గుజరాత్

భారతీయ రాష్ట్రం

గుజరాత్ భారతదేశంలోని 28 రాష్ట్రాలలో ఒకటి. అంతర్జాతీయ సరిహద్దు అయిన పాకిస్తాన్ సరిహద్దు కలిగి ఉన్న రాష్ట్రం. రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్,మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాల సరిహద్దులు కలిగి ఉన్న రాష్ట్రం. ఈ రాష్ట్రానికి రాజధాని గాంధీనగర్. రాష్ట్రంలోని ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రాలుఅహ్మదాబాద్ సమీపంలో ఉన్నాయి. గుజరాత్ వైశాల్యం 1,49,07 కి.మీ.గుజరాత్లో ఇరవై ఎనిమిది గిరిజన కులాలు ఉన్నాయి.

గుజరాత్
రాష్ట్రం
AsiaticLionMale.jpg
Gujarat Montage.jpg
Gujarat
Seal
Anthem: Jai Jai Garavi Gujarat
‘’Victory to Proud Gujarat’’
Gujarat in India
Location of Gujarat in India
నిర్దేశాంకాలు: 23°13′N 72°41′E / 23.217°N 72.683°E / 23.217; 72.683Coordinates: 23°13′N 72°41′E / 23.217°N 72.683°E / 23.217; 72.683
Country India
Formation1 May 1960
Capitalగాంధీనగర్
Largest cityఅహ్మదాబాద్
Districts33
ప్రభుత్వం
 • GovernorAcharya Dev Vrat
 • Chief MinisterVijay Rupani (BJP)
 • LegislatureUnicameral (182 seats)
 • Federal representationRajya Sabha 11
Lok Sabha 26
 • High CourtGujarat High Court
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం196 కి.మీ2 (75,685 చ. మై)
విస్తీర్ణపు ర్యాంకు5th
జనాభా
(2011)
 • మొత్తం60
 • ర్యాంకు9th (According to 2011 census report 10th)
 • సాంద్రత308/కి.మీ2 (800/చ. మై.)
పిలువబడువిధము(ఏక)Gujarati
GDP (2017–18)
 • TotalINR13.14 లక్ష కోటి (US$)
 • Per capitaINR174652 (U)
Languages
 • OfficialGujarati[2]
 • Additional officialHindi[3]
ప్రామాణిక కాలమానంUTC+05:30 (IST)
ISO 3166 కోడ్IN-GJ
వాహనాల నమోదు కోడ్GJ
HDI (2017)Increase 0.667[4]
medium · 21st
Literacy (2011)78.03%[5]
Sex ratio (2011)919 /1000 [5]
The state of Bombay was divided into two states i.e. Maharashtra and Gujarat by the Bombay (Reorganisation) Act 1960
Gujarat[6] రాష్ట్ర చిహ్నాలు
భాషGujarati[2]
పాట"Jai Jai Garavi Gujarat" by Narmad[7]
కాలెండర్Saka
పక్షిGreater flamingo[6]
పుష్పంMarigold (galgota)[6]
ఫలంMango[8]
వృక్షంBanyan[6]

చరిత్రసవరించు

ముంబాయి రాష్ట్రం నుండి ప్రధానంగా గుజరాతి భాష మాట్లాడే ప్రజలున్న ప్రాంతాలయిన ఉత్తర, పశ్చిమ భాగాలను వేరు చేసి 1960 మే 1 గుజరాత్ రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేశారు.గుజరాత్ 8,9 వ శతాబ్దాలలో ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన గుర్జారా నుండి ఈ పేరు వచ్చింది.

