కోలారు (కన్నడ: ಕೋಲಾರ "కోలార") లేదా కోలార్ (ఆంగ్లం:Kolar) భారతదేశానికి, చెందిన కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని ఒక నగరం. ఇది కోలార్ జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం. ఈ నగరం పాల ఉత్పత్తికి, బంగారు గనులు ఉన్న ప్రాంతానికి చెందింది. ఇది సోమేశ్వర, కోలారమ్మ ఆలయాలకు ప్రసిద్ధి.

కోలారు
Kolar
నగర మునిసిపాలిటీ
సోమేశ్వర ఆలయం, 14 వ శతాబ్దపు విజయనగర శైలి
సోమేశ్వర ఆలయం, 14 వ శతాబ్దపు విజయనగర శైలి
ముద్దుపేరు(ర్లు): 
కువలాలపురం (పాత పేరు)
కోలారు Kolar is located in Karnataka
కోలారు Kolar
కోలారు
Kolar
భారతదేశంలోని కర్ణాటక
కోలారు Kolar is located in India
కోలారు Kolar
కోలారు
Kolar
కోలారు
Kolar (India)
కోలారు Kolar is located in Asia
కోలారు Kolar
కోలారు
Kolar
కోలారు
Kolar (Asia)
నిర్దేశాంకాలు: 13°08′00″N 78°08′00″E / 13.1333°N 78.1333°E / 13.1333; 78.1333Coordinates: 13°08′00″N 78°08′00″E / 13.1333°N 78.1333°E / 13.1333; 78.1333
దేశం భారతదేశం
రాష్ట్రంకర్ణాటక
జిల్లా కోలారు
ప్రభుత్వం
 • ప్రభుత్వ రకంమునిసిపాలిటీ
 • నిర్వహణకోలారు మునిసిపాలిటీ
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం46.56 కి.మీ2 (17.98 చ. మై)
సముద్రమట్టం నుండి ఎత్తు
849 మీ (2,785 అ.)
జనాభా వివరాలు
(2011)[1]
 • మొత్తం183,462
 • సాంద్రత3,900/కి.మీ2 (10,000/చ. మై.)
భాషలు
 • ప్రాంతంకన్నడ
కాలమానంUTC+5:30 (IST)
పిన్‌కోడ్
563101, 563102, 563103
వాహనాల నమోదు కోడ్KA-07
జాలస్థలిwww.kolarcity.gov.in www.kolarcity.mrc.gov.in

చరిత్రసవరించు

పశ్చిమ గంగా సార్వభౌమాధికారం సా.శ. 350 నుండి 550 వరకు కొనసాగింది. ప్రారంభంలో కోలారు నగరం రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించారు. పశ్చిమ గంగా రాజవంశ స్థాపకుడు కొంగనివర్మన్ మాధవ, కోలారు‌ను 350 లో తన రాజధానిగా నిర్మించి, ఇరవై సంవత్సరాలు పాలించాడు. అతని తరువాత కుమారుడు ఒకటవ మాధవుని పరిపాలన కాలంలో కోలారు జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం కోలారును అంతకు ముందు కువలాలా పురం అని కూడా పిలిచేవారు. కోలారు పురాణ యుగంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు చెబుతారు, ఇది ములబాగల్ తాలూకాలో అవనితో సంబంధం ఉన్న అనేక ఇతిహాసాలను గుర్తుచేస్తుంది, దీనిని అవని క్షేత్రం అని కూడా పిలుస్తారు.

ఇది ఒకప్పుడు కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని కోలారు జిల్లాలో పవిత్ర స్థలమైన అవంతిక- క్షేత్ర అని పిలువబడింది. ఇది ప్రాచీన కాలం నుండి మతపరమైన సంస్థలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది ఒకప్పుడు అవన్య అని పిలువబడింది. ఇది అనేక జిల్లాలను పరిపాలించిన గంగా యువరాజు మాధవ ముత్తరస ఆధ్వర్యంలో ఉంది. సా.శ. 890 లో, కాళి యుగ రుద్ర బిరుదును కలిగి ఉన్న త్రిభువన కర్తర దేవా 40 సంవత్సరాలు అవనియ థానాను పరిపాలించినట్లు దాని ప్రారంభ మంజూరులో ఉంది. ఈ కాలంలో అతను 50 దేవాలయాలు, రెండు పెద్ద చెరువులను నిర్మించాడు. రామాయణ ఇతిహాసం రచయిత మహర్షి వాల్మీకి ఇక్కడ నివసించారు. సీతాదేవి, బహిష్కరణకు పంపబడిన తరువాత, అవని వద్ద తన కవలలైన లవుడు, కుశుడులకు ఇక్కడే జన్మనిచ్చింది. అవని 9 నుండి 11 వ శతాబ్దాల వరకు మతపరమైన స్థాపనగా మనుగడ కొనసాగించింది. రాముడికి అంకితం చేసిన దేవాలయాలు ఉన్నాయి.

కోలారు‌కు పశ్చిమాన ఉన్న కొండను శతశృంగ పర్వతం అని పిలుస్తారు. ఇది పరశురాముడి కథతో సంబంధం కలిగి ఉంది. కామధేనువు అయిన సురభి చరిత్ర ఇది ఇక్కడి కొండలపై జరిగిందని చెబుతారు. కార్తవీర్యార్జునుడి మరణంపై 'కోలహాలం' దాని పేరును పట్టణానికి వచ్చిందని, తరువాత ఇది కోలారు‌గా మారిందని చెబుతారు. ఇక్కడి ప్రజలు కన్నడ, తెలుగు మాట్లాడుతారు. గంగాలు ఉత్తనూర్ ముల్బాగల్ తాలుకా లో శ్రీ ఉత్తమేశ్వర ఆలయాన్ని నిర్మించారు.

భౌగోళికంసవరించు

కోలారు‌ నగరం 13°08′N 78°08′E / 13.13°N 78.13°E / 13.13; 78.13 అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది.[2] సముద్ర మట్టానికి 849 మీ.ల ఎత్తులో ఉంది.బెంగుళూరు నుండి 70 కి.మీ.ల దూరంలో, బెంగళూరు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నుండి 50 కి.మీ.ల దూరంలో, హోగెనక్కల్ జలపాతాల నుండి 147 కి.మీ.ల దూరంలో, కోలారు బంగారు గనుల నుండి 32 కి.మీ.ల దూరంలో ఈ కోలారు నగరం ఉంది. ఈ నగరం కర్ణాటకలోని దక్షిణ మైదానం ప్రాంతంలో ఉంది. అమ్మెరాలికేర్, ఒక ట్యాంకు, దాని తూర్పు సరిహద్దును ఏర్పరుస్తుంది. ఉత్తరాన నగరానికి నీటి సరఫరాకు ప్రధాన వనరు కొడికన్నూర చెరువు ఉంది.

సమీప రైల్వే జంక్షన్ కోలారు‌లోనే ఉంది. రైలు సౌకర్యం కంటే దీనికి రోడ్డు మార్గంలోనే మంచి రవాణా సౌకర్యాం కలిగి ఉంది. ఈ నగరం బెంగళూరు - చెన్నై జాతీయ రహదారి -75 మార్గంలో ఉంది.

జనాభాసవరించు

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కోలారు‌ పురపాలక సంఘం పరిధిలో మొత్తం 138,462మంది జనాభా ఉన్నారు. పట్టణ పరిధిలో 30,506 గృహాలు ఉన్నాయి. నగరంలో షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 16,536 కాగా, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 2094 మంది ఉన్నారు. గత దశాబ్దంలో నగర జనాభా 21.56% చొప్పున పెరిగింది[3].

పాలన, రాజకీయాలుసవరించు

కోలారు‌ నగరాన్ని పురపాలక సంఘం నిర్వహిస్తుంది.[4] మునిసిపాలిటీ 18.3 చ. కి.మీ. విస్తీర్ణంలో ఉంది. ఇది 35 వార్డులుగా విభజించబడింది.[5] ఎగ్జిక్యూటివ్ విభాగంలో ఇంజనీరింగ్, హెల్త్, రెవెన్యూ, టౌన్ ప్లానింగ్, ఫైనాన్స్, బర్త్ అండ్ డెత్, ఎలక్షన్ అండ్ డే-ఎన్‌యుఎల్‌ఎం అనే 8 విభాగాలు ఉన్నాయి.[6]

పర్యాటక ఆకర్షణలుసవరించు

కోలరామ్మ ఆలయం, కోలార్ 
అంతరాగం 
కోలార్ లోని సోమనాతేశ్వర ఆలయం ప్రవేశం 
సోమనతేశ్వర ఆలయం ప్రధాన నిర్మాణం, కోలార్ 
కోలార్ లోని సోమనాతేశ్వర ఆలయం లోపలి దృశ్యం 
సోమారేశ్వర ఆలయం, కోలార్ వెనుక వైపు దృశ్యం 
కోలారమ్మ ఆలయంలో గార్డియన్ దేవత శిల్పం 
కోలారమ్మ ఆలయ ప్రవేశ గోడను అలంకరించిన శిల్పం 
కోలారమ్మ ఆలయం లోపలి ద్వారం అలంకరించిన శిల్పం 

రవాణాసవరించు

కోలారు‌‌లో బస్సులు, టాక్సీలు, ఆటో రిక్షాలు వంటి రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.

రైల్వేలుసవరించు

జిల్లా ముఖ్య పట్టణంలో రెండు గమ్యస్థానాలను కలిపే రైల్వే స్టేషన్ ఉంది:

  1. బెంగళూరు - బంగారుపేట ద్వారా
  2. బెంగళూరు - శ్రీనివాస ‌పురం, చింతామణి, సిడ్లఘట్ట, చిక్కబళ్ళాపుర, దేవనహళ్లి, యలహంక ద్వారా

విద్యాసంస్థలుసవరించు

  • బెంగళూరు ఉత్తర విశ్వవిద్యాలయం, శ్రీ దేవరాజ్ ఉర్స్ ఎక్స్‌టెన్షన్, ఎన్‌హెచ్ 75, తమకా, కోలారు‌ -563103.
  • శ్రీ దేవరాజ్ ఉర్స్ మెడికల్ కాలేజీ (ఎస్‌డియుఎంసి) - హార్టికల్చర్ కాలేజీ పక్కన, ఎన్‌హెచ్ 75, తమకా, కోలారు‌ -563103.

మూలాలుసవరించు

  1. "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above" (PDF). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. Retrieved 17 December 2020.
  2. "Maps, Weather, and Airports for Kolar, India". www.fallingrain.com. Retrieved 17 December 2020.
  3. "District Handbook - Karnataka - Town Amenities (row 322)". Census of India. Retrieved 17 December 2020.
  4. "Municipalities | Kolar district, Government of Karnataka | India" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 17 December 2020.
  5. "AMRUT Cities Contact details of Heads" (PDF). Amrut.gov.in. Retrieved 17 December 2020.
  6. "Kolar City Municipal Council - City Summary". Retrieved 17 December 2020.[permanent dead link]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కోలారు&oldid=3397196" నుండి వెలికితీశారు