మధ్య ఆఫ్రికా

మధ్య ఆఫ్రికా (ఆంగ్లం:Central Africa) అనేది వివిధ దేశాలను కలిగి ఉన్న ఆఫ్రికా ఖండంలోని ఉపప్రాంతం. అంగోలా, బురుండి, కామెరూన్, సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్, రిపబ్లిక్ చాడ్, డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో, ఈక్వటోరియల్, గినియా, గాబన్, రువాండా, సావో, టోమ్, ప్రిన్సిప్, సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ స్టేట్స్, ఆర్థిక సంఘం (ECCAS) )[1]. ఆ రాష్ట్రాలలో ఆరు (కామెరూన్ సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ చాడ్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో ఈక్వటోరియల్ గినియా గాబన్) కూడా ఎకనామిక్ అండ్ మానిటరీ కమ్యూనిటీ ఆఫ్ సెంట్రల్ ఆఫ్రికా (సిమాక్) లో సభ్య దేశాలు ఒక రకం కరెన్సీ డబ్బులు ఈ అన్ని దేశాలలో చలామణి అవుతుంది. సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ CFA ఫ్రాంక్. ఆఫ్రికన్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ సెంట్రల్ ఆఫ్రికాను కామెరూన్ సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ చాడ్ డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో ఈక్వటోరియల్ గినియా గాబన్ అని నిర్వహిస్తుంది. మిడిల్ ఆఫ్రికా అనేది ఐక్యరాజ్యసమితి ఆఫ్రికా కోసం దాని జియోస్కీమ్‌లో ఉపయోగించిన సారూప్య పదం. ఇది అంగోలాతో పాటు ఆఫ్రికన్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ నిర్వచనం సావో టోమే ప్రిన్సిపీ వంటి దేశాలను కలిగి ఉంది[2].

  సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ స్టేట్స్, మధ్య ఆఫ్రికా
  సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ స్టేట్స్, ఆర్థిక సంఘం

మధ్య ఆఫ్రికా దేశాల జాబితాసవరించు

సెంట్రల్ ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్యంపై ఈ వీడియోను అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంఅక్టోబరు 2011 లో ఎక్స్‌పెడిషన్ 29 సిబ్బంది బోర్డులో తీసుకున్నారు.
ప్రాంతం దేశం
మధ్య ఆఫ్రికా   Angola అంగోలా
  Cameroon కామెరూన్
  Central African Republic సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్
  Chad చాద్
  Democratic Republic of the Congo కాంగో గణతంత్ర రిపబ్లిక్
  Republic of the Congo కాంగో రిపబ్లిక్
  Equatorial Guinea ఈక్వటోరియల్ గ్వినియా
  Gabon గబాన్
  São Tomé and Príncipe సావొ టోమె, ప్రిన్సిపె

సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ ఫెడరేషన్సవరించు

 
ఆర్థిక సంఘం ECCASసెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ స్టేట్స్

ఫెడరేషన్ ఆఫ్ రోడేషియా న్యాసల్యాండ్ అని కూడా పిలువబడే సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ ఫెడరేషన్ (1953-1963) ఇప్పుడు మాలావి జాంబియా జింబాబ్వే దేశాలతో కూడి ఉంది. అదేవిధంగా మధ్య ఆఫ్రికా ప్రావిన్స్ ఆంగ్లికన్ చర్చి బోట్స్వానా మాలావి జాంబియా జింబాబ్వేలలోని డియోసెస్‌ను కవర్ చేస్తుంది, అయితే చర్చ్ ఆఫ్ సెంట్రల్ ఆఫ్రికా ప్రెస్బిటేరియన్ మాలావి జాంబియా జింబాబ్వేలలో సైనోడ్‌లను కలిగి ఉంది. ఈ రాష్ట్రాలు ఇప్పుడు సాధారణంగా తూర్పు దక్షిణ ఆఫ్రికాలో భాగంగా పరిగణించబడుతున్నాయి[3].