భౌగోళిక పరిస్థితిసవరించు

జనాభాసవరించు

2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం గుజరాత్ మొత్తం జనాభా 60,439,692. జనాభాలో 42.60% పట్టణ ప్రాంతాల్లో, 57.40% గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. గత దశాబ్దంలో (2001-2011), జనాభా వృద్ధి రేటు 19.28% కి పెరిగింది. జనాభాలో 31,491,260 మంది పురుషులు, 28,948,432 మంది మహిళలు ఉన్నారు. లింగ నిష్పత్తి వెయ్యి మగవారికి 919 మంది మహిళలు. జనాభా సాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 308 మంది నివసిస్తున్నారు. గుజరాత్ రాష్ట్రంలో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 78.03%, పురుషుల అక్షరాస్యత 85.75%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 69.68%. గిరిజన జనాభా 34,41,945.

రాష్ట్రంలోని జిల్లాలుసవరించు

  • అహ్మదాబాదు జిల్లా
  • అమ్రేలి జిల్లా
  • ఆనంద్ జిల్లా
  • ఆరావళి జిల్లా
  • బనస్కాంత జిల్లా
  • బారుచ్ జిల్లా
  • భావనగర్ జిల్లా
  • బోతడ్ జిల్లా
  • ఛోటా ఉదయ్‌పూర్ జిల్లా
  • దహోల్ జిల్లా
  • డాంగ్ జిల్లా
  • దేవభూమి ద్వారక జిల్లా
  • గాంధీనగర్ జిల్లా
  • గిర్ సోమనాథ్ జిల్లా
  • జాంనగర్ జిల్లా
  • జునాగఢ్ జిల్లా
  • కచ్ జిల్లా
  • ఖెడా జిల్లా
  • మహిసాగర్ జిల్లా
  • మెహసానా జిల్లా
  • మోర్బి జిల్లా
  • నర్మదా జిల్లా
  • నవసారి జిల్లా
  • పటాన్ జిల్లా
  • పంచమహల్ జిల్లా
  • పోరుబందర్ జిల్లా
  • రాజ్‌కోట్ జిల్లా
  • సబర్కంతా జిల్లా
  • సురేంద్రనగర్ జిల్లా
  • సూరత్ జిల్లా
  • తాపి జిల్లా
  • వడోదర జిల్లా
  • వల్సాద్ జిల్లా

పంటలుసవరించు

పుణ్యక్షేత్రాలుసవరించు

  • సోమనాథపురం శివాలయం
  • ద్వారక ఆలయం
  • నాగేశ్వర్ ఆలయం
  • బాలి సమన దేవాలయాలు

మూలాలుసవరించు

  1. "MOSPI Gross State Domestic Product". Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India. 1 August 2019. Retrieved 16 September 2019.
  2. 2.0 2.1 "50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India" (PDF). 16 July 2014. p. 118. Archived from the original (PDF) on 8 July 2016. Retrieved 6 November 2016.
  3. Benedikter, Thomas (2009). Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India. LIT Verlag Münster. p. 89. ISBN 978-3-643-10231-7. Archived from the original on 25 April 2016. Retrieved 13 June 2018.
  4. "Sub-national HDI – Area Database". Global Data Lab (in ఆంగ్లం). Institute for Management Research, Radboud University. Archived from the original on 23 September 2018. Retrieved 25 September 2018.
  5. 5.0 5.1 "Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. Archived from the original (PDF) on 27 January 2018. Retrieved 3 October 2018.
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 "Gujarat forgets state bird, tree and flower". The Times of India. 14 జనవరి 2016. Archived from the original on 27 డిసెంబర్ 2016. Retrieved 14 జులై 2017.
  7. "Newest version of Jay Jay Garvi Gujarat song launched(Video)". DeshGujarat. 7 మే 2011. Archived from the original on 13 నవంబర్ 2016. Retrieved 12 నవంబర్ 2016.
  8. "Which is State Fruit of Gujarat India – Mango (Keri)". Nri Gujarati News. Archived from the original on 1 డిసెంబర్ 2017. Retrieved 14 జులై 2017.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=గుజరాత్&oldid=2957012" నుండి వెలికితీశారు