సిమ్లా

కాపిటల్అఫ్ హిమచలప్రదేశ్

సిమ్లా అనేది హిమాచల్ ప్రదేష్ రాష్ట్రం .భారతదేశంలో ఒక్క గొప్ప మంచు కొండ ప్రదేశము.ఇది 300 నుంచి 2200 విస్తీర్ణంలో ఉంటుంది.ఆప్పిల్ పండ్లు ఈ నగరంలో నుంచి వచ్చును.1864 లో, సిమ్లా బ్రిటిష్ భారతదేశం వేసవిలో రాజధానిగా ప్రకటించబడింది.సిమ్లా రాష్ట్ర జిల్లాలు పునర్విభజన 1 వ సెప్టెంబరు, 1972 నుండి ఉనికిలోకి వచ్చింది.పునర్విభజన తర్వాత, వీరికి మహాసు జిల్లా మరియు దాని ప్రధాన భాగం సిమ్లా విలీనం చేయబడింది. దీని పేరు దేవత శ్యామలా దేవి, హిందూ మతం దేవత కాళి అవతారంగా నుండి తీసుకున్నారు. 2011 నాటికి సిమ్లా 19 గతకాలపు కొండ రాష్ట్రాలలో ప్రధానంగా బల్సన్, బుషర్, భాజీ మరియు కోటి, దర్కోటి, థరోచ్ & ధాది, కుంహర్సాఇన్, ఖానేటి & దేలత్, ధామి జుబ్బల్, కియోథల్, మధన్, రావిఘర్, రతేష్ మరియు సంగ్రి ఉన్నాయి.

Shimla

शिमला

Simla
capital
Shimla Montage
Clockwise from top: Skyline at Shimla Southern Side, Rashtrapati Niwas, Town hall, Night view of Shimla and St. Michael's Catholic Church.
Country India
Stateహిమాచల్ ప్రదేశ్
Districtసిమ్లా
ప్రభుత్వం
 • Municipal CommissionerAmarjeet Singh[1]
 • మేయరుSanjay Chauhan[1] (CPI(M))
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం25 కి.మీ2 (10 చ. మై)
సముద్రమట్టము నుండి ఎత్తు
2,205 మీ (7 అ.)
జనాభా
(2011)[2]
 • మొత్తం171
 • ర్యాంక్1 (in HP)
 • సాంద్రత120/కి.మీ2 (300/చ. మై.)
Languages
 • Officialహిందీ
ప్రామాణిక కాలమానంUTC+5:30 (IST)
PIN
171 001
Telephone code91 177 XXX XXXX
ISO 3166 కోడ్[[ISO 3166-2:IN|]]
వాహనాల నమోదు కోడ్HP-03, HP-51, HP-52
ClimateCwb (Köppen)
Precipitation1,577 mm (62 in)
Avg. annual temperature13 °C (55 °F)
Avg. summer temperature18 °C (64 °F)
Avg. winter temperature5 °C (41 °F)
జాలస్థలిhpshimla.gov.in
Shimla, 1850s.jpg

పెద్ద మరియు పెరుగుతున్న నగరంగా, సిమ్లా భారతదేశంలో బాగా గుర్తింపు కాలేజీలు మరియు పరిశోధనా సంస్థలు స్థావరంగా ఉంది. నగరం దేవాలయాలు మరియు కోటలను పెద్ద సంఖ్యలో ఉంది. సిమ్లా కూడా దాని తుడోర్ బెతన్ లో శైలి భవనాలు మరియు వలసల కాలం నుండి నయా గోతిక్ నిర్మాణ డేటింగ్ ప్రసిద్ధిచెందింది.

దాని అందమైన భూభాగం కారణంగా, సిమ్లా పురాణ పర్వత బైకింగ్ రేసు ఎంటిబి హిమాలయ నిలయం. 2005 లో ఆరంభమయ్యింది మరియు ఇప్పుడు ఆగ్నేయాసియాలలో అతిపెద్ద ఈవెంట్ భావించబడుతుంది.

సిమ్లా వివరణసవరించు

As of Census of India 2001[3]

జనసంఖ్యసవరించు

జనసంఖ్య - 8,13,384
పురుషులు - 4,24,486
స్త్రీలు - 3,88,898
స్త్రీలు:పురుషులు - 916:1000
జనసంఖ్య అభివృద్ధి (2001–2011) - 12.58%
గ్రామీణ - 555,269
నగరప్రాంత - 167,233
Sex ratio (0–6 years) -10000000
షెడ్యూల్డ్ జాతులు - 188,787
మొత్తం జనసంఖ్యలో - 26.13%
షెడ్యూల్డ్ తెగలు- 4,112
మొత్తం జనసంఖ్యలో - 0 .57%

కుటుంబాలుసవరించు

కుటుంబాలు - 1 54,693
సరాసరి కుటుంబ సభ్యులు - 5

అక్షరాశ్యతసవరించు

అక్షరాశ్యులు
ప్రజలు - 6,19,427
పురుషులు - 3,47,013
స్త్రీలు - 2,72,414

అక్షరాస్యత శాతంసవరించు

అక్షరాస్యత శాతం
ప్రజలు - 84.55 %
పురుషులు - 90.73 %
స్త్రీలు - 77.80% విద్యా స్థాయి
మొత్తం - 504,330
స్థాయి రహితం - 11,640
ప్రాథమిక - 9 7,060
Primary - 1 14,805
మాధ్యమిక - 7 8,995
మెట్రిక్/హైయ్యర్ సెకండరీ/డిప్లొమా - 1 53,284
పట్టభద్రులు - 4 8,464

వయసు వారీసవరించు

వయసు వారీగా
0 – 4 వయస్కులు - 5 9,305
5 – 14 వయస్కులు - 1 49,801
15 – 59 వయస్కులు  years - 4 55,784
60 వయస్కులు - 5 7,612

మతంసవరించు

మతం (అధిక సంఖ్యలో 3 స్థానాలు)

1.హిందూ - 704,150
2.క్రైస్తవం - 8,493
3.సిక్కులు - 4,825

ప్రముఖ పట్టణాలు
1.సిమ్లా (M Corp.) - 142,555
2. రాంపూర్ ; హిమాచల్ ప్రదేశ్ - 9,653
3. రోహ్రు - 8,205
4. చౌపాల్ ; హిమాచల్ ప్రదేశ్ 6786
5. తెయోగ్ - 5435

గ్రామాలుసవరించు

మొత్తం గ్రామాలు - 2,520

గృహాలు
(% నివాసగృహాలు)
శాశ్వత - 83.2
అర్ధ - శాశ్వత - 14.6
తాత్కాలిక - 2.2

వాతావరణంసవరించు

Climate data for Shimla
Month జనవరి ఫిబ్రవరి మార్చి ఏప్రిల్ మే జూన్ జూలై ఆగస్టు సెప్టెంబరు అక్టోబరు నవంబరు డిసెంబరు Year
Record high °C (°F) 21 24 26 31 33 36 30 30 28 27 24 22 36
(nil)
సగటు అధిక °C (°F) 11 13 18 21 23 25 22 19 18 17 13 11 17
సగటు అల్ప °C (°F) 2 5 10 14 17 20 18 16 14 11 9 4 11
Record low °C (°F) -9 -8 -5 -1 3 2 7 5 4 2 0 -6 -9
(nil)
Precipitation mm (inches) 61 69 61 53 66 175 424 434 160 33 13 28 1577
Source: wunderground.com[4]

పాలనా నిర్వహణసవరించు

సంఖ్య ప్రత్యేకతలు వివరణలు
1 భౌగోళిక వైశాల్యం 5,131 చ.కి.మీ
2 మొత్తం వైశాల్యంలో 9.22%
3 తెహ్సిల్స్ (12) రాంపూర్,కుమర్సియన్, సున్ని, సిమ్లా (రా), సిమ్లా (యు), తెయోగ్, చౌపాల్, జుబ్బల్, కోత్కల్, రోహ్రు, చిర్గాన్, దోడ్రా కవార్
4 ఉప తెహ్సిల్స్ (5) నాంఖరి, రాంపురి, జుంగ, సిమ్లా (రా), చేటా (కుప్వి), చౌపాల్, నెర్వా, చౌపాల్, టికర్, రోహ్రు.
5 పట్టణాలు (10) రాంపూర్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్), నార్కండ, సియోని, కుమర్సియన్, సిమ్లా, తెయోగ్, చౌపాల్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్), కోత్కల్, జుబ్బల్, రోహ్రు,
6 ఉప విభాగాలు (7) సిమ్లా (యూ), సిమ్లా (రా), తెయోగ్, చౌపాల్, రోహ్రు, రాంపూర్, దోడ్రా
7 సి.డి బ్లాకులు (10) మాషొబ్రా, తెయోగ్, చౌపాల్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్), జుబ్బల్, కోత్కల్, రోహ్రు, కుమర్సియన్, చిర్గాన్, బసంత్‌పూర్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్),నాంఖారి,
8 అసెంబ్లీ (8) రాంపూర్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్), సిమ్లా (రా), సిమ్లా (యు), తెయోగ్, చౌపాల్, జుబ్బల్, కోత్కై, రోహ్రు, కసుంపతి
9 గ్రామాలు 2,914
10 నివాస గ్రామాలు 2,520
11 నిర్జన 394
12 సాంధ్రత 159 చ.కి
13 పంచాయితీలు 363

ప్రయాణసౌకర్యాలుసవరించు

 
Kalka-ShimlaWERA train
 
Jubbarhatti Airport

రహదారిసవరించు

Shimla is connected by road to all the major towns. Distance between the Major Towns and Shimla :-

2001 లో గణాంకాలుసవరించు

విషయాలు వివరణలు
జిల్లా జనసంఖ్య 813,384,[5]
ఇది దాదాపు కొమరోస్ దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.[6]
అమెరికాలోని సౌత్ డకోటా నగర జనసంఖ్యకు సమం.[7]
640 భారతదేశ జిల్లాలలో 483 వ స్థానంలో ఉంది.[5]
1చ.కి.మీ జనసాంద్రత 159 [5]
2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం 12.58%.[5]
స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి 916:1000 [5]
జాతియ సరాసరి (928) కంటే
అక్షరాస్యత శాతం 84.55%.[5]
జాతియ సరాసరి (72%) కంటే అధికం
నగరప్రాంత జనసంఖ్య శాతం 24.77%

మూలాలుసవరించు

  1. 1.0 1.1 "Shimla Municipal Corporation". Shimla Municipal Corporation. Retrieved 2013-10-25. Cite web requires |website= (help)
  2. "Population in the age group 0-6 and literates by sex—urban agglomeration/town". Census of India 2001. Government of India. 27 May 2002. Retrieved 2007-04-14.
  3. Census of India
  4. "Historical Weather for Delhi, India". Weather Underground. Retrieved November 27, 2008. Cite web requires |website= (help)
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; districtcensus అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  6. US Directorate of Intelligence. "Country Comparison:Population". Retrieved 2011-10-01. Comoros 794,683 July 2011 est. line feed character in |quote= at position 8 (help); Cite web requires |website= (help)
  7. "2010 Resident Population Data". U. S. Census Bureau. Retrieved 2011-09-30. South Dakota 814,180 line feed character in |quote= at position 13 (help); Cite web requires |website= (help)

వెలుపలి లింకులుసవరించు

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=సిమ్లా&oldid=2814197" నుండి వెలికితీశారు