భౌగోళికం

లేక్ చాడ్ బేసిన్ చారిత్రాత్మకంగా మధ్య ఆఫ్రికా జనాభాకు పర్యావరణపరంగా ముఖ్యమైనది. ముఖ్యంగా లేక్ చాడ్ బేసిన్ కమిషన్ మధ్య ఆఫ్రికాలో ఒక ముఖ్యమైన సుప్రా-ప్రాంతీయ సంస్థగా పనిచేస్తోంది.

పూర్వచరిత్రసవరించు

మధ్య ఆఫ్రికాలో పురావస్తు పరిశోధనలు 10,0000 సంవత్సరాలకు పైగా కనుగొనబడ్డాయి. జాంగాటో హోల్ ప్రకారం సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ కామెరూన్లలో ఇనుము కరిగించినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి ఇవి క్రీస్తుపూర్వం 3000 నుండి 2500 వరకు ఉండవచ్చు. క్రీస్తుపూర్వం మొదటి సహస్రాబ్ది నాటి చాడ్ సరస్సుకి నైరుతి దిశలో సుమారు 60 కిమీ ఈశాన్యనైజీరియాలో విస్తృతమైన గోడల స్థావరాలు ఇటీవల కనుగొనబడ్డాయి[4]. వాణిజ్యం మెరుగైన వ్యవసాయ పద్ధతులు మరింత అధునాతన సమాజాలకు మద్దతు ఇచ్చాయి ఇది సావో కనెం బోర్ను షిల్లుక్ బాగుయిర్మి వాడై ప్రారంభ నాగరికతలకు దారితీసింది[5]. క్రీస్తుపూర్వం 1000 లో బంటు వలసదారుల మధ్య ఆఫ్రికాలోని గ్రేట్ లేక్స్ ప్రాంతానికి చేరుకున్నారు. క్రీస్తుపూర్వం మొదటి సహస్రాబ్దిలో అర్ధంతరంగా బంటు కూడా ఇప్పుడు అంగోలా ఉన్న దక్షిణాన స్థిరపడింది.

సావో నాగరికతసవరించు

సావో నాగరికత ca. ఆరవ శతాబ్దం BCE నుండి ఉత్తర మధ్య ఆఫ్రికాలో పదహారవ శతాబ్దం వరకు. సావో భూభాగంలో చాడ్ సరస్సుకి దక్షిణంగా చారి నది ద్వారా నివసించారు, తరువాత ఇది కామెరూన్ చాడ్లలో భాగమైంది. ఆధునిక కామెరూన్ భూభాగంలో వారి ఉనికి స్పష్టమైన ఆనవాళ్లను వదిలిపెట్టిన తొలి వ్యక్తులు వారు. నేడు ఉత్తర కామెరూన్ దక్షిణ చాడ్ అనేక జాతులు కానీ ముఖ్యంగా సారా ప్రజలు సావో నాగరికత నుండి వచ్చినవారని పేర్కొన్నారు. సావో కళాఖండాలు వారు కాంస్య రాగి ఇనుములో నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికులు అని చూపిస్తున్నాయి. మానవ జంతువుల బొమ్మల కాంస్య శిల్పాలు టెర్రా కోటా విగ్రహాలు నాణేలు అంత్యక్రియల కుర్చీలు గృహోపకరణాలు నగలు అత్యంత అలంకరించబడిన కుండలు స్పియర్స్ ఉన్నాయి[6]. చావ్ సరస్సుకి దక్షిణంగా అతిపెద్ద సావో పురావస్తు పరిశోధనలు జరిగాయి.

