మామిడి హరికృష్ణ కవిగా, డాక్యుమెంటరీ ఫిల్మ్ మేకర్‌గా, పెయింటర్‌గా, తెలంగాణ చరిత్ర పరిశోధకుడిగా బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. తెలుగు సినిమా విమర్శలో మంచి పేరు సంపాదించిన రచయిత. వివిధ పత్రికలలో వందలాది వ్యాసాలు రాసిన ఆయన రచనలలో సినిమా పూర్వపరాలు, సమకాలీన విశ్లేషణలు చారిత్రక దృష్టితో కనిపిస్తాయి.[1]

మామిడి హరికృష్ణ
Harikrishna Mamidi.jpg
జననంహరికృష్ణ
శాయంపేట, వరంగల్ జిల్లా, తెలంగాణ
నివాస ప్రాంతంహైదరాబాదు,తెలంగాణ
వృత్తితెలంగాణ సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులు
ప్రసిద్ధిమామిడి హరికృష్ణ
మతంహిందూ
నమస్తే తెలంగాణ పత్రిక జిందగీలో మామిడి హరికృష్ణ గురించిన వ్యాసం

జననం - విద్యాభ్యాసంసవరించు

హరికృష్ణ వరంగల్ జిల్లాలోని శాయంపేటలో జన్మించాడు. శాయంపేటలోనే పదవ తరగతి వరకు విద్యను అభ్యసించాడు. ఇంటర్మీడియట్, డిగ్రీ వరంగల్‌ లోని లాల్ బహదూర్ కళాశాలలో చదివి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎంఎ (సైకాలజీ), కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎంఈడి చేశాడు.[2]

సాహిత్య ప్రస్థానంసవరించు

హరికృష్ణ తల్లిగారు విద్యావంతురాలు. తెలుగు సాహిత్యాన్ని తాను చదవడమేకాకుండా, హరికృష్ణ చేత కూడా చదివించేంది. అలా 9వ తరగతిలోనే చలం సాహిత్యాన్ని చదివాడు. తెలుగు సాహిత్యమేకాకుండా భారతీయ, ప్రపంచ సాహిత్యాన్ని చదివిన ఈయన అనేక అంశాలపై అవగాహన పెంచుకున్నాడు.[3]

కవిగా, రచయితగాసవరించు

సాహిత్య రంగంలో తనకంటూ ఒక గుర్తింపు ఏర్పరుచుకున్న హరికృష్ణ, నిరంతరం కవితలు రాస్తూ తెలుగు సాహిత్యంలో ‘ఫ్యూజన్ షాహిరి‘అనే ప్రక్రియకు శ్రీకారం చుట్టాడు. తెలంగాణ భాషలో కవితలు రాస్తూ, ప్రపంచ కవిత పేరిట ప్రపంచంలోని ప్రముఖుల కవితలను తెలుగులో అనువదిస్తూ ప్రపంచ సాహిత్యాన్ని తెలుగువారికి అందిస్తున్నాడు. సినిమా, సాహిత్యం, కళలు, సైకాలజీ, బిహేవియర్ వంటి అంశాలపై దాదాపు పదివేలకుపైగా వ్యాసాలు రాయడమేకాకుండా... తెలుగు, ఇంగ్లీష్ భాషలలో టైమ్స్ పత్రికలలో గెస్ట్ కాలమ్స్ రాశాడు.

