నంద్యాల జిల్లా

ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఒక జిల్లా

నంద్యాల జిల్లా ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ భాగంగా 2022లో భాగంగా పాత కర్నూలు జిల్లాలో కొంత భూభాగంతో కొత్తగా ఏర్పడిన జిల్లా.[1] జిల్లా కేంద్రం నంద్యాల.

నంద్యాల జిల్లా
జిల్లా
Lower Ahobilam temple view.jpg12-BelumTheFirstStep 01.jpg
15th century Yaganti Umamahesvara temple, Andhra Pradesh India - 138.jpg7th century Sivanandisvara temple, Kadamala kalva, Andhra Pradesh India - 12.jpg
Srisailam Tiger Reserve Area 20150314 115117 Richtone(HDR).jpg
ఎడమనుండి కుడికి సవ్యదిశలో: ఆహోబిలం (క్రింద) గుడి, బేలుం గుహలు, కాదమల కాల్వలో శివనందీశ్వర ఆలయం, శ్రీశైలం ఆనకట్ట, యాగంటి ఉమామహేశ్వరాలయం
Location of నంద్యాల జిల్లా
నిర్దేశాంకాలు: 15°30′N 78°30′E / 15.5°N 78.5°E / 15.5; 78.5Coordinates: 15°30′N 78°30′E / 15.5°N 78.5°E / 15.5; 78.5
దేశంభారతదేశం
రాష్ట్రంఆంధ్రప్రదేశ్
కేంద్రంనంద్యాల
పరిపాలన విభాగాలు
  • 3 రెవెన్యూ డివిజన్లు
  • 29 మండలాలు
  • 449 గ్రామాలు
ప్రభుత్వం
 • జిల్లా కలెక్టరుమనజీర్ జిలానీ సామోన్
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం9,154 కి.మీ2 (3,534 చ. మై)
జనాభా వివరాలు
(2011)
 • మొత్తం16,87,541
 • సాంద్రత180/కి.మీ2 (480/చ. మై.)
కాలమానంUTC+5:30 (IST)
జాలస్థలిnandyal.ap.gov.in/te

జిల్లాలో ఆపరేషన్ టైగర్ ప్రాజెక్టు కింద అభివృద్ధి చేసిన, ప్రపంచంలోకెల్లా పెద్దదైన, వన్యమృగ సంరక్షణ కేంద్రం (శ్రీశైలం - నాగార్జునసాగర్) ఉంది. శ్రీశైల క్షేత్రం ,మంత్రాలయం, మహానంది అహోబిలం జిల్లాలో ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రాలు. కృష్ణా నదిపై ఇక్కడ నిర్మించబడ్డ శ్రీశైలం ఆనకట్ట దేశంలోని అతిపెద్ద వాటిలో ఒకటి. లక్షలాది ఎకరాలకు నీరందించడమే కాక, విద్యుదుత్పత్తిలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికే ప్రధాన వనరుగా ఉంది. Map

జిల్లా చరిత్రసవరించు

నంద్యాల అనే పేరు "నంది ఆలయం" అనే పదం నుండి వచ్చింది. ఇక్కడా తొమ్మిది నంది దేవాలయాలు ఉన్నాయి.విజయనగర సామ్రాజ్యం కాలం నుండి ఈ దేవాలయాలను ప్రాముఖ్యత ఉంది.

భౌగోళిక స్వరూపంసవరించు

నంద్యాల జిల్లా 15° 27' 49 ఉత్తర అక్షాంశాలు మరియు 78° 28' 43 తూర్పు రేఖాంశాల మధ్య ఉంది. జిల్లా సగటు ఎత్తు సముద్ర మట్టంపై 100 అడుగులు. ఈ జిల్లాకు ఉత్తరాన కృష్ణా నది, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో వైఎస్‌ఆర్, అనంతపురం జిల్లాలు, పశ్చిమాన కర్నూలు జిల్లా, తూర్పున ప్రకాశం జిల్లా సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. జిల్లా కేంద్రం నంద్యాల నుండి రాష్ట్ర రాజధాని అమరావతి 200 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. [2]

ఖనిజాలుసవరించు

బేతంచెర్ల ప్రాంతంలో సున్నపు రాయి విరివిగా లభిస్తుంది.

