రేవూరి అనంత పద్మనాభరావు

రేవూరి అనంత పద్మనాభరావుమొదట అధ్యాపకుడిగా పని చేసి, దూరదర్శన్ డిప్యూటీ డైరెక్టర్  జనరల్ (ఇప్పుడు అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్) హోదాలో  పదవీ విరమణ అనంతరమూ అనేక రంగాలలో సేవలందిస్తున్నారు. ఎన్నో అష్టావధానాలు చేసిన ఆయన ఇప్పటికే 120 గ్రంథాలు (కథలు, నవలలు,అనువాదాలు, ఆధ్యాత్మికాలు, వ్యాసాలు) ఇలా విభిన్న సాహితీ ప్రక్రియలలో తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించారు. పదవీ విరమణానంతరం కూడా పలు విశ్వవిద్యాలయాల విద్యార్థులకు పాఠాలను బోధిస్తున్నారు. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములోనూ తన సేవలను అందించారు.వీరి కుటుంబం మొత్తం రచయితలు, రచయిత్రులు కావడం మరో విశేషం.

రేవూరి అనంత పద్మనాభరావు
జననంజనవరి 29, 1947
చెన్నూరు, నెల్లూరు జిల్లా
వృత్తిఆకాశవాణిలో 30 ఏండ్ల ఉద్యోగము
యజమానిప్రసార భారతి
మతంహిందూమతం
జీవిత భాగస్వామిశోభాదేవి
తల్లిదండ్రులు
  • లక్ష్మీకాంతరావు (తండ్రి)
  • శారద (తల్లి)

జీవిత సంగ్రహం

బాల్యంసవరించు

రేవూరి అనంత పద్మనాభరావు 1947 జనవరి 29న నెల్లూరు జిల్లా చెన్నూరులో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు శారద,

లక్ష్మీకాంతారావు.

చదువుసవరించు

ప్రాథమిక విద్యసవరించు

నెల్లూరు జిల్లా బుచ్చిరెడ్డిపాలెం సమీపంలోని చెన్నూరు గ్రామంలో పాఠశాల చదువు.

ఉన్నత విద్యసవరించు

నెల్లూరు వి. ఆర్. కళాశాల నుండి బి. ఏ. పట్టభద్రులయ్యారు. శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం. ఏ.లో సర్వ ప్రథములుగా స్వర్ణ పతకాన్ని 1967లో పొందారు.

అధ్యాపకుడిగా....సవరించు

1967 నుండి 75 వరకు కందుకూరు ప్రభుత్వ కళాశాలలో తెలుగు అధ్యాపకులుగా పనిచేశారు. ఆ కాలంలో 50కి పైగా అష్టావధానాలు చేశారు. ఆ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి, ఆకాశవాణిలో తెలుగు ప్రసంగ శాఖ ప్రొడ్యూసర్‌గా చేరారు. కవిగా, రచయితగా పద్మనాభరావు వివిధ గ్రంథాలు ప్రచురించారు, ప్రచురిస్తున్నారు. కందుకూరి రుద్రకవి పై పరిశోధన చేసి పి. హెచ్.డి. పట్టా పొందారు.

అష్టావధానాలుసవరించు

తన 21 వ సంవత్సరంలోనే తొలి అవధానం చేశారు. అలా అనేకం నిర్వహించారు. .

