) నుండి ఉత్పత్తి అయినది. దీని అర్థం "ఆకుపచ్చని రత్నం". [4]

మరకతము నవరత్నములలో ఒకటి. పచ్చలు అని తెలుగులో దీనికి గల వ్యావహారిక నామము. అమర కోశములో గారుత్మతం మరకత మశ్మ గర్భోహరిన్మణి అని వివరణ ఉంది. గరుత్మంతుని వలన ఉద్బవించినది, కావున, "గారుత్మతం" 'రాయి'నుండి ఉద్బవించినది కావున, అశ్మ గర్భ. పచ్చని రంగును కలిగి ఉన్నది కావున హరిన్మణి, "పచ్చ", "పచ్చలు" అన్న పేర్లు ఉన్నాయి.

విలువను నిర్ణయించే గుణాలుసవరించు

 
కత్తిరించిన పచ్చలు

అన్ని రకాల రంగు రత్నాల వలె పచ్చలు కూడా నాలుగు ప్రాథమిక పరామితులుపయోగించి వర్గీకరించారు. వాటిని "4సి" (నాలుగు Cలు) గా పిలుస్తారు. అవి కలర్ (రంగు), కట్ (కత్తిరించుట), క్లారిటీ (స్వచ్ఛత), కారట్ బరువు. సాధారణంగా, రంగు రత్నాల శ్రేణిలో, రంగు చాలా ముఖ్యమైన ప్రమాణంతో ఉంటుంది. ఏదేమైనా, పచ్చలు యొక్క శ్రేణిలో, స్పష్టత రెండవదిగా పరిగణించబడుతుంది. మంచి మరకతము లక్షణాలలో క్రింద వివరించిన విధంగా అది స్వచ్ఛమైన పచ్చని ఆకుపచ్చ రంగు లో ఉండటమే కాక ఒక ఉన్నత రత్నంగా పరిగణించబడే పారదర్శకత అధిక స్థాయిలో ఉంటుంది.[5]

1960 దశకంలో అమెరికన్ ఆభరణాల పరిశ్రమ పచ్చ నిర్వచనాన్ని "ఆకుపచ్చ వెనేడియం బేరింగ్ బెరైల్"గా మార్చింది. దీని ఫలితంగా "వెనేడియం పచ్చలు" మరకతాలుగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో గుర్తింపబడుతున్నాయి కానీ యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌, యూరోప్ లలో వీటిని మరకతాలుగా గుర్తించడంలేదు. అమెరికాలో సాంప్రదాయ మరకతాలు, కొత్త వెనేడియం కరాల రత్నాల మధ్య వ్యత్యాసం మూలంగా "కొలంబియన్ ఎమరాల్డ్" అనేకొత్త పదం వాడుకలోకి వచ్చింది. [6]

రంగుసవరించు

రత్నశాస్త్రంలో [7] రంగు మూడు భాగాలుగా విభజించబడింది: అవి వర్ణము, సంతృప్తత, వర్ణస్థాయి. మరకతాలు వివిధ వర్ణాలతో పసుపు-ఆకుపచ్చ నుండి నీలం-ఆకుపచ్చ వరకు వ్యాప్తి చెంది ప్రాథమికంగా ఆకుపచ్చని రంగుగా గుర్తించబడ్డాయి. పసుపు, నీలం రంగులలోనివి ద్వితీయ వర్ణాల స్థాయిలో ఉన్నాయి. మధ్యస్థాయి నుండి దట్టమైన వర్ణస్థాయి కలిగిన రత్నాలను మాత్రమే మరకతాలుగా గుర్తిస్తారు. తక్కువ వర్ణస్థాయి కలిగినవి ఆకుపచ్చని బెరైల్ యొక్క జాతులుగా గుర్తిస్తారు. ఉత్తమమైన మరకతం సుమారు 75% వర్ణస్థాయిని (రంగులేని స్థాయి 0%, అపారదర్శక నలుపు 100% ఉన్న స్కేలులో) కలిగి ఉంటుంది. అదనంగా మంచి మరకతం సంతృప్తంగా ఉండాలి, కాంతివంతమైన రంగును కలిగి ఉండాలి. బూడిదరంగు సాధారణ సంతృప్త రూపాంతరకం లేదా మరకతంపై కనిపించే రంగు. బూడిదరంగుతో కూడిన ఆకుపచ్చ రంగు అనేది కాంతి తక్కువగల ఆకుపచ్చని రంగుగా భావించబడుతుంది. [5]

ఇది ముదురు పచ్చ, లేతపచ్చ, ఆకుపచ్చ, అరటి ఆకుపచ్చ, నెమలి వర్ణం, గాజుపచ్చ, గరికపచ్చ, పాలపిట్ట పచ్చ, చిలుకపచ్చ, దిరిశనపువ్వు రంగులను కలిగి ఉంటుంది.

