పుంగనూరు

ఆంధ్ర ప్రదేశ్, చిత్తూరు జిల్లా, పుంగనూరు మండలం లోని పట్టణం

పుంగనూరు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన పట్టణము.[1]. ఈ ఊరికి "Temple town" అని ముద్దు పేరు ఉంది. ఎన్నో పురాతనమైన దేవాలయాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. బ్రిటిష్ హయాములో రాజ్యం చేసిన దొరల కోట ఒకటి ఈ వూళ్ళో ఉంది. అలాగే అమర శిల్పి జక్కన్నకుమారుడు ఒకే ఒక రాత్రిలో చెక్కిన ఒక పెద్ద కళాత్మకమైన కోనేరు కూడా ఉంది. ఇక్కడ ఎటా జరిగే గంగమ్మ జాతర ఎంతో ప్రాముఖ్యత గలది. ఈ జాతరకు కర్ణాటక, తమిళనాడు ల నుంచి ప్రజలు తండోపతండాలుగా తరలి వస్తారు.పుంగనూరు చింతపండు, పశువుల వ్యాపారంలో దేశం లోనే ప్రఖ్యాతి గాంచింది. ఈ తాలూకాలో ప్రసిద్ధి చెందిన బోయకొండ గంగమ్మ దేవస్థానం ఉంది. పుంగనూరు అసలు పేరు పరుశురామక్షేత్రం. కాల గమనంలో పుంగ పురంగా మారి నేడు పుంగనూరుగా పిలువ బడు తున్నది. తిమ్మ రాయలు సంతతి వారు పుంగ నూరు జమీందారలుగా వుండే వారు. 1866 లో ఈ సంస్థానంలో ఒక అందమైన రాజ భవనాన్ని నిర్మీంచారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం జమీందారి వ్వవస్థ రద్దు కావడంతో జమీందార్లు బెంగుళూరుకు వెళ్ళి అక్కడే స్థిరపడ్డారు. దాంతో ఈ రాజ మహలు కళా హీనమై వన్నె కోల్పోయింది. ఒకప్పుడు ఈ మహల్ లో గ్రంథాలయం, మ్యూజియం వుండేవి. కాల క్రమంలో అవి కనుమరుగయ్యాయి. ప్యాలెస్ వెనుక భాగంలో అత్యంత కళాకాంతులుతో వున్న కళ్యాణ మంటపం ఉంది. గత వైభవానికి సాక్షిగా ఇది ఇంకా నిలబడి ఉంది. ఇక్కడే ఒక బావి ఉంది. గతంలో నేరస్తులకు మరణ సిక్ష విధించి ఈ బావిలో వడవేసె వారని వారి ఆత్మలు ప్రస్తుతం ఈ మహల్ లో తిరుగుతున్నాయని ఇక్కడి జనుల నమ్మకం. దానికి నివారణగా "అష్టబంధనం" అనే మంత్రాన్ని చక్కలపై చెక్కించి గోడలకు తగిలించే వారు. అవి ఈ నాటికి ఉన్నాయి. రాజ ప్రసాదంనుండి మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో వున్న నక్కల బండ వరకు సొరంగ మార్గం వుండేదని, అదిప్పుడు పూడుక పోయిందని అంటారు. ప్రస్తుతం ఈ రాజ మహల్ శిథిలావస్థలో ఉంది.పుంగనూరు పట్టణానికి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలకు https://web.archive.org/web/20131127115836/http://punganuru.com/ దర్శించవచ్చు

పుంగనూరు
—  రెవిన్యూ గ్రామం  —
రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్
జిల్లా చిత్తూరు
మండలం పుంగనూరు
ప్రభుత్వము
 - సర్పంచి
పిన్ కోడ్ 517247
ఎస్.టి.డి కోడ్: 08581

పుంగనూరు మండల కేంద్రమైన పుంగనూరు నుండి 2 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 636 ఇళ్లతో, 2722 జనాభాతో 1193 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1302, ఆడవారి సంఖ్య 1420. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 671 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 53. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596553[2].పిన్ కోడ్: 517247.

, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల పుంగనూరులో ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల వలసపల్లెలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతిలోను, పాలీటెక్నిక్‌ మదనపల్లెలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల చిత్తూరులోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యంసవరించు

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యంసవరించు

ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యంసవరించు

త్రాగు నీరుసవరించు

పట్టణంలో మున్సిపాలిటీ వారు కుళాయిల ద్వారా, ట్యాన్కర్స్ ద్వారా మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. ప్రస్తుతానికి పట్టణ సమీపంలోని చెరువులో పెద్దిరెడ్డి గారి చొరవతో సమ్మర్ స్టోరేజ్ ట్యాంక్ నిర్మాణం జరిపించారు.హంద్రీనీవా కాలువల ద్వారా కృష్ణ జలాలను ఈ ట్యా0క్ కి జలాలు అందిస్తున్నారు.