ఆకాశవాణిలో ఉద్యోగ బాధ్యతలుసవరించు

1975 ఆగస్టు 16న ఆకాశవాణి కడప కేంద్రంలో తెలుగు ప్రసారాల ప్రొడ్యూసర్ గా చేరి 75-82 మధ్యకాలంలో కడప, విజయవాడలలో పనిచేశారు. 1982 అక్టోబరు నుండి ఆకాశవాణి హైదరాబాదు కేంద్రంలో అసిస్టెంట్ స్టేషను డైరక్టరుగా (UPSC సెలక్షన్) 85 జనవరి వరకు పనిచేశారు. 85-87 మధ్య కాలంలో వాణిజ్య ప్రసార విభాగం అధిపతిగా చేశారు. 1987 ఏప్రిల్ నుండి 88 వరకు ఢిల్లీ లోని Staff Training Instititue లో పనిచేశారు. 1988 లో UPSC ద్వారా డైరక్టర్ గా సెలక్టయి డైరక్టరేట్ జనరల్ కార్యాలయంలో ప్రసంగాల శాఖ డైరెక్టర్ గా (Director of Programmes, Spoken word) గా పనిచేశారు. 88-90 మధ్య ఢిల్లీ స్టాఫ్ ట్రైయినింగ్ ఇనిస్టిట్యూట్ డిప్యూటీ డై రెక్టర్ గా రెండేళ్ళు పనిచేశారు. 1990 ఆగస్టు నుండి అనంతపురం ఆకాశవాణి తొలి డైరెక్టరుగా మూడేళ్లు పనిచేశారు. సెలక్షన్ గ్రేడ్ డైరెక్టరుగా 93-95 మధ్యకాలంలో కడప కేంద్ర డైరెక్టర్ గా పనిచేశారు. 1995 మార్చి నుంచి 1997 సెప్టెంబరు వరకు విజయవాడ కేంద్ర  డైరెక్టరుగా వ్యవహరించారు. ఆకాశవాణి కొత్తగూడెం కేంద్రం ప్రారంభ సమయంలో 1989 మార్చిలో ఆయన తొలి డైరెక్టరుగా పని చేశారు. 1997 అక్టోబరు నుంచి 2000  జూన్ వరకు దేశ రాజధానిలోని ఢిల్లీ ఆకాశవాణి కేంద్ర డైరెక్టరుగా బాధ్యతలు  నిర్వహించిన  తెలుగువాడు. 2000  సంవత్సరంలో నేషనల్ ఛానెల్, ఢిల్లీ డైరెక్టరుగా ఉన్నారు.  2001లో  ఆకాశవాణి డైరెక్టర్ జనరల్ కార్యాలయంలో ప్రతిష్టాత్మక పాలసీ విభాగ డైరెక్టరయ్యారు. 2001 ఆగస్టు నుంచి దూరదర్శన్ డైరెక్టర్ జనరల్ కార్యాలయంలో డిప్యూటీ డైరెక్టర్  జనరల్ (ఇప్పుడు అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్) హోదాలో  నాలుగేళ్ళు పనిచేసి 2005 ఫిబ్రవరిలో పదవీ విరమణ చేశారు. 2011-12 మధ్య హైదరాబాద్  లోని నారాయణ ఐఏఎస్  అకాడమీ తొలి  ప్రిన్సిపల్. 2019-20 లలో  హైదరాబాద్  లోని 21 వ సెంచరీ ఐఏఎస్  అకాడమీలో  డీన్.

తిరుమల-తిరుపతి దేవస్థానములో విధులుసవరించు

ఢిల్లీలో పదవీ విరమణ చేసి విమానంలో తిరిగి హైదరాబాద్‌కు వస్తుండగా అప్పటి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ముఖ్య కార్యనిర్వహణాధికారి శర్మ తారసపడ్డారు. రిటైర్‌మెంట్ అనంతరం ఏం చేయాలనుకుంటున్నారని ఆయన అడిగితే పదవీ విరమణ అనంతరం తనకు శ్రీవెంకటేశ్వరుని సేవలో స్వచ్ఛంద సేవలు చేయాలని ఉందని చెప్పారు. దీంతో ఈఓ విజ్ఞప్తిపై 2005వ సంవత్సరంలో టీటీడీ ప్రాజెక్ట్సు కోఆర్డినేటర్‌గా చేరారు. శ్రీ వెంకటేశ్వర రికార్డింగ్ ప్రాజెక్టు సమన్వయకర్తగా అయిదేళ్లు పనిచేశారు. అప్పుడే భక్తి ఛానల్ పనులు పర్యవేక్షించారు.తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంవారి ఆహ్వానంపై  2005-07 మధ్య శ్రీ వేంకటేశ్వర దృశ్య శ్ర వణ ప్రాజెక్టు కో ఆర్డినేటరుగానూ, 2007-10 మధ్య  శ్రీ వేంకటేశ్వర భక్తి ఛానెల్, తిరుపతి  కో ఆర్డినేటరుగానూ వ్యవహరించారు.

పదవీ విరమణ అనంతర సేవలుసవరించు

సివిల్ సర్వీసులో శిక్షణ ఇస్తున్న నారాయణ కళాశాలకు ప్రిన్సిపాల్‌గా రెండేళ్లపాటు పనిచేశారు. యూపీఎస్సీ ఇంటర్వ్యూ బోర్డు సభ్యుడిగా ఉంటూ సివిల్స్‌లో శిక్షణ పొందుతున్న అభ్యర్థులకు పాఠాలు చెప్పారు. కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ పదవికి రాజీనామా చేసి, పలు కళాశాలల విద్యార్థులకు గెస్ట్ ఫ్యాకల్టీగా పాఠాలు చెబుతున్నారు. హైదరాబాద్ స్టడీ సర్కిల్, అప్పా, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్‌తోపాటు ఉస్మానియా, అంబేద్కర్ ఓపెన్, హైదరాబాద్, పద్మావతి విశ్వవిద్యాలయం, ఢిల్లీ జామియా మిలియా తదితర 15 యూనివర్శిటీల విద్యార్థులకు పాఠాలు బోధిస్తున్నారు.