పుస్తకాలుసవరించు

  1. ఆశాదీపం (ఎయిడ్స్ పై కవితా సంకలనం)
  2. చిగురంత ఆశ (వినియోగం వికాసం కోసం)
  3. తెలుగు సినిమాలో భాష-సాహిత్యం-సంస్కృతి
  4. ఊరికి పోయిన యాళ్ళ (దీర్ఘకవితా పుస్తకం - 20 సెప్టెంబరు 2018)

హోదాసవరించు

1996లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. ప్రభుత్వంలోని వివిధ శాఖల్లో, వివిధ హోదాలో పనిచేసిన మామిడి హరికృష్ణ 2014, అక్టోబరు 28న తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులుగా నియమితులయ్యాడు.[4][5]

హరికృష్ణ యొక్క నిబద్దతను చూసిన కెసీఆర్ సంచాలకులుగా మామిడి హరికృష్ణ పదవీకాలాన్ని మరో మూడేళ్లపాటు (2019 అక్టోబరు 28 వరకు) పొడగించారు.[6]

తెలంగాణ సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులుగా విజయాలుసవరించు

  1. తెలంగాణ సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులుగా వచ్చిన తరువాత తెలంగాణ కళాకారులకు ప్రాముఖ్యత ఇవ్వటంలో గతంలో జరగనన్ని కార్యక్రమాలు చేశాడు.
  2. 'మన ఊరు౼మన చెరువు' పథకానికి చిందు, యక్షగాన కళాకారులు వివిధ జిల్లాలు, ప్రాంతాల్లో ప్రదర్శనలు నిర్వహించి వారికి ఉపాధి మార్గం చూపించాడు.
  3. తెలంగాణ కళారాధన పేరిట 116 రోజులపాటు నిరంతరంగా రవీంద్రభారతి ప్రాంగణంలో వివిధ కళాప్రక్రియల ప్రదర్శనలు నిర్వహించాడు.
  4. తెలంగాణ రాష్ట్ర వతరణ దినోత్సవాలను రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పండుగలా నిర్వహించి, కళాకారులను గౌరవించాడు.
  5. గోల్కొండ కోటపై స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం నిర్వహించి వివిధ తెలంగాణ కళా ప్రక్రియలను ప్రదర్శించాడు.
  6. జానపద జాతర పేరిట రాష్ట్రంలోని అన్ని జిల్లాల్లో జానపద ఉత్సవాలు నిర్వహించాడు.
  7. గోదావరి పుష్కరాల్లోనూ, బతుకమ్మ వేడుకలు, బోనాలు పండుగలోనూ వేల కళాకారులకు అవకాశాలు అందించాడు.
  8. రవీంద్రభారతికి నూతన హంగులు[7]
  9. తెలుగుకు ప్రాచీన హోదా రావడంలో ప్రముఖ పాత్ర[8][9][10][11]
  10. కొత్తసాలు (2015), తంగేడు వనం (2015), తొలిపాద్దు (2016), మట్టి ముద్ర, ఆకుపచ్చని పొద్దుపొడుపు, స్మర నారాయణీయం, పద్య తెలంగాణం, తెలంగాణ తేజోమూర్తులు, తెలంగాణ హార్వెస్ట్, నయాసాల్, కళా తెలంగాణం, పటం కతలు వంటి పుస్తకాలు సంపాదకుడిగా ఉన్నాడు.[12][13]

సినీరంగ ప్రస్థానంసవరించు

ఇప్పటివరకు రావూరి భరద్వాజ, సి. నారాయణరెడ్డి మొదలైన వారి గురించి దాదాపు 150 డాక్యుమెంటరీలు తీశాడు. క్లాసిక్ సినిమాలను, సినీరంగానికి చెందిన కళాకారులను పరిచయంచేస్తూ వందేళ్ళ భారతీయ చిత్రంపై 60,70 ఎపిసోడ్లుగా వివిధ భాషల చిత్రాలపై హరికృష్ణ నిర్మించిన డాక్యుమెంటరీలు వివిధ ఛానళ్ళలో ప్రసారమయ్యాయి.[3]

  1. ఏకాంత వాసి (26 నిముషాలు) - రావూరి భరద్వాజకు జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు వచ్చిన సందర్భంగా (2013)
  2. శతాబ్ధి చిత్రం (50 నిముషాలు) - భారతీయ సినిమా 100 ఏళ్ళు పూర్తిచేసుకున్న సందర్భంగా
  3. విశ్వంభరుడు - సి. నారాయణరెడ్డి జీవితం, ఆయన రాసిన సినీ పాటలపై