స్పష్టతసవరించు

 
బ్రెజీలియన్ మరకతం[8]

మరకతాలు అనేక సంఘటనలు, ఉపరితల పగుళ్ళు కలిగి ఉంటాయి. వజ్రాల వలె కాకుండా భూతద్దంలో చూసిన ప్రతిబింబ స్థాయి (10× ఆవర్థనం) కలిగి ఉండే మరకతాలు స్పష్టమైన గ్రేడు కలిగి ఉంటుంది. మరకతాలను కన్నుతో పరిశీలించి వర్గీకరించవచ్చును. అందువలన, ఒక మరకతం కంటికి కనిపించకుండా ఉండే సంఘటనం కలిగి ఉంటే దోషరహితమని భావిస్తారు. ఉపరితల విభజన పగుళ్ళు లేని మరకతాలు చాలా అరుదైనవి. అందువలన మరకతాల యొక్క స్పష్టత పెంచడానికి వివిధ పద్ధతులు పాటిస్తారు. స్పష్టత మెరుగుపరచడానికి నూనెను రాస్తారు. ఒక పచ్చలో ఉన్నచేరికలు, పగుళ్ళు మూలంగా అది నాచుపట్టిన రూపంగా ఉన్న కారణంగా దానిని కొంతకాలం "జాడిన్" గా వర్ణించారు.[9] ప్రతీ మరకతం కూడా అసంపూర్ణమైనది, దానిని ఒక ప్రత్యేకమైన రత్నంగా గుర్తించడానికి ఉపయోగిస్తారు.

చికిత్సలుసవరించు

గనుల్లో నుండి బయటకు తీయగానే ఏమరాల్డ్స్ ని చాలా వరకు ఆయిల్ లో ముంచుతారు. దీని వలన రత్నం తాలుకూ ఉపరితలంలోని పగుళ్ళు కప్పబడిపోతాయి. కొన్నిసార్లు పగుళ్ళు కప్పిపుచ్చటానికి, రంగును ఇంప్రూవ్ చేయడానికి ఆయిల్ ను ఉపయోగించడమూ జరుగుతుంది.

మరకతాల పరిశుభ్రతను పెంపొందించే విధానంలో భాగంగా "పోస్టు-లాపిడరీ" విధానంలో నూనెలను పూస్తారు. ఈ విధానంలో ఉపరితలంపై ఉన్న పగుళ్లలో నూనెనను నింపి దాని స్పచ్ఛత మరియూ స్థిరత్వాన్ని పెంచుతారు. దేవదారు నూనె వక్రీభవన గుణకం కూడా మరకతం యొక్క వక్రీభవన గుణకానికి దగ్గరగా ఉండటం వల్ల దీనిని ఉపయోగిస్తారు. ఈ చికిత్సా విధానాలను శూన్య గదిలో తక్కువ ఉష్ణ పరిస్థితులలో కొనసాగిస్తారు. దీనివల్ల మరకతంపై గల రంధ్రాలు తెరుచుకొని దాని సందుల గుండా నూనెలను సులువుగా పీల్చుకొనేటట్లు చేయవచ్చు.[10] నూనెతో నింపబడిన మరకతం అమ్మేటప్పుడు ఈ చికిత్సా విధానాన్ని యు.ఎస్.ఫెడరల్ ట్రేడ్ కమిషన్ బహిర్గతం చేయవలసి ఉంటుంది. [11] రత్నం వర్తకంలో నూనెలను వాడడం సాంప్రదాయకంగా, ఎక్కువగా ఆమోదించబడింది. అయితే నూనె పూసిన మరకతాలు, చికిత్స చేయని అదే నాణ్యత గల సహజ మరకతాల కన్నా తక్కువ విలువైనవి. లేత ఆకుపచ్చని నూనెలను వాడే ఇతర చికిత్సలు ఈ రత్న వర్తకంలో అనుమతించడంలేదు.[12] ఈ రత్నాలను నాలుగు సోపానాలలో గ్రేడింగ్ చేస్తారు. కొన్ని మరకతాలను ఏ విధమైన చికిత్సలు చేయరు. కొన్నింటికి సాధారణం, మధ్యస్థం, ఎక్కువగా మెరుగుపరచే విధానాలను అవలంబిస్తారు. ప్రయోగశాలలు ఈ ప్రమాణాలను భిన్నంగా చేస్తాయి. మరకతాలకు కొన్ని నూనెలు, పాలిమెర్లను వాటి నాణ్యత అభివృద్ధికోసం కలపాలని రత్న శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తారు. ఇతరులు మరకతం యొక్క నాణ్యతాభివృద్ధికి నూనెలు ఉపయోగపడవని భావిస్తారు.[13]