కనెం సామ్రాజ్యంసవరించు

 
1810 లో కనెం బోర్ను సామ్రాజ్యాలు

కనెం-బోర్ను సామ్రాజ్యం చాడ్ బేసిన్లో కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఇది సా.శ. 9 వ శతాబ్దం నుండి కనెం సామ్రాజ్యం అని పిలువబడింది, ఇది 1900 వరకు బోర్ను స్వతంత్ర రాజ్యంగా కొనసాగింది. దాని ఎత్తులో ఇది చాడ్‌లో ఎక్కువ భాగం మాత్రమే కాకుండా ఆధునిక దక్షిణ లిబియా తూర్పు నైజర్ ఈశాన్య ప్రాంతాలను కూడా కలిగి ఉంది. నైజీరియా ఉత్తర కామెరూన్ దక్షిణ సూడాన్ మధ్య ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ భాగాలు. సామ్రాజ్యం చరిత్ర ప్రధానంగా 1851 లో జర్మన్ యాత్రికుడు హెన్రిచ్ బార్త్ కనుగొన్న రాయల్ క్రానికల్ గిర్గాం నుండి తెలుసు. చామ్ సరస్సు ఉత్తరం తూర్పున 8వ శతాబ్దంలో కనెం పెరిగింది. కనెం సామ్రాజ్యం క్షీణించింది కుంచించుకుపోయింది 14వ శతాబ్దంలో ఫిట్రీ సరస్సు నుండి బిలాలా ఆక్రమణదారులు ఓడించారు[7].

బోర్ను సామ్రాజ్యంసవరించు

సయఫువా నేతృత్వంలోని కనురి ప్రజలు సరస్సు పడమర దక్షిణ ప్రాంతాలకు వలస వచ్చారు అక్కడ వారు బోర్ను సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. 16వ శతాబ్దం చివరి నాటికి బోర్ను సామ్రాజ్యం బులాలా చేత స్వాధీనం చేసుకున్న కనేమ్ భాగాలను విస్తరించింది తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంది[8]. బోర్ను ఉపగ్రహ రాష్ట్రాలు పశ్చిమాన దమగరం చాడ్ సరస్సు ఆగ్నేయంలో బాగ్యుర్మి ఉన్నాయి.

షిల్లుక్ రాజ్యంసవరించు

షిల్లుక్ రాజ్యం దక్షిణ సూడాన్‌లో 15వ శతాబ్దం నుండి వైట్ నైలు పశ్చిమ ఒడ్డున లేక్ నం నుండి 12° ఉత్తర అక్షాంశం వరకు ఉంది. రాజధాని రాజ నివాసం ఫషోడా పట్టణంలో ఉంది. ఈ రాజ్యం సా.శ. పదిహేనవ శతాబ్దం మధ్యలో దాని మొదటి పాలకుడు నైకాంగ్ చేత స్థాపించబడింది. పంతొమ్మిదవ శతాబ్దంలో ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం నుండి సైనిక దాడులు తరువాత ఆంగ్లో-ఈజిప్టు సుడాన్లో బ్రిటిష్ సుడానీస్ వలసరాజ్యాల తరువాత షిల్లుక్ రాజ్యం క్షీణతను ఎదుర్కొంది.

బాగుయిర్మి రాజ్యంసవరించు

చాగ్ సరస్సుకి ఆగ్నేయంగా 16, 17వ శతాబ్దాలలో బాగుయిర్మి రాజ్యం స్వతంత్ర రాజ్యంగా ఉనికిలో ఉంది. కనెం-బోర్ను సామ్రాజ్యం ఆగ్నేయంలో బాగుయిర్మి ఉద్భవించింది. రాజ్యం మొదటి పాలకుడు ఎంబాంగ్ బిర్ని బెస్సే. తరువాత అతని పాలనలో బోర్ను సామ్రాజ్యం జయించి రాష్ట్రాన్ని ఉపనదిగా చేసింది.

వాడై సామ్రాజ్యంసవరించు

 
అబెచే, ఫ్రెంచ్ స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత 1918 లో వాడై రాజధాని అబాచె

వడై సామ్రాజ్యం 17వ శతాబ్దం నుండి చాడ్ మధ్య ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ మీద కేంద్రీకృతమై ఉంది. తుంజూర్ ప్రజలు 16వ శతాబ్దంలో బోర్నుకు తూర్పున వడై రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. 17వ శతాబ్దంలో ముస్లిం రాజవంశాన్ని స్థాపించిన మాబా ప్రజల తిరుగుబాటు జరిగింది. మొదట వాడై బోర్ను డర్ఫర్‌లకు నివాళి అర్పించారు కాని 18వ శతాబ్దం నాటికి వాడై పూర్తిగా స్వతంత్రంగా ఉన్నారు దాని పొరుగువారికి వ్యతిరేకంగా దూకుడుగా మారారు[5].

లుండా సామ్రాజ్యంసవరించు

 
లుండా సామ్రాజ్యం పాలకుల జాబితా

పశ్చిమ ఆఫ్రికా నుండి బంటు వలస తరువాత దక్షిణ మధ్య ఆఫ్రికాలో బంటు రాజ్యాలు సామ్రాజ్యాలు అభివృద్ధి చెందడం ప్రారంభించాయి. 1450 వ దశకంలో ఇలుంగా త్సిబిండా అనే రాజకుటుంబానికి చెందిన లూబా లుండా రాణి ర్వీజ్‌ను వివాహం చేసుకుంది, లూండా ప్రజలందరినీ ఏకం చేసింది. వారి కుమారుడు ములోప్వే లుసెంగ్ రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. అతని కుమారుడు నవీజ్ సామ్రాజ్యాన్ని మరింత విస్తరించాడు మొట్టమొదటి లుండా చక్రవర్తిగా పిలువబడ్డాడు దీనికి "లార్డ్ ఆఫ్ వైపర్స్" అనే వ్యవస్థను అలాగే ఉంచారు, జయించిన ప్రజలు వ్యవస్థలో కలిసిపోయారు. మావాటా యమ్వో స్వాధీనం చేసుకున్న ప్రతి రాష్ట్రానికి ఒక సిలూల్ కిలోలో (రాయల్ అడ్వైజర్) పన్ను వసూలు చేసేవారిని కేటాయించింది[9][10].

అనేక రాష్ట్రాలు లుండా నుండి వచ్చాయని పేర్కొన్నారు. లోతట్టు అంగోలాకు చెందిన ఇంబంగాలా ములోప్వే టిబుంద పాలనను సహించలేని క్వీన్ ర్వీజ్ సోదరుడు కింగూరి నుండి వచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు. క్వీన్ ర్వీజ్ సోదరుడు స్థాపించిన రాష్ట్రాల రాజుల పదవి కింగూరి. జాంబియాలోని లుయెనా (ల్వెనా) లోజి (లుయాని) కూడా కింగూరి నుండి వచ్చినట్లు పేర్కొన్నారు. 17వ శతాబ్దంలో లుండా చీఫ్ యోధుడు మ్వాటా కజెంబే లువాపులా నది లోయలో తూర్పు లుండా రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. లుండా పశ్చిమ విస్తరణలో యాకా పెండే సంతతికి చెందిన వాదనలు కూడా ఉన్నాయి. లుండా మధ్య ఆఫ్రికాను పశ్చిమ తీర వాణిజ్యంతో అనుసంధానించింది. లుండా రాజ్యం 19వ శతాబ్దంలో తుపాకులతో ఆయుధాలు కలిగిన చోక్వే చేత ఆక్రమించబడినప్పుడు ముగిసింది[10][11].

కొంగో రాజ్యంసవరించు

 
1711 లో కొంగో

15 వ శతాబ్దం నాటికి బకోంగో ప్రజలు మానికోంగో అనే పాలకుడి క్రింద కొంగో రాజ్యంగా ఏకం చేయబడ్డారు, దిగువ కాంగో నదిలోని సారవంతమైన పూల్ మాలెబో ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు. రాజధాని ఎం'బాంజా-కొంగో. ఉన్నతమైన సంస్థతో వారు తమ పొరుగువారిని జయించి నివాళి అర్పించగలిగారు. వారు లోహపు పని కుండలు నేత రాఫియా వస్త్రంలో నిపుణులు. వారు మణికాంగోచే నియంత్రించబడే నివాళి వ్యవస్థ ద్వారా అంతర్భాగ వాణిజ్యాన్ని ప్రేరేపించారు. తరువాత మొక్కజొన్న కాసావా (మానియోక్) పోర్చుగీసులతో లువాండా బెంగులా వద్ద ఉన్న ఓడరేవులలో వాణిజ్యం ద్వారా ఈ ప్రాంతానికి పరిచయం చేయబడతాయి. మొక్కజొన్న కాసావా ఈ ప్రాంతం ఆఫ్రికాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో జనాభా పెరుగుదలకు కారణమవుతాయి మిల్లెట్ స్థానంలో ప్రధాన ప్రధానమైనవి.

16వ శతాబ్దం నాటికి మణికోంగో పశ్చిమాన అట్లాంటిక్ నుండి తూర్పున క్వాంగో నది వరకు అధికారాన్ని కలిగి ఉంది. ప్రతి భూభాగానికి మణికోంగో ఒక మణి-మెంబే (ప్రావిన్షియల్ గవర్నర్) ను కేటాయించారు. 1506 లో అఫోన్సో నేను (1506-1542) ఒక క్రిస్టియన్ సింహాసనాన్ని ఆక్రమించుకునే. అఫోన్సో ఆక్రమణ యుద్ధాలతో బానిస వ్యాపారం పెరిగింది. సుమారు 1568 నుండి 1569 వరకు జగా కొంగోపై దండెత్తి రాజ్యానికి వ్యర్థాలను వేసి మణికోంగోను బహిష్కరించారు. 1574 లో మణికోంగో అల్వారో I పోర్చుగీస్ కిరాయి సైనికుల సహాయంతో తిరిగి నియమించబడ్డాడు. 1660 ల చివరి భాగంలో పోర్చుగీసువారు కొంగోపై నియంత్రణ సాధించడానికి ప్రయత్నించారు. 5,000 మంది కొంగో సైన్యంతో మణికాంగో ఆంటోనియో I (1661-1665) యుద్ధంలో ఆఫ్రో-పోర్చుగీస్ సైన్యం నాశనం చేసింది. సామ్రాజ్యం చిన్న రాజకీయాలలో కరిగి యుద్ధ బందీలను బానిసత్వానికి అమ్మేందుకు ఒకరితో ఒకరు పోరాడుతోంది[12][13][14].

కాంగో ఆక్రమణ యుద్ధాలలో న్డోంగో రాజ్యం నుండి బందీలను పొందాడు. న్డోంగోను ఎన్గోలా పాలించింది. సావో టోమే బ్రెజిల్‌కు రవాణా కేంద్రంగా ఉండటంతో న్డోంగో పోర్చుగీసులతో బానిస వ్యాపారంలో కూడా పాల్గొంటాడు. రాజ్యం కొంగో వలె స్వాగతించబడలేదు; ఇది పోర్చుగీసును చాలా అనుమానంతో శత్రువుగా చూసింది. 16వ శతాబ్దం చివరి భాగంలో పోర్చుగీసువారు న్డోంగోపై నియంత్రణ సాధించడానికి ప్రయత్నించారు కాని చేతిలో ఓడిపోయారు. బానిస దాడుల నుండి నిక్షేపణను అనుభవించాడు. క్వీన్ న్జింగాతో అనుబంధంగా ఉన్న మాతాంబ వద్ద నాయకులు మరొక రాష్ట్రాన్ని స్థాపించారు పోర్చుగీసు వారితో ఒప్పందం కుదుర్చుకునే వరకు వారు గట్టి ప్రతిఘటనను ప్రదర్శించారు. పోర్చుగీసువారు తీరం వెంబడి వాణిజ్య డీలర్లుగా స్థిరపడ్డారు లోపలి భాగంలో విజయం సాధించలేదు. బానిసత్వం లోపలి భాగంలో వినాశనం కలిగించింది రాష్ట్రాలు బందీలను జయించే యుద్ధాలను ప్రారంభించాయి. ఇంబంగాలా 17, 18వ శతాబ్దాలలో బానిసల ప్రధాన వనరు అయిన కసంజే ​​అనే బానిస-దాడి రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది[15][16].

ఆధునిక చరిత్రసవరించు

 
చాడ్ చరిత్ర, దక్షిణ సూడాన్ చరిత్ర, కామెరూన్ చరిత్ర, సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ చరిత్ర, కాంగో ప్రజాస్వామ్య రిపబ్లిక్ చరిత్ర

1884-85లో బెర్లిన్ సమావేశంలో ఆఫ్రికా యూరోపియన్ వలస శక్తుల మధ్య విభజించబడింది నేటి వలసరాజ్య-అనంతర రాష్ట్రాలతో ఎక్కువగా చెక్కుచెదరకుండా ఉన్న సరిహద్దులను నిర్వచించింది. 1890 ఆగస్టు 5 న బ్రిటిష్ ఫ్రెంచ్ ఫ్రెంచ్ పశ్చిమ ఆఫ్రికా మధ్య సరిహద్దును నైజీరియాగా మారే విషయాన్ని స్పష్టం చేయడానికి ఒక ఒప్పందాన్ని ముగించారు. సే ఆన్ ది నైజర్ నుండి సరస్సు చాడ్‌లోని బారువా వరకు ఒక సరిహద్దు అంగీకరించబడింది కాని బ్రిటిష్ గోళంలో సోకోటో కాలిఫేట్‌ను వదిలివేసింది. పర్ఫైట్-లూయిస్ మాంటెయిల్‌కు ఈ రేఖ వాస్తవానికి ఎక్కడ నడుస్తుందో తెలుసుకోవడానికి యాత్రకు బాధ్యత వహించారు. 1892 ఏప్రిల్ 9 న అతను సరస్సు ఒడ్డున కుకావాకు చేరుకున్నాడు. తరువాతి ఇరవై ఏళ్ళలో చాడ్ బేసిన్లో ఎక్కువ భాగం ఒప్పందం ద్వారా ఫ్రెంచ్ పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో బలవంతంగా చేర్చబడింది. 1909 జూన్ 2 న వాడే రాజధాని అబాచె ఫ్రెంచ్ చేత ఆక్రమించబడింది. బేసిన్ మిగిలిన భాగాన్ని నైజీరియాలోని బ్రిటిష్ వారు 1903 లో కానోను తీసుకున్నారు, కామెరూన్‌లో జర్మన్లు. 1956, 1962 మధ్య బేసిన్ దేశాలు తిరిగి స్వాతంత్ర్యం పొందాయి, వలసరాజ్యాల పరిపాలనా సరిహద్దులను నిలుపుకున్నాయి.

2011 లో దక్షిణ సూడాన్ 50 సంవత్సరాల యుద్ధం తరువాత సుడాన్ రిపబ్లిక్ నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందింది. 21వ శతాబ్దంలో మధ్య ఆఫ్రికా ప్రాంతంలో సెలెకా అన్సారులతో సహా అనేక జిహాదీ ఇస్లామిస్ట్ సమూహాలు పనిచేయడం ప్రారంభించాయి. 2010 లలో అంబజోనియా అని పిలువబడే అంతర్జాతీయంగా గుర్తించబడని వేర్పాటువాద రాష్ట్రం దాని స్వదేశాలలో పెరుగుతున్న ఉపందుకుంది[17].