టీవీరంగ ప్రస్థానంసవరించు

  1. వివిధ టీవీ ఛానల్స్ లో వచ్చిన టాప్ 100 మూవీస్, హాలీవుడ్ 360, ఫార్ములా నెం.1, ఫ్రేమ్ టూ ఫ్రేమ్, బాంబే టాకీస్, డైరెక్టర్స్ మూవీ, జూమ్ బరాబర్ జూమ్, తెలుగు సినిమాలలో వనిత, 100ఏళ్ళ భారతీయ సినిమా, సూపర్ హిట్ సినిమా, రూలర్ వంటి కార్యక్రమాలకు రచయితగా పనిచేశాడు.
  2. సినీరంగ పెద్దల విజయాలపై కథనాలు రాయడమేకాకుండా, శ్యామ్ బెనగళ్, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సి. నారాయణరెడ్డి, పరుచూరి గోపాలకృష్ణ మొదలైన వారిని ఇంటర్వ్యూలు చేశాడు.
  3. సమకాలీన అభివృద్ధి, టెలివిజన్ ట్రెండ్స్ గురించి ఇడియట్ బాక్స్ పేరుతో ప్రతి వారాంతం వచ్చే 30 నిముషాల కార్యక్రమాన్ని, స్పెషల్ ఫోకస్ పేరుతో సమకాలీన విషయంపై కార్యక్రమాన్ని రూపొందించాడు.
  4. వావ్, మంచి కిక్ ఇచ్చే గేమ్ షో (ఈటీవీ - సాయి కుమార్); రాజు రాణి జగపతి (ఈటీవి - జగపతిబాబు); యువర్స్ టైం స్టార్ట్స్ నౌ (ఎన్ టీవి - ఝాన్సీ); , అభిమాని (రాజీవ్ కనకాల) వంటి గేమ్ షోలకు రచనలు చేశాడు.[14]

గుర్తింపులూ, పురస్కారాలుసవరించు

  1. లాసెట్ లో రాష్ట్రస్థాయిలో మొదటి స్థానం, ఎంఈడీ సెట్ లో కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం స్థాయిలో మొదటి స్థానం, బిఈడీ సెట్ లో రాష్ట్రస్థాయిలో ఐదవ స్థానంలో నిలిచాడు.
  2. 2009 కి గాను ఉత్తమ సినీ విమర్శకుడిగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే నంది పురస్కారం అందుకున్నాడు.
  3. 2010 నంది బహుమతుల జ్యూరీ సభ్యుడిగా పనిచేసాడు.
  4. 2012 కి గాను ఉత్తమ సినీ విమర్శకుడిగా ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే నంది పురస్కారం అందుకున్నాడు.[15]
  5. ఊరికి పోయిన యాళ్ళ కవితా సంకలనంలోని ‘పండుగ‘ అనే కవితనే ప్రతిష్టాత్మకమైన నేషనల్ సింపోజియం ఆఫ్ పోయెట్స్-2020కి ఎంపిక చేయబడింది.[16] పురస్కారం అందుకున్నాడు.[1]
  6. యువ సినిమా కళాకారులకు ప్రోత్సాహం అందిస్తూ, తెలంగాణ సినిమారంగం కోసం కృషిచేస్తున్నందుకు 2018లో ఇండివుడ్ అవార్డు, 2019లో జీ సినిమా అవార్డు అందుకున్నారు.
  7. కొన్ని సంవత్సరాల కాలం క్రితం సాహితీకారులకు, కవులకు చిరపరిచితమైన హరికృష్ణ వివిధ వార, దిన పత్రికల్లో పలు సందర్భాల్లో విభిన్న కవితలు, వ్యాసాలు రాసి ప్రత్యేకమైన గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాడు.
  8. తెలంగాణ కవితలను ఆంగ్లంలోకి అనువదించి తెలంగాణ కవితలకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపును సాధించాడు.