పశుపక్ష్యాదులుసవరించు

కర్నూలు జిల్లాలోని రోళ్ళపాడు వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం అంతరించిపోతున్న బట్టమేక పక్షులకు ఆవాసము.

జనాభా గణాంకాలుసవరించు

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా జనాభా 17.818 లక్షలు,, విస్తీర్ణం 9682 చ.కి. కి.మీ.ఉంది.

వాతావరణంసవరించు

జిల్లా వాతావరణం సాధారణంగా ఆరోగ్యకరమైనది. వర్షపాతం చాలా అరుదు మరియు భారీ మంచుతో గాలి తేలికగా ఉంటుంది. సంవత్సరం జిల్లా సాధారణ వర్షపాతం 724.9 మి.మీ. 2019-20లో 784.1 మి.మీ వర్షపాతం నమోదైంది.[3]

నదులుసవరించు

జిల్లా ప్రధాన నదులు కృష్ణ, కుందేరు. కుముద్వతి అని కూడా పిలువబడే కుందేరు ఎర్రమలస్‌కు పశ్చిమాన పుంజుకుని కుందేరు లోయలోకి దూసుకెళ్లి దక్షిణ దిశలో ప్రవహిస్తుంది. ఇది మిడ్తూరు, గడివేముల, నంద్యాల, గోస్పాడు, కోయిలకుంట్ల, దొర్నిపాడు మరియు చాగలమర్రి మండలాల గుండా కడప జిల్లాలోకి ప్రవేశిస్తుంది. [3]

భూమి వినియోగంసవరించు

జిల్లా మొత్తం భౌగోళిక వైశాల్యం 9.154 లక్షల హెక్టార్లు. 2019-20 గణాంకాల ప్రకారం అటవీ ప్రాంతం 3.017 లక్షల హెక్టార్లు. ఇది మొత్తం భౌగోళిక ప్రాంతంలో 32.95%. విత్తిన నిఖర విస్తీర్ణం 3.37 లక్షల హెక్టార్లు, ఇది మొత్తం భౌగోళిక ప్రాంతంలో 36.87%. [3]

పరిపాలన విభాగాలుసవరించు

రెవెన్యూ డివిజన్లుసవరించు

జిల్లాలో ఆత్మకూర్, నంద్యాల, డోన్ అనే మూడు రెవెన్యూ డివిజన్లున్నాయి. ఇవి 29 మండలాలుగా విభజించబడ్డాయి.

మండలాలుసవరించు

ఆత్మకూరు డివిజన్ లో 10 మండలాలు, డోన్ డివిజన్ లో 6 మండలాలు, నంద్యాల డివిజన్ లో 13 మండలాలున్నాయి.

నగరాలు, పట్టణాలుసవరించు

జిల్లాలో 6 పట్టణాలున్నాయి. నంద్యాల, డోన్, ఆత్మకూరు, ఆళ్లగడ్డ, బేతంచెర్ల, నందికొట్కూరులకు పట్టణ స్థానికసంస్థలున్నాయి.

రాజకీయ విభాగాలుసవరించు

లోకసభ నియోజకవర్గం

శాసనసభ నియోజకవర్గాలు (7)[1]

నీటిపారుదలసవరించు

జిల్లా స్థూల పంటల విస్తీర్ణం 1.88 లక్షల హెక్టార్లు. 2019-20లో కాలువలు, ట్యాంకులు, బావులు మరియు ఇతర వనరుల ద్వారా సాగునీరు అందిస్తారు.


పర్యాటక ఆకర్షణలుసవరించు

చిత్రమాలికసవరించు

మూలాలుసవరించు

  1. 1.0 1.1 "AP: కొత్త జిల్లాల స్వరూపమిదే.. పెద్ద జిల్లా ఏదంటే?". Sakshi. 2022-04-03. Retrieved 2022-04-03.
  2. Hand Book of statistics - Nandyal district (PDF). District collector, Government of Andhra Pradesh. 2022-04-04.
  3. 3.0 3.1 3.2 "చరిత్ర". Nadyala district, Government of Andhra pradesh. Retrieved 2022-06-03.