మరకతాల గనులుసవరించు

 
కొలంబియాలోని ట్రాపిచె మరకతం

ప్రాచీన కాలంలో మరకతాలను సా.శ.పూ 1500 నుండి ఈజిఫ్టులోని మౌంట్ స్మారగ్డస్, భారతదేశంలో గనులనుండి తీస్తున్నారు. ఆస్ట్రేలియాలో సా.శ 14వ శతాబ్దం నుండి ఈ గనుల తవ్వకాలు జరుగుచున్నవి.[14] రోమన్, బైజంటైన్ రాజులు తరువాత ఇస్లాం ఆక్రమణ దారుల ద్వారా ఈజిప్టు గనులు పారిశ్రామిక స్థాయిలో అభివృద్ధి చెందాయి. కొలంబియన్ డిపాజిట్ల ఆవిష్కరణతో మైనింగ్ నిలిపివేయబడింది, శిథిలాలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి.[15]

ప్రపంచంలో మరకతాల ఉత్పత్తిలో 50 నుండి 90 శాతం కొలంబియాలో జరుగుతున్నది. ఈ సంఖ్య సంవత్సరం, వనరులు, గ్రేడింగ్ పై ఆధారపడుతుంది.[16][17][18][19] ఈ ఉత్పత్తి 2000 నుండి 2010 వరకు 78% పెరిగింది. [20] కొలంబియాలో "ముజొ", "కస్క్యూజ్", "చివోర్" ప్రాంతాలు ముఖ్య గనుల ప్రదేశాలు.[21] గాఢతగల మలినాలతో కూడిన కిరణంవంటి చారలు గల మరకతాలు "ట్రాపిచే" మరకతాలుగా కొలంబియాలో అరుదుగా లభ్యమవుతూ ఉంటాయి.

ప్రపంచంలో మరకతాల ఉత్పత్తిలో రెండవస్థానంలో బ్రెజిల్ ఉంది. 2004 లో ప్రపంచంలో నాణ్యత గల రత్నాల మొత్తం ఉత్పత్తిలో ఈ దేశంలోని కాఫుబు నది ప్రాంతంలోని "కిట్వే"కు నైఋతి దిశలో 45 కి.మీ వద్ద 20% రత్నాలు ఉన్నాయి. [22] 2011 లో మొదటి సగ భాగంలో కాగ్డెం గనులు 3.74 టన్నుల మరకతాలను ఉత్పత్తి చేసాయి.

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా మరకతాలు ఆప్ఘనిస్థాన్, ఆస్ట్రేలియా, ఆస్ట్రియా, బ్రెజిల్,[23] బల్గేరియా, కొలంబియా, కెనడా, చైనా, ఈజిప్టు, ఇథియోఫియా, ప్రాన్స్, జర్మనీ, భారతదేశం, ఇటలీ, ఖజికిస్తాన్, మడగాస్కర్, మొజంబిక్, నమీబియా, నార్వే, పాకిస్థాన్, రష్యా, సోమాలియా, దక్షిణాఫ్రికా, స్పెయిన్, స్విడ్జర్లాండ్, టాంజియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, జాంబియా, జింబాంబ్వే దేశాలలో లభిస్తాయి.[1] అమెరికాలో మరకతాలు కన్నెక్టికట్, మాంటానా, నెవెడా, నార్త్ కరోలినా, దక్షిణ కరోలినాలో లభిస్తాయి. [1] 1997 లో కెనడాలో మరకతాలను యూకోన్ ప్రాంతంలోకనుగొన్నారు. [24]

