పశ్చిమ బెంగాల్

భారతీయ రాష్ట్రం
(పశ్చిమ బెంగాల్‌ నుండి దారిమార్పు చెందింది)

పశ్చిమ బెంగాల్ (West Bengal, পশ্চিমবঙ্গ, Pôščim Bôngô) భారతదేశం తూర్పుభాగాన ఉన్న రాష్ట్రం. దీనికి పశ్చిమోత్తరాన నేపాల్, సిక్కిం ఉన్నాయి. ఉత్తరాన భూటాన్, ఈశాన్యాన అస్సాం, తూర్పున బంగ్లాదేశ్ ఉన్నాయి. దక్షిణాన బంగాళాఖాతం సముద్రమూ, వాయువ్యాన ఒడిషా, జార్ఖండ్, బీహార్ రాష్ట్రాలున్నాయి.

పశ్చిమ బెంగాల్
Howrah Pano 3.jpg
Kolkatatemple.jpgBiswa Bangla Gate.jpg
Tea garden in dooars.jpