ప్రధాన మెనూను తెరువు

ఉప్పుగుండూరు

భారతదేశంలోని గ్రామం


ఉప్పుగుండూరు, ప్రకాశం జిల్లా, నాగులుప్పలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1].పిన్ కోడ్ నం. 523 186 ., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08592.

ఉప్పుగుండూరు
రెవిన్యూ గ్రామం
ఉప్పుగుండూరు is located in Andhra Pradesh
ఉప్పుగుండూరు
ఉప్పుగుండూరు
అక్షాంశ రేఖాంశాలు: 15°40′23″N 80°10′01″E / 15.673°N 80.167°E / 15.673; 80.167Coordinates: 15°40′23″N 80°10′01″E / 15.673°N 80.167°E / 15.673; 80.167 Edit this at Wikidata
దేశంభారతదేశం
రాష్ట్రంఆంధ్రప్రదేశ్
జిల్లాప్రకాశం జిల్లా
మండలంనాగులుప్పలపాడు మండలం Edit this on Wikidata
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం1,197 హె. (2,958 ఎ.)
జనాభా
(2011)
 • మొత్తం9,060
 • సాంద్రత760/కి.మీ2 (2,000/చ. మై.)
ప్రాంతీయ ఫోన్ కోడ్+91 (08592 Edit this at Wikidata)
పిన్(PIN)523186 Edit this at Wikidata

విషయ సూచిక

గ్రామ చరిత్రసవరించు

ఉప్పుగుండూరుకు, చిన్నగంజాం గ్రామాల సరిహద్దులో 1960లో ఒక బౌద్ధక్షేత్రాన్ని త్రవ్వకాలలో కనుగొన్నారు.[2] ఇక్కడ మూడవ శతాబ్దానికి చెందిన ఇక్ష్వాకు వంశపు రాజు పురుషదత్తుని బ్రాహ్మీ లిపిలో వ్రాసిన ప్రాకృత శాసనం కూడా ఒకటి లభించింది.[3] ఈ శాసనం ఒక వణిజ సంఘం ఇక్కడ మహా విహారాన్ని నిర్మింపజేయటం ప్రస్తావించబడింది. ఉప్పుగుండూరు బౌద్ధ క్షేత్రం నాగార్జున కొండ శైలిలో నిర్మించబడి ఉంది.[4]

 
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో బౌద్ధమతం స్థూపాలున్న ముఖ్య క్షేత్రాలలో ఉప్పుగుండూరు ఒకటి

గ్రామ భౌగోళికంసవరించు

సమీప గ్రామాలుసవరించు

రాచపూడి 5 కి.మీ, ఈదుమూడి 6 కి.మీ, కండ్లగుంట 6 కి.మీ, పోతవరం 6 కి.మీ, మాచవరం 6 కి.మీ.

సమీప మండలాలుసవరించు

తూర్పున చినగంజాము మండలం, పశ్చిమాన మద్దిపాడు మండలం, పశ్చిమాన కొరిసపాడు మండలం, ఉత్తరాన ఇంకొల్లు మండలం.

గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలుసవరించు

ఈ గ్రామం విజయవాడ-చెన్నై రైలు మార్గంలోని ఒక రైల్వే స్టేషన్.

గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలుసవరించు

ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలసవరించు

జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలసవరించు

  1. ఈ పాఠశాలలో చదువుచున్న పొట్లూరి సుప్రియ అను విద్యార్థిని, నేషనల్ స్కూల్ గేంస్ లో జాతీయస్థాయికి ఎంపికైనది. ఈమె 2016, జనవరి-4,5 తేదీలలో మహారాష్ట్రలో నిర్వహించే వాలీబాల్, టెన్నిస్ పోటీలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ జట్టు తరపున పాల్గొంటుంది. [14]
  2. ఈ పాఠశాల వార్షికోత్సవం 2016, ఫిబ్రవరి-26న ఘనంగా నిర్వహించారు. [16]

ఆర్.వి.వి.ఉన్నత పాఠశాలసవరించు

మండల పరిషత్తు ప్రాధమిక పాఠశాలసవరించు

రాఘవేంద్ర కాలనీ.

రోజ్ రెసిడెన్షియల్సవరించు

గ్రామంలోని మౌలిక సదుపాయాలుసవరించు

  1. వివేకానంద సేవాసమితి, ఉప్పుగుండూరు.
  2. పశువైద్యశాల.

బ్యాంకులుసవరించు

  1. ఆంధ్రా బ్యాంకు.
  2. ఆంధ్రప్రగతి గ్రామీణ బ్యాంకు.
  3. ది ప్రకాశం జిల్లా కేంద్ర సహకార కేంద్ర బ్యాంకు లిమిటెడ్.

గ్రామానికి సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యంసవరించు

ఎత్తిపోతల పథకం:- ఈ పథకానికి ప్రధాన నీటి వనరు కొమ్మమూరు కాలువ.

గ్రామ పంచాయతీసవరించు

2013 లో, ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ మసిముక్కు పెద్దబ్బాయి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగా శ్రీ మక్కెన బాబూరావు ఎన్నికైనారు. [4]

గ్రామములోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాయాలములుసవరించు

శ్రీ వల్లీ దేవసేన సమేత శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి దేవస్థానంసవరించు

ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం సుబ్రహ్మణ్య షష్టి వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఆ రోజున ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకు స్వామివారికి అభిషేకాలు, కళ్యాణం, గ్రామోత్సవం తదితర కార్యక్రమాలు నిర్వహించెదరు. [13]

శ్రీ రుక్మిణీ సత్యభామా సమేత శ్రీ వేణుగోపాల స్వామి ఆళ్వారుల ఆలయంసవరించు

ఈ ఆలయంలో స్వామివారి బ్రహ్మోత్సవాలు ప్రతి సంవత్సరం, వైశాఖ శుక్ల త్రయోదశి నుండి నిర్వహించెదరు. ఈ బ్రహ్మోత్సవాలలో భాగంగా స్వామివారి కల్యాణం అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించెదరు. స్వామివారి రథోత్సవం, గ్రామోత్సవం గూడా నిర్వహించెదరు. తరువాత వసంతసేవ, చక్రతీర్ధం, పవళింపుసేవ తదితర పూజాకార్యక్రమాలు నిర్వహించెదరు. [9]

ఈ ఆలయనికి 45.45 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉంది. [12]

శ్రీ గంగా గౌరీశ్వరీ దేవాలయంసవరించు

కేవలం పంచారామములో మాత్రం కనిపించే తెల్లని శివలింగం ఈ ఆలయంలో ఉంది. ఈ దేవాలయంలో ప్రత్యేకత ఏమిటనగా, ఆలయం లోపల స్వామివారి లింగస్వరూపానికి ముందు ఒక చిన్న నంది ఉంటే, ఆలయం వెలుపల, మరొక పెద్ద నందీశ్వరుడు కదలటానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్లు మనల్ని పిలుస్తుంటాడు.

ఐదు అడుగుల లింగంసవరించు

ప్రస్తుతం మనకు సుమారు ఐదు అదుగుల ఎత్తయిన తెల్లటి లింగరూపం దర్శనమిస్తుంది. స్థానికుల కథనం ప్రకారం, భూమిలో 8 అడుగుల లోతులో మరియొక లింగమూరి ఉన్నట్లు, ఈయన స్వయంభూగా వెలిశాడని చెబుతారు. మరియొక విశేషంగా, గంగాదేవి, పార్వతీదేవి స్వామివారికి చెరియొక వైపునా ఉన్న లఘు ఆలయాలలో వెలసియుండటం. ఈ విధంగా గంగాదేవికి గూడా విగ్రహం కల్పించటం ఇక్కడి విశిష్టత. [6]&[8]

కమ్మవారి శ్రీరామ మందిరంసవరించు

ఉప్పుగుండూరు గ్రామములో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో శ్రీ సీతా, లక్ష్మణ, హనుమత్ సమేత శ్రీ కోదండరామస్వామివారల విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలలో భాగంగా, 2017, మార్చి-13వతేదీ సోమావారంనాడు ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. 14వతేదీ మంగళవారం ప్రతిష్ఠా విగ్రహాల గ్రామోత్సవం, ప్రతిష్ఠా విగ్రహాల గ్రామోత్సవం, ప్రత్యేకపూజలు, 15వతేదీ బుధవారం ఉదయం 10-12 కి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానానికి చెందిన ఆగమ పండితుల ఆధ్వర్యంలో శాస్త్రోక్తంగా విగ్రహ ప్రతిష్ఠ, అనంతరం అన్నప్రసాద వితరణ నిర్వహించారు. [19]

శ్రీ అంకమ్మ మహాలక్ష్మీ అమ్మవారి ఆలయంసవరించు

ఈ ఆలయంలో 2014, ఆగస్టు-8, రెండవ శ్రావణ శుక్రవారం నాడు, 108 మంది ముత్తయిదువులతో, వరలక్ష్మీ వ్రతం నిర్వహించెదరు. [10]

శ్రీ వీరాంజనేయస్వామివారి ఆలయంసవరించు

ఈ ఆలయం ప్రసిద్ధి గావించింది. ఈ ఆలయ 31వ వార్షికోత్సవం 2017, మార్చి-12వతేదీ ఆదివారం, (హోలీ రోజున) వైభవంగా నిర్వహించుచున్నారు. [18]

శ్రీ కొండపాటి పోలేరమ్మ తల్లి ఆలయంసవరించు

ఈ అమ్మవారి ఆలయంలో వార్షిక తిరునాళ్ళ పొంగళ్ళను, 2017, ఏప్రిల్-19వతేదీ, శ్రీ హేవళంబినామ సంవత్సరం, చైత్ర బహుళ అష్టమి, బుధవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. రాత్రికి విద్యుత్తు ప్రభను ఏర్పాటుచేసి, అమ్మవారికిగ్రామోత్సవం కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. మహిళలు అమ్మవారికి మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. ఈ కార్యక్రమంలో భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. [20]

శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయంసవరించు

ఈ గ్రామంలోని శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయంలో స్వామివారి ఆరాధనోత్సవాలు, ప్రతి సంవత్సరం, వైశాఖ శుక్ల దశమి నాడు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [17]

శ్రీ షిర్డీ సాయి సేవాశ్రమంసవరించు

ఈ ఆశ్రమప్రాంగణంలో 100 అడుగుల సాయికోటి మహాస్తూపం నిర్మాణానికి, 2015, జూన్-11వ తేదీ గురువారంనాడు, భూమిపూజ నిర్వహించారు. ఒకటిన్నర కోట్ల రూపాయల అంచనా వ్యయంతో నిర్మించనున్న ఈ స్తూపంలో 50 అడుగుల స్తూపం, 50 అడుగుల విగ్రహం ఏర్పాటుచేసెదరు. 70 సెంట్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ సాయి సేవాశ్రమానికి, ఈ సాయికోటి మహాస్తూపంతో మరింత విశిష్టత ఏర్పడగలదు. [11]

శ్రీ రామకృష్ణ ధ్యానమందిరంసవరించు

గ్రామంలోని వివేకానంద సేవా సమితి 22వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, గ్రామంలో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ భవనాన్ని, 2016, ఫిబ్రవరి-2న ప్రారంభించారు. [15]

గ్రామములోని ప్రధాన పంటలుసవరించు

ఉప్పుగుండూరు గ్రామము పొగాకు, శనగలుకు, ధనియాలుకు, చేపల చెరువులకు ప్రసిద్ధి.

గ్రామములోని ప్రధాన వృత్తులుసవరించు

వ్యవసాయం, వ్యవసాగాధారిత వృత్తులు

గ్రామ విశేషాలుసవరించు

(1) ఇటీవల Khammam Photo Arts Oraganisation ఆధ్వర్యంలో జాతీయస్థాయిలో జరిగిన ఫొటోగ్రఫీ పోటీలలో, ఉప్పుగుండూరుకి చెందిన ఫొటో జర్నలిష్టు శ్రీ కె.యుగంధర్ బంగారు పతకం అందుకున్నారు. "మనోక్రోం విభాగంలో గిరిజన కళాకారులు" అను ఛాయాచిత్రానికి ఈయన ఈ బహుమతిని, 2-12-2013న ఖమ్మం జిల్లా కలెక్టరుగారి చేతులమీదుగా అందుకున్నారు. ప్రఖాత pictorial photographer రాజన్ బాబు గ్నాపకార్ధం ఈ పోటీ ఏర్పాటు చేశారు. [5]

(2) ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ ఉప్పుగుండూరి శ్రీనివాసరావు, ప్రముఖ రంగస్థల కళాకారుడు. బుర్రకథ, తోలుబొమ్మలాట కళాకారుడిగా ప్రభుత్వ పథకాల ప్రచారకర్తగా 5 దశాబ్దాలపాటు కళారంగానికి సేవలందించారు. ఇటీవల ముఖ్యమంత్రి గారు ప్రవేశపెట్టిన "బంగారుతల్లి" ప్రచారకర్తగా బుర్రకథ రూపంలో ప్రజలలోకి తీసుకొనివెళ్ళారు. వీరు 2014, ఫిబ్రవరి-15న పరమపదించారు. [7]

గణాంకాలుసవరించు

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 9,055.[5] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 4,656, మహిళల సంఖ్య 4,399, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,221 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1,197 హెక్టారులు.

  • ఈ గ్రామ జనాభా సుమారు 20,000.
జనాభా (2011) - మొత్తం 9,060 - పురుషుల సంఖ్య 4,584 - స్త్రీల సంఖ్య 4,476 - గృహాల సంఖ్య 2,459
  • గ్రామం గణాంకాల వివరణకు ఇక్కడ చూడండి.[1]

మూలాలుసవరించు

వెలుపలి లంకెలుసవరించు

  1. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2013, జూలై-27; 2వపేజీ
  2. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు, 2013, డిసెంబరు-5; 1వపేజీ.
  3. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు, 2013, డిసెంబరు-9; 2వపేజీ.
  4. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014, ఫిబ్రవరి-16; 2వపేజీ.
  5. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014, ఫిబ్రవరి-27; 1వపేజీ.
  6. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014, మే-12; 1వపేజీ.
  7. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014, ఆగస్టు-8; 1వపేజీ.
  8. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, జూన్-12; 1వపేజీ.
  9. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, జూన్-21; 1వపేజీ.
  10. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు, 2015, డిసెంబరు-16; 2వపేజీ.
  11. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు, 2016, జనవరి-3; 2వపేజీ.
  12. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2016, ఫిబ్రవరి-3; 2వపేజీ.
  13. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2016, ఫిబ్రవరి-27; 1వపేజీ.
  14. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2016, మే-18; 2వపేజీ.
  15. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2017, మార్చి-12; 2వపేజీ.
  16. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2017, మార్చి-14&16; 1వపేజీ.
  17. ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2017, ఏప్రిల్-20; 1వపేజీ.