పారిశుధ్యంసవరించు

మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలుసవరించు

పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన సదుపాయం పుంగనూరులో లేదు . జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగుసవరించు

గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం,icic bank, indian bank, ఆంధ్రాబ్యాంక్, SBI, CANARA BANK, HDFC BANK, UNION BANK,SAPTHAGIRI గ్రామీణ BANK,మొదలైన బ్యాంకులు పట్టణంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, పుంగనూరులో మార్కెట్ యార్డ్ ఉంది. ఇక్కడనుండి ఇతర రాష్ట్రాలకు ఎగుమతి జరుగుతుంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ ఉన్నాయి.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలుసవరించు

గ్లోపట్టణంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రాలు , ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. అన్నిరకాల వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం, లయన్స్ క్లబ్ ఉన్నాయి. సినిమా హాలులు 5సినిమా హాలులు (గోకుల్ చిత్రమందిర్ /గోకుల్ సర్కిల్ , వెంకటేశ్వర మూవీ థియేటర్ /ప్రైవేట్ బస్టాండ్గ్రం, తాజ్ మహల్ మూవీ ల్యాండ్ /పలమనేరు రోడ్థ, MSR మూవీ ల్యాండ్ల/నాగప్పాళ్యం,బాలాజీ మూవీ ల్యాండ్ /పలమనేరు రోడ్, గ్రంధాలయం , పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, మ్యారేజ్ ఫంక్షన్ హాల్స్ సదుపాయం కలదు.

విద్యుత్తుసవరించు

గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగంసవరించు

పుంగనూరు (రురల్)లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

  • వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 249 హెక్టార్లు
  • వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 207 హెక్టార్లు
  • శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 40 హెక్టార్లు
  • తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 31 హెక్టార్లు
  • వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 11 హెక్టార్లు
  • సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 80 హెక్టార్లు
  • బంజరు భూమి: 197 హెక్టార్లు
  • నికరంగా విత్తిన భూమి: 373 హెక్టార్లు
  • నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 535 హెక్టార్లు
  • వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 116 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలుసవరించు

పుంగనూరు (రురల్)లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

  • బావులు/బోరు బావులు: 116 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తిసవరించు

పుంగనూరు (రురల్)లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలుసవరించు

వేరుశనగ, వరి, మొక్కజొన్న, చింతపండుకు ప్రసిద్ధి.

సమీప గ్రామాలుసవరించు

రాగని పల్లె 1 కి.మీ. మేలు పట్ల 1 కి.మీ. కొత్త ఇండ్లు 1 కి.మీ. కొటపేట 1 కి.మీ. కె.సి.పేట 2 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి.

ప్రముఖులుసవరించు

రవాణా సౌకర్యాలుసవరించు

ఈ మండలములో ఇది ప్రధాన కూడలి. ఇక్కడినుండి అనేక ప్రాంతాలకు రోడ్డు వసతి ఉంది. బస్సులు నడుస్తున్నాయి. ఇక్కడికి 10 కి.మీ సమీపమున రైలు వసతి లేదు.

విద్యా సంస్థలుసవరించు

[3] ఇక్కడున్న విద్యాసంస్థలు.

  1. సుబ్బారామ్ డిగ్రీ కాలేజి, పుంగనూరు.
  2. బి.ఆర్ ప్రభుత్వ జూనియర్ కాలేజీ (boys), # బి. అర్. ప్రభుత్వ జూనియర్ కాలేజ్ (గొర్ల్స్ ), పుంగనూరు.
  3. ఎం.సి.వి.జూ. కాలేజి పుంగనూరు.
  4. విజయవాణి జూనియర్ కాలేజి. పుంగనూరు.
  5. శ్రీ చైతన్య హై స్కూల్, పుంగనూరు.
  6. రాయలసీమ చిల్డ్రెన్స్ అకాడమీ స్కూలు,
  7. రాయలసీమ అకాడమి, పుంగనూరు.
  8. మునిసిపల్ హై స్కూలు పుంగనూరు.

Sv jr college, sv degree college,, hm degree college, thakshasila జూనియర్ college Municipal High School, narayana techno school, bhasyam school, ksr chaithanya school, చైతన్య techno school, వికాస్ పబ్లిక్ స్కూల్, మొదలైన పాఠశాలలున్నాయి. Address : punganur, punganur, chittoor, Andhra Pradesh . PIN- 517247, Post - Punganur

మూలాలుసవరించు

  1. "భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు". Archived from the original on 2014-09-13. Retrieved 2015-08-20.
  2. "Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011".
  3. "http://www.onefivenine.com/india/villages/Chittoor/Punganur/Punganur". Retrieved 11 June 2016. External link in |title= (help)

వెలుపలి లంకెలుసవరించు

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పుంగనూరు&oldid=2991227" నుండి వెలికితీశారు