సంతానంసవరించు

భార్య శోభాదేవి ఆధ్యాత్మిక రచయిత్రి. వీరి పిల్లలు ముగ్గురూ వివిధ ఉన్నతోద్యోగాల్లో స్థిరపడ్డారు

రచనలు-పలువురి పరిశోధనలుసవరించు

కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ వారికి "ప్రభాతవదనం" తెలుగులోకి అనువదించారు. ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్ "Morning Face"కు అది తెలుగు అనువాదం. ఈ గ్రంథం 1993లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారిచే ఉత్తమ అనువాదకుని బహుమతి తెచ్చిపెట్టింది. వీరి మారని నాణెం, సంజ వెలుగు, వక్రించిన సరళరేఖ నవలలపై శ్రీకృష్ణ దేవరాయ విశ్వవిద్యాలయంలో శ్యాంప్రసాద్ పరిశోధన చేసి M. Phil. పట్టా పొందారు.

డా.ఆర్. అనంత పద్మనాభరావు రచనలపై వివిధ విశ్వవిద్యాలయాలలో పరిశోధనలు

పద్మనాభరావు నవలలు (ఎంఫిల్ )- టి. శ్యాం ప్రసాద్, శ్రీకృష్ణదేవరాయ విశ్వవిద్యాలయం

పద్మనాభరావు అనువాద రచనలు (ఎంఫిల్ )-కట్టమంచి చంద్రశేఖర్, శ్రీవేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం

పద్మనాభరావు రచించిన జీవిత చరిత్రలు(పిహెచ్ డి)- కట్టమంచి చంద్రశేఖర్, శ్రీవేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం

పద్మనాభరావు సమగ్ర సాహిత్యం (పిహెచ్ డి)-ధన్యంరాజు నాగమణి, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం

పద్మనాభరావు సృజనాత్మక రచనలు (పిహెచ్ డి)-బి. చిట్టెమ్మ, హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం

జర్మనీలో భారత దేశ ప్రతినిధిగాసవరించు

జర్మనీ రేడియో వారి ఆహ్వానం మేరకు 1996 ఆగస్టు నెలలో ప్రసార మాధ్యమాలపై జర్మనీలోని కొలోన్ లో జరిగిన అంతర్జాతీయ సదస్సులో పద్మనాభరావు భారత ప్రతినిధిగా పాల్గొన్నారు. 12 దేశాల ప్రతినిధులతో పాటు ఇందులో పాల్గొనడం ప్రత్యేక అంశం.

మరి కొన్ని విదేశీ ప్రయాణాలు :

జర్మనీ రేడియో సదస్సు                  1996

అమెరికాలో చికాగో సదస్సు             2002

బ్రిటన్ లో బర్మింగ్ హాం                  1998

 ఆటా సభలు-న్యూయార్క్                2008

 ఫిల్మ్ గోయెర్స్  సన్మానం, దుబాయ్  2014

కళలు- వ్యాఖ్యానాలుసవరించు

అవధాన కళకు సంబంధించి పద్మనాభరావు భావాలు-అనుభవాలపై ఆంగ్ల పత్రిక 'వీక్' 2013లో సమగ్ర కథనం ప్రచురించింది. ఇందులో ఆయన ధారణ, నైపుణ్యం, సాహితీ సవాళ్ళను స్వీకరించే సామర్ధ్యాల గురించి అనేక వివరాలున్నాయి.

ప్రత్యక్ష వ్యాఖ్యానాలు :

(రేడియో, దూరదర్శన్)

భద్రాచల సీతారామ కల్యాణం వ్యాఖ్యానం  1982-

శ్రీశైల శివరాత్రి కల్యాణం      1984 నుంచి

తిరుమల బ్రహ్మోత్సవాలు 1980 నుంచి

 యస్. వి. బి.సి.  కల్యాణోత్సవాలు 2008 నుంచి

అంతరంగ చిత్రణసవరించు

ఆధ్యాత్మిక, సాహిత్య రంగాల అనుభవాలతో పాటు పద్మనాభరావు అంతరంగ కథనం ఆంధ్రజ్యోతిలో ప్రచురితమైంది. ఇవన్నీ ఆయన తన జీవిత విశేషాల గురించి చెప్పిన కబుర్లు.

రచనలు

జీవితచరిత్రలుసవరించు

  1. వి.వి.గిరి
  2. ఆంధ్రకేసరి ప్రకాశం
  3. శంకరంబాడి సుందరాచారి
  4. బెజవాడ గోపాలరెడ్డి
  5. రాయలసీమ రత్నాలు - 2 భాగాలు
  6. ప్రసార ప్రముఖులు
  7. ప్రసార రథసారథులు
  8. ఢిల్లీ ఆంధ్ర ప్రముఖులు

విమర్శసవరించు

  1. భారతీయ సుప్రసిద్ధ గ్రంథాలు
  2. కందుకూరి రుద్రకవి
  3. ప్రకృతి కాంత

నవలలుసవరించు

  1. మారని నాణెం
  2. సంజ వెలుగు
  3. వక్రించిన సరళరేఖ
  4. వారసత్వం

కథలుసవరించు

  1. కథాకమామీషు
  2. గోరింటపూచింది

ప్రసార మాధ్యమాలుసవరించు

  1. తెలుగులో ప్రసార మాధ్యమాలు
  2. ఆకాశవాణి తీరుతెన్నులు
  3. రేడియో నాటకాలు
  4. రేడియోకి ఎలా వ్రాయాలి?

ఆంగ్ల గ్రంథాలుసవరించు

  1. Literary Heritage
  2. Radio 2002
  3. Indian Classics - Telugu
  4. Job Interviews
  5. Marathon Race to Civil Services
  6. వేయిపడగలు - విశ్వనాథ -ఆంగ్లానువాదం (4 ప్రకరణాలు)

తెలుగులోకి అనువాదాలుసవరించు

  1. ప్రభాత వదనం - ముల్క్‌రాజ్ ఆనంద్ - Morning Face
  2. ఛాయారేఖలు - అమితాబ్ ఘోష్ - Shadow Lines
  3. వాల్మీకి - ఐ.పాండురంగారావు - Valmiki
  4. నీరు
  5. చెట్లు
  6. బోధనోపకరణాలు
  7. మధుక్షీరాలు - హీబ్రూ కథలకు అనువాదం - Not Just Milk & Honey
  8. మదర్ థెరిసా - మెహతా - Mother Teresa - Inspiring Incidents

ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలుసవరించు

  1. రామాయణంలో స్త్రీ పాత్రలు
  2. యశోద (బాల సాహిత్యం. తి.తి.దే ప్రచురణ)
  3. హరివంశం (ఆకాశవాణి ధారావాహికం)
  4. భక్తి సాహిత్యం (వ్యాస సంపుటి)
  5. ఆంధ్రమహాభారత వ్యాఖ్యానం - విరాటపర్వం
  6. ఆంధ్ర మహాభాగవతం - చతుర్థ స్కంధం
  7. వర్ణన రత్నాకరం - వ్యాఖ్యానం

ఇతరాలుసవరించు

  1. దాంపత్యజీవన సౌరభం
  2. తలపుల తలుపులు
  3. ఆంధ్ర మణిహారం
  4. భయం వేస్తోందా భారతీ?


పొందిన అవార్డులుసవరించు

తెలుగు సాహిత్యానికి పలు సేవలందించిన డాక్టర్ అనంత పద్మనాభరావుకు వివిధ అవార్డులు లభించాయి. వాటిలో కొన్నింటి వివరాలు.

  • 2000 సంవత్సరంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ నుంచి ఉత్తమ అనువాదక బహుమతి లభించింది.
  • 1999లో ఢిల్లీ, మద్రాసు తెలుగు అకాడమీల అవార్డులు వచ్చాయి.
  • 2004లో డాక్టర్ బెజవాడ గోపాలరెడ్డి అవార్డు, దోమ వెంకటస్వామి గుప్తా అవార్డు,
  • 2003లో చెన్నయ్‌లో భారతీయ సమైక్యతా పురస్కారం,
  • 2002లో ఢిల్లీలో రాష్ట్రీయ ఏక్తా అవార్డు,
  • 2000 సంవత్సరంలో నాగభైరవ కళాపీఠం అవార్డు,
  • 1996లో విజయవాడలో ఈకే అవార్డు,
  • 1991లో కవిత్రయ అవార్డు,
  • 1992లో ఎస్. ఆంజనేయులు పురస్కారం
  • 1993లో ఉత్తమ అనువాదకుడిగా తెలుగు యూనివర్శిటీ పురస్కారం
  • సనాతన దర్మ ఛారిటబుల్ ట్రస్టు శ్రీరామ నవమి పురస్కారంతో సత్కరించింది.
  • 2012 ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల్లో అవధానిగా అనంత పద్మనాభరావును సన్మానించారు.
  • న్యూయార్క్ లో జరిగిన ఆటా సభలో సత్కరించారు.
  • రేడియో నాటకాలపై పరిశోధన చేసేందుకు కేంద్ర సాంస్కృతిక శాఖ పద్మనాభరావుకు ఫెలోషిప్‌నిచ్చింది.

బయటి లింకులుసవరించు

సరసభారతి, వుయ్యూరులో అనంత పద్మనాభరావు గారి చిత్రపటం, విశేషాలు.