వివిధ సంస్కృతులలో మరకతాలుసవరించు

సంప్రదాయాలలో ఈ రత్నం మే నెల యొక్క జన్మరత్నం. అదే విధంగా ఇది కర్కాటక రాశిలో జన్మించినవారికి సాంప్రదాయ జన్మ రత్నంగా భావిస్తారు.[25] జాతిపచ్చ బుధగ్రహానికి సంబంధించింది. 1934 నుండి సింథటిక్ ఎమరాల్డ్ కూడా తయారు చేస్తున్నారు. పూర్వపు ఆధారాల ప్రకారం ఈ మరకతాలను గూర్చి "బాంటోమీ" అనే చరిత్రకారుడు 16వ శతాబ్దంలో తెలిపాడు. ఇతని ప్రకారం కోర్టెజ్ అధీనంలో గల స్పానిష్ లోనికి అనేక విలువైన మరకతాలు యూరోప్, లాటిన్ అమెరికా నుండి తీసుకు రాబడ్డాయి. [26]

మదురై లోని మీనాక్షి అమ్మవారి ఆలయంలో ప్రధాన దేవత మీనాక్షి విగ్రహం మరకతంతో చేయబడింది. [27]

వేదాలలో కథలుసవరించు

వేదాలలో రెండు కథలు ఉన్నాయి. గరుడ పురాణం ప్రకారం సర్పరాజైన వాసుకి అను సర్పం బకాసురుని పిత్తాశయాన్ని సంగ్రహించి ఆకాశంనందు ఎగురుతున్న సమయంలో అది చూసిన వాసుకి శాత్రువు గరుత్మంతుడు వాసుకితో యుద్ధం చేయును. ఆ సమయంలో వాసుకి నోటిలోకి పిత్త కోశం మలయ పర్వత ప్రాంతంపై వదిలి వేయును. ఆ పిత్తాశయ భాగాలు విడిపోయి పడిన ప్రదేశాలలో అంతయు ఆకుపచ్చగా ప్రకాశించును. అందులోని కొంత భాగాన్ని గరుత్మంతుడు ంరింగును. దానితో గరుడు మూర్చపోవును. లేచిన వెంటనే బయటికి వదిలివేయును. అదా పడిన ప్రదేశంలో పుట్టిన పచ్చలను గరుడపచ్చలని అంటారు.

మరొక కథ ప్రకారం నలమహారాజుకు శనిగ్రహ పీడ విముక్తి కలిగిన తదుపరి విష్ణుమూర్తిని ప్రార్థించి శివలింగమును ప్రసాదించమని కోరగా విష్ణుమూర్తి మరకతమును ఇవ్వడం జరిగింది. దానిని నలుడు ప్రతిష్ఠించాడు. అది ఇప్పటికీ పూజలందుకొంటున్నది. ప్రస్తుతం పాడిచ్చేరి రాష్ట్రంలోని తరువళ్ళూరు అను పట్టణమున గలదు.

ఆయుర్వేద వైద్యంలోసవరించు

మరకతం ఆయుర్వేదంలో సకల రోగ ఇవారిణిగా వాడుతారు.మరకతాన్ని నేల వంకాయ రసంలో ఒకరోజు, కొండపిండి వేళ్ళ రసంతో ఒకరోజు నానబెట్టి తరువాత ఆరబెట్టి, పూత వేసి పుటం వేయగా భస్మం అగును. దీనిని ఆయుర్వేద మందుగా వాడుదురు.

జాతిపచ్చకున్న నామాలుసవరించు

వ్యాపారనామం: ఎమరాల్డ్,

దేశీయనామం, పన్నా,

ఇతరనామాలు: మరకతము, అశ్మగర్భము, గరలాం గురణాంకితము, గురుడాశ్శము, గురుడోత్తరము, గారుడం, తృణగ్రాహి, గరుడపచ్చ, మకరతము, హరిన్మణి.[28]

ప్రసిద్ధమైన మరకతాలుసవరించు

మరకతం మూలస్థానం పరిమాణం ప్రదేశం
బాహియా మరకతం [29] బ్రెజిల్, 2001 180,000 కారట్లు, స్ఫటికాకార రాయి
కరోలినా ఎంపరర్[30][31] అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, 2009 310 కారట్లు (కట్ చేయని), 64.8 కారెట్లు (కట్ చేసిన) నార్త్ కొరోలినా మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ సైన్సెస్, రాలీఘ్
చాక్ ఎమరాల్డ్ కొలంబియా 38.40 కారట్లు (కట్ చేసిన), 37.82 కారెట్లు (మరల కట్) నేచురల్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ, వాషింగ్‌టన్
డ్యూక్ ఆఫ్ దేవన్‌షైన్ ఎమరాల్డ్ కొలంంబియా, 1831 కి ముందు 1,383.93 కారట్లు (కట్ చేయని) నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియం, లండన్
ఎమరాల్డ్ ఆఫ్ సెయింట్ యోయిస్ [32] ఆస్ట్రియా, 51.60 కారట్లు (కట్ చేసిన) నేచురల్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ, పారిస్
గచల మరకతం [33] కొలంబియా, 1967 858 కారట్లు (కట్ చేయని) నేచురల్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ, వాషింగ్‌టన్
మోగుల్ ముఘల్ మరకతం కొలంబియా, 1107 A.H. (1695-1696 AD) 217.80 కారట్లు (కట్ చేసిన) మ్యూజియం ఆఫ్ ఇస్లామిక్ ఆర్ట్, దోహా ఖతర్
పాట్రీసియా ఎమరాల్డ్[34] కొలంబియా, 1920 632 కారట్లు (కట్ చేయని), డై హక్సాగోనల్ (12 ముఖాలు) అమెరికన్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ, న్యూయార్క్

