ఎరిస్ (మరుగుజ్జు గ్రహం)

ఎరిస్ Eris (ఉచ్ఛారణ 'ఎయిరిస్') [7]), మునుపు పేర్లు 136199 ఎరిస్, mp|2003 UB|313. ఇది మరుగుజ్జు గ్రహాలలో అతిపెద్దదైనది. ప్లూటో కంటే పెద్దది. సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే శరీరాలలో దేహరీత్యా తొమ్మిదవది. దీని వ్యాసము సుమారు 2,500 కి.మీ., ప్లూటో బరువుకన్నా 27% ఎక్కువ బరువు గలది .[5][8]

ఎరిస్
ఎరిస్ (మధ్యలో)మరిఉ డిస్నోమియా (ఎడమ మధ్య) ,, హబుల్ టెలీస్కోపు తీసిన చిత్రం.
ఎరిస్ (మధ్యలో) డిస్నోమియా (చంద్రుడు) (ఎడమ మధ్యన).
హబుల్ టెలీస్కోపు.
Discovery
Discovered by: M. E. Brown,
C. A. Trujillo,
D. L. Rabinowitz[1]
Discovery date: October 21, 2003[1]
MPC designation:136199 Eris
Alternative names:2003 UB313[2]
Minor planet category: dwarf planet
TNO and SDO
కక్ష్యా లక్షణాలు
Epoch March 6, 2006
(JD 2453800.5)[3]
అపహేళి: 97.56 AU
14.60×109km
పరిహేళి: 37.77 AU
5.65×109 km
Semi-major axis: 67.6681 AU
10.12×109 km
అసమకేంద్రత (Eccentricity): 0.44177
కక్ష్యా కాలం: 203,600 days
557 years
సగటు కక్ష్యా వేగం: 3.436 km/s
Mean anomaly: 197.63427°
వాలు: 44.187°
Longitude of ascending node: 35.8696°
Argument of perihelion: 151.4305°
దీని ఉపగ్రహాలు: 1
భౌతిక లక్షణాలు
సగటు పరిధి: 1,300 +200 -100 km[4]
ద్రవ్యరాశి: (1.67 ± 0.02)×1022 kg[5]
మధ్యరేఖ వద్ద ఉపరితల గురుత్వం: ~0.8 m/s²
సైడిరియల్ రోజు: > 8 h?
అల్బిడో: 0.86 ± 0.07
ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత:
   (approx)
కనిష్ఠసగటుగరిష్ఠ
30 K42.5 K55 K
Apparent magnitude: 18.7
Absolute magnitude: −1.12 ± 0.01
Angular size: 40 milli-arcsec[6]
భూమిడిస్నోమియా(136199) ఎరిస్చరోన్ప్లూటో(136472) 2005 FY9(136108) 2003 EL61(90377) సెడ్నా(90482) ఓర్కస్(50000) క్వాఓర్(20000) వరుణ
ఎరిస్ ప్లూటో పోలిక, (136472) 2005 FY9, (136108) 2003 EL61, సెడ్నా, ఓర్కస్, క్వాఓర్, వరుణ, , భూమి.

2003 లో దీనిని ప్రథమంగా గమనించారు. కానీ 2005 లో గుర్తించారు. ఇది నెప్ట్యూన్ గ్రహానికి ఆవలివైపు గలదు. దీనికి ఒక సహజ సిద్ధ ఉపగ్రహం (చంద్రుడు) గలదు, దీని పేరు డిస్నోమియా. ఈ ఎరిస్, క్యూపర్ బెల్ట్కు ఆవల గల విసరబడ్డ డిస్క్లో గలదు. తోకచుక్కల ప్రాంతమైన ఈ విసరబడ్డ డిస్క్ లో ఎరిస్ ప్రదేశానికి మన సూర్యుడికి మధ్య దూరం 96.7 అంతరిక్ష మానాలు (AU).[9]

ఇది ప్లూటో కన్నా పెద్దదిగా వున్నందున NASA వారు దీనిని సౌరమండలము లోని పదవ గ్రహంగా అభివర్ణించారు.[10]

కనుగొనడంసవరించు

ఎరిస్ ను, మైక్ బ్రౌన్, ఛాద్ ట్రుజిల్లో,, డేవిడ్ రాబినోవిడ్జ్ ల జట్టు కలసి 2005 జనవరి 5 న కనుగొన్నారు.[9]

 
ఎరిస్ ఎనిమేషన్ చిత్రం.

కక్ష్యసవరించు

 
ఎరిస్ కక్ష్య (ఊదా రంగు).

ఆకృతి, బరువు , ద్రవ్యరాశిసవరించు

ఎరిస్ వ్యాసం దాదాపు 2397 కి.మీ. 100 కి.మీ. తేడా, హబుల్ టెలీస్కోపు ద్వారా కనుగొనబడింది.[11]

సహజసిద్ధ ఉపగ్రహంసవరించు

ఇవీ చూడండిసవరించు

మూలాలుసవరించు

  1. 1.0 1.1 Staff (మే 1, 2007). "Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets". IAU: Minor Planet Center. Retrieved 2007-05-05. Cite web requires |website= (help)
  2. Staff (February 29, 2004). "Minor Planet Designations". IAU: Minor Planet Center. Retrieved 2007-05-05. Cite web requires |website= (help)
  3. Asteroid Observing Services
  4. John Stansberry, Will Grundy, Mike Brown, John Spencer, David Trilling, Dale Cruikshank, Jean-Luc Margot (2007). "Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope" (PDF). University of Arizona, Lowell Observatory, California Institute of Technology, NASA Ames Research Center, Southwest Research Institute, Cornell University. Retrieved 2007-05-18.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  5. 5.0 5.1 Michael E. Brown and Emily L. Schaller (2007). "The Mass of Dwarf Planet Eris". Science. 316 (5831): 1585. doi:10.1126/science.1139415.
  6. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; nature అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  7. Dictionary.com Unabridged (v 1.1). Random House, Inc. http://dictionary.reference.com/browse/eris (accessed: November 12, 2007).
  8. "Dwarf Planet Outweighs Pluto". space.com. 2007. Retrieved 2007-06-14.
  9. 9.0 9.1 Mike Brown (2006). "The discovery of 2003 UB313 Eris, the largest known dwarf planet". Retrieved 2007-05-03. Cite web requires |website= (help)
  10. "The IAU draft definition of "planet" and "plutons"" (Press release). IAU. 2006-08-16. మూలం నుండి 2006-08-20 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 2006-08-16.
  11. "Comment on the recent Hubble Space Telescope size measurement of 2003 UB313 by Brown et al". Max Planck Institute. 2006. Retrieved 2007-05-03.

బయటి లింకులుసవరించు

వీక్షణాలుసవరించు

  • Keck Observatory, Hawaiʻi, US
  • Palomar
  • Gemini
  • IRAM (Institut de Radio Astronomie Millimétrique (Institute for Millimetric Radio Astronomy)): French-German (Max-Planck Institut fur Radioastronomy, Bonn) and Spanish (where the 30 m telescope is situated) collaborative programme.
  • HST