ఆర్థికసవరించు

 
మధ్య ఆఫ్రికాలో చేపలు పట్టడం

మధ్య ఆఫ్రికా ప్రధాన ఆర్థిక కార్యకలాపాలు వ్యవసాయం పశువుల పెంపకం చేపలు పట్టడం. ఉత్తర తూర్పు మధ్య ఆఫ్రికాలోని గ్రామీణ జనాభాలో కనీసం 40% మంది పేదరికంలో నివసిస్తున్నారు మామూలుగా దీర్ఘకాలిక ఆహార కొరతను ఎదుర్కొంటారు. వర్షం ఆధారంగా పంట ఉత్పత్తి దక్షిణ బెల్ట్‌లో మాత్రమే సాధ్యమవుతుంది. వరద మాంద్యం వ్యవసాయం సరస్సు చాడ్ చుట్టూ నది చిత్తడి నేలలలో ఆచరించబడుతుంది. సంచార పశువుల కాపరులు ప్రతి చిన్న వర్షాకాలంలో కొన్ని వారాలపాటు బేసిన్ ఉత్తర భాగంలోని గడ్డి మైదానాల్లోకి వలసపోతారు అక్కడ వారు అధిక పోషకాలను కలిగి ఉంటారు గడ్డి. పొడి కాలం ప్రారంభమైనప్పుడు అవి సరస్సులు వరద మైదానాల చుట్టూ ఉన్న మేత భూములకు దక్షిణం వైపున ఉన్న సవన్నాలకు తిరిగి దక్షిణ దిశగా కదులుతాయి[18].

2000-01 కాలంలో లేక్ చాడ్ బేసిన్లోని మత్స్య సంపద 10 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలకు ఆహారం ఆదాయాన్ని అందించింది సుమారు 70,000 టన్నుల పంట వచ్చింది. మత్స్య సంప్రదాయబద్ధంగా ప్రతి గ్రామం నది చిత్తడి నేల సరస్సు నిర్వచించిన భాగంపై హక్కులను గుర్తించింది, ఇతర ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన మత్స్యకారులు ఈ ప్రాంతాన్ని ఉపయోగించడానికి అనుమతి తీసుకోవాలి రుసుము చెల్లించాలి. ప్రభుత్వాలు పరిమితులు మాత్రమే నియమ నిబంధనలను అమలు చేశాయి. స్థానిక ప్రభుత్వాలు సాంప్రదాయ అధికారులు ఎక్కువగా అద్దె కోరే పనిలో నిమగ్నమై ఉన్నారు పోలీసు సైన్యం సహాయంతో లైసెన్స్ ఫీజు వసూలు చేస్తారు[18] ఉత్తర తూర్పు మధ్య ఆఫ్రికా దేశాల చమురు కూడా ప్రధాన ఎగుమతి ముఖ్యంగా చాడ్ దక్షిణ సూడాన్ జిడిపిలలో ఎక్కువ భాగం.

జనాభాసవరించు

 
మధ్య ఆఫ్రికా UN స్థూల ప్రాంతం
 
కామెరూన్ కళ

బంటు వలస తరువాత మధ్య ఆఫ్రికాలో ప్రధానంగా బంటు ప్రజలు నివసిస్తున్నారు బంటు భాషలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. వీరిలో మొంగో కొంగో లూబా ప్రజలు ఉన్నారు. మధ్య ఆఫ్రికాలో అనేక నిలో-సహారన్ నైజర్-కాంగో ఉబాంగియన్ సంఘాలు కూడా ఉన్నాయి: వాయవ్య మధ్య ఆఫ్రికాలో నిలో-సహారన్ కనురి ప్రధానంగా ఉన్నాయి. ఆఫ్రికాలోని చాలా మంది ఉబాంగియన్ మాట్లాడేవారు, ఉత్తర ఆఫ్రికాలోని గబయా, బండా, జాండే[19][20][21] బ్యాండ్[21],జాండే,[21][22]. వంటి మధ్య ఆఫ్రికాలో కూడా కనిపిస్తారు. మధ్య ఆఫ్రికా సుప్రా-ప్రాంతీయ సంస్థలలో లేక్ చాడ్ బేసిన్ కమిషన్ సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ స్టేట్స్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ ఉన్నాయి. మధ్య ఆఫ్రికాలోని ప్రధాన మతాలు క్రైస్తవ మతం సాంప్రదాయ విశ్వాసాలు. చాడ్ సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఇస్లాం ఆచారం. సాధారణ చారిత్రక ప్రక్రియలు దక్షిణ మధ్య ఆఫ్రికాలోని బంటు వలసకు ముందు మధ్య ఆఫ్రికా దేశాల మధ్య విస్తృతమైన జనాభా కదలికల కారణంగా ఈ ప్రాంత సంస్కృతులు అనేక సారూప్యతలు పరస్పర సంబంధాలను రుజువు చేస్తున్నాయి. సంగీతం నృత్యం కళ శరీర అలంకారం దీక్ష వివాహ ఆచారాలతో సహా మధ్య ఆఫ్రికాలో ఎక్కువగా నిలో-సహారన్ బంటు ప్రజల వలె ఉద్భవించిన ఇలాంటి సాంస్కృతిక పద్ధతులు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.