చిత్రమాలికసవరించు

మూలాలుసవరించు

  1. 1.0 1.1 1.2 "Emerald at Mindat". Mindat.org. జులై 19, 2010. Archived from the original on జులై 12, 2010. Retrieved జులై 30, 2010.
  2. 2.0 2.1 Hurlbut, Cornelius S. Jr. and Kammerling, Robert C. (1991) Gemology, John Wiley & Sons, New York, p. 203, ISBN 0-471-52667-3.
  3. "Emerald Quality Factors". GIA.edu. Gemological Institute of America. Archived from the original on నవంబర్ 2, 2016. Retrieved నవంబర్ 1, 2016.
  4. మూస:OEtymD
  5. 5.0 5.1 Wise, R. W. (2001) Secrets of the Gem Trade: the connoisseur's guide to precious gemstones. Brunswick House Press, p. 108, ISBN 0-9728223-8-0.
  6. Read, Peter (2008) Gemmology, 3rd rev. ed., NAG Press, p. 218, ISBN 0719803616.
  7. Grading Fancy-Color Diamonds Archived నవంబర్ 2, 2014 at the Wayback Machine. Gemological Institute of America
  8. Bonewitz, R. (2005). Rock and gem. New York: DK Pub. pp. 292-293. ISBN 0756633427.
  9. Emerald Quality Factors Archived ఫిబ్రవరి 23, 2014 at the Wayback Machine. Gemological Institute of America.
  10. Liccini, Mark. Understanding Emerald Enhancements and Treatments Archived డిసెంబరు 21, 2014 at the Wayback Machine. International Gem Society
  11. "Guides for the Jewelry, Precious Metals, and Pewter Industries". U.S. Federal Trade Commission. మే 30, 1996. Archived from the original on సెప్టెంబర్ 7, 2008. Retrieved జులై 30, 2010.
  12. Read, P. G. Gemmology (in ఆంగ్లం). Elsevier. p. 180. ISBN 9781483144672. Archived from the original on మార్చి 31, 2017. Retrieved మార్చి 30, 2017.
  13. Matlins, Antoinette Leonard; Bonanno, Antonio C. Jewelry & Gems, the Buying Guide: How to Buy Diamonds, Pearls, Colored Gemstones, Gold & Jewelry with Confidence and Knowledge (in ఆంగ్లం). Gemstone Press. p. 126. ISBN 9780943763712. Archived from the original on మార్చి 30, 2017. Retrieved మార్చి 30, 2017.
  14. Giuliani G, Chaussidon M, Schubnel HJ, Piat DH, Rollion-Bard C, France-Lanord C, Giard D, de Narvaez D, Rondeau B (2000). "Oxygen Isotopes and Emerald Trade Routes Since Antiquity" (PDF). Science. 287 (5453): 631–3. Bibcode:2000Sci...287..631G. doi:10.1126/science.287.5453.631. PMID 10649992. Archived (PDF) from the original on ఆగస్టు 7, 2011.
  15. "Romans organized the mines as a multinational business..." Finlay, Victoria. Jewels: A Secret History (Kindle Location 3098). Random House Publishing Group. Kindle Edition.
  16. Badawy, Manuela (జూన్ 13, 2012). "Emeralds seek the 'De Beers' treatment". Reuters. Archived from the original on డిసెంబర్ 19, 2012. Retrieved జూన్ 14, 2012.
  17. Dydyński, Krzysztof (2003). Colombia. Lonely Planet. p. 21. ISBN 0-86442-674-7.
  18. Branquet, Y. Laumenier, B. Cheilletz, A. & Giuliani, G. (1999). "Emeralds in the Eastern Cordillera of Colombia. Two tectonic settings for one mineralization". Geology. 27 (7): 597–600. Bibcode:1999Geo....27..597B. doi:10.1130/0091-7613(1999)027<0597:EITECO>2.3.CO;2.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  19. Carrillo, V. (2001). Compilación y análisis de la información geológica referente a la explotación esmeraldífera en Colombia. Informe de contrato 124. INGEOMINAS
  20. Wacaster, Susan (మార్చి 2012). "2010 Minerals Yearbook: Colombia [ADVANCE RELEASE]" (PDF). United States Geological Survey. Archived (PDF) from the original on ఆగస్టు 13, 2012. Retrieved ఆగస్టు 7, 2012.
  21. Emerald Mining Areas in Colombia Archived సెప్టెంబరు 29, 2010 at the Wayback Machine, with location map of these three districts.
  22. Behling, Steve and Wilson, Wendell E. (January 1, 2010) "The Kagem emerald mine: Kafubu Area, Zambia", The Mineralogical Record  – via HighBeam (subscription required) Archived మే 10, 2013 at the Wayback Machine
  23. "Maior esmeralda do mundo, encontrada no Brasil, será leiloada no Canadá Archived ఏప్రిల్ 7, 2014 at the Wayback Machine". UOL (2012-01-18)
  24. Emeralds in the Yukon Territory Archived మార్చి 31, 2014 at the Wayback Machine. Yukon Geological Survey.
  25. Morgan, Diane (2007). From Satan's crown to the holy grail : emeralds in myth, magic, and history. Westport, Conn. [u.a.]: Praeger. p. 171. ISBN 9780275991234. Archived from the original on మార్చి 30, 2017. Retrieved మార్చి 30, 2017.
  26. Kunz, George Frederick (1915). Magic of Jewels and Charms. Philadelphia: Lippincott Company. p. 305. ISBN 0-7661-4322-8. Archived from the original on అక్టోబర్ 17, 2012.
  27. "Meenakshi Temple - Meenakshi Temple of Madurai, Meenakshi Amman Temple Madurai India". www.madurai.org.uk. Archived from the original on మార్చి 17, 2016. Retrieved జనవరి 18, 2016.
  28. "Astrology Online - horoscope compatibility - Horoscope Charts and Predictions at TeluguOne.com". www.teluguone.com. Retrieved ఏప్రిల్ 11, 2018.
  29. Allen, Nick (సెప్టెంబరు 24, 2010). "Judge to decide who owns 250 million Bahia emerald.html". The Daily Telegraph, UK. Archived from the original on September 28, 2010. Retrieved December 31, 2010. Check date values in: |date= (help)
  30. Gast, Phil (సెప్టెంబర్ 1, 2010). "North Carolina emerald: Big, green and very rare". CNN. Cable News Network (Turner Broadcasting System, Inc.). Archived from the original on సెప్టెంబర్ 25, 2013. Retrieved అక్టోబర్ 8, 2013.
  31. Stancill, Jane (మార్చి 16, 2012). "N.C. gems to shine at museum". The News & Observer. The News & Observer Publishing Co. Archived from the original on మార్చి 27, 2012. Retrieved అక్టోబర్ 8, 2013.
  32. "Emeraude de Saint Louis - St Louis Emerald". CRPG: Le Centre de Recherches Pétrographiques et Géochimiques. Archived from the original on మార్చి 4, 2016. Retrieved ఫిబ్రవరి 8, 2017.
  33. "Gachala Emerald". National Museum of Natural History. Smithsonian Institution. 2017. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 11, 2017. Retrieved ఫిబ్రవరి 8, 2017.
  34. "Patricia Emerald". AMNH. Archived from the original on సెప్టెంబర్ 5, 2015. Retrieved ఆగస్టు 22, 2015.

ఇతర పఠనాలుసవరించు

బయటి లంకెలుసవరించు

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=మరకతము&oldid=2977763" నుండి వెలికితీశారు