మూలాలుసవరించు

  1. 1.0 1.1 మన తెలంగాణ, కలం (30 December 2019). "తెలంగాణ బతుకు చిత్రణ". Archived from the original on 20 ఏప్రిల్ 2020. Retrieved 20 April 2020. Check date values in: |archivedate= (help)
  2. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి మామిడి హరికృష్ణ, డా. బాసని సురేష్, దక్కన్ ల్యాండ్, అక్టోబరు 2019, పుట. 23.
  3. 3.0 3.1 అక్షరం నాకు మా అమ్మ ఇచ్చిన వరం (మామిడి హరికృష్ణ ఇంటర్వ్యూ), పాలపిట్ట మాసపత్రిక, డిసెంబర్ 2017, హైదరాబాదు, పుట. 52.
  4. వన్ ఇండియా. "భాషా సాంస్కృతిక డైరెక్టర్‌గా మామిడి హరికృష్ణ". Archived from the original on 5 నవంబర్ 2016. Retrieved 23 July 2016. Check date values in: |archive-date= (help)
  5. సాక్షి, తెలంగాణ, కథ. "సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకునిగా హరికృష్ణ!". Retrieved 28 December 2016.
  6. నమస్తే తెలంగాణ, తెలంగాణ వార్తలు (14 October 2016). "మామిడి హరికృష్ణ పదవీకాలం పొడిగింపు". Retrieved 20 October 2016.
  7. నవతెలంగాణ (16 November 2015). "భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకుడిగా మామిడి హరికృష్ణ ఏడాది ప్రస్తానం". Retrieved 20 October 2016.
  8. నమస్తే తెలంగాణ (9 August 2016). "తెలుగు ప్రాచీనహోదాకు తిరుగులేదు". Retrieved 20 October 2016.
  9. నమస్తే తెలంగాణ (28 August 2016). "మన తెలుగు వెలుగు ప్రాచీన హోదాపై కవర్ కథనం". Archived from the original on 25 జనవరి 2019. Retrieved 20 October 2016. Check date values in: |archivedate= (help)
  10. నమస్తే తెలంగాణ (27 July 2016). "తెలంగాణ వల్లే..త్వరలో తెలుగుకు ప్రాచీన హోదా..!". Retrieved 20 October 2016.[permanent dead link]
  11. ఆంధ్రజ్యోతి. "తెలుగు ప్రాచీనమే". Retrieved 3 March 2017.
  12. Telangana Today (24 February 2019). "When Telugu took centre stage". Telangana Today. Madhulika Natcharaju. Archived from the original on 3 ఆగస్టు 2019. Retrieved 3 August 2019. Check date values in: |archivedate= (help)
  13. మనతెలంగాణ, తెలంగాణ (15 September 2019). "జానపదుల చేతిలోని తీపి మామిడి". డా. బాసని సురేష్. Archived from the original on 1 అక్టోబర్ 2019. Retrieved 1 October 2019. Check date values in: |archivedate= (help)
  14. నమస్తే తెలంగాణ, ఎడిటోరియల్ (5 April 2020). "నిర్జనమ్‌". Archived from the original on 13 ఏప్రిల్ 2020. Retrieved 13 April 2020. Check date values in: |archivedate= (help)
  15. తెలుగు ఫిల్మీబీట్. "నా నంది తెలంగాణాకు అంకితం". telugu.filmibeat.com. Retrieved 3 March 2017.
  16. ఈనాడు, ప్రధానాంశాలు. "జాతీయస్థాయి సమ్మేళనానికి మామిడి హరికృష్ణ కవిత". www.eenadu.net. Archived from the original on 20 ఏప్రిల్ 2020. Retrieved 20 April 2020. Check date values in: |archivedate= (help)

బయటి లింకులుసవరించు