ఇది కూడ చూడుసవరించు

దేశ రాజధానుల జాబితా

మూలాలుసవరించు

  1. "Economic Community of Central African States". Africa-Union.org. 2007. Archived from the original on 2007-12-14. Retrieved 2021-09-18.
  2. "Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings". United Nations. 2013-10-31. Retrieved 2015-01-28.
  3. "The Central African Federation". Encyclopædia Britannica. 2007. Retrieved 2007-12-16.
  4. Peter Mitchell et al., The Oxford Handbook of African Archeology (2013), p. 855: "The relatively recent discovery of extensive walled settlements at the transition from the Neolithic to the Early Iron Age in the Chad Basin (Magnavita et al., 2006) indicates what enormous sites and processes may still await recognition."
  5. 5.0 5.1 Appiah & Gates 2010, p. 254.
  6. Fanso 19; Hudgens and Trillo 1051.
  7. Falola 2008, p. 26.
  8. Falola 2008, p. 27.
  9. Shillington (2005), p. 141.
  10. 10.0 10.1 Davidson (1991), p. 161.
  11. Shillington (2005), p. 139, 141.
  12. Collins and Burns (2007), pp. 185–188
  13. Shillington (2005), p. 196–198
  14. Davidson (1991), pp. 156–157
  15. Shillington (2005), p. 198, 199.
  16. Davidson (1991), p. 158.
  17. Kenmore 2004, p. 230.
  18. 18.0 18.1 Kenmore 2004, p. 218.
  19. "The World Factbook: Nigeria". en:World Factbook. en:Central Intelligence Agency. Archived from the original on 2020-08-31. Retrieved 2013-12-31.
  20. "The World Factbook: Chad". en:World Factbook. en:Central Intelligence Agency. Archived from the original on 2020-05-18. Retrieved 2021-09-18.
  21. 21.0 21.1 21.2 "The World Factbook: Central African Republic". en:World Factbook. en:Central Intelligence Agency. Archived from the original on 2020-08-31. Retrieved 2013-12-31.
  22. "The World Factbook: South Sudan". en:World Factbook. en:Central Intelligence Agency. Archived from the original on 2020-04-24. Retrieved 2013-12-31.

బయటి లింకులుసవరించు

సంబంధించిన మూసలుసవరించు


ఓషియానియా దేశాలు
ఆస్ట్రేలియా : ఆస్ట్రేలియా · కోరల్ దీవులు · నార్‌ఫోక్ దీవులు
మెలనీసియా : తూర్పు తైమూర్ · ఫిజీ · మలుకు దీవులు & పశ్చిమ న్యూ గినియా (ఇండొనీషియా) · న్యూ కలెడోనియా · పాపువా న్యూ గినియా · సోలొమన్ దీవులు · వనువాటు
మైక్రొనీసియా : గ్వామ్ · కిరిబతి · మార్షల్ దీవులు · ఉత్తర మారియానా దీవులు · మైక్రినీసియా ఫెడరల్ రాష్ట్రాలు · నవురు · పలవు
పొలొనీసియా : అమెరికన్ సమొవా · కుక్ దీవులు · ప్రంచ్ పొలొనీసియా · హవాయి · న్యూజిలాండ్ · నియువె · పిట్‌కెర్న్ · సమొవా · తొకెలావ్ · టోంగా · తువాలు · వాలిస్ అండ్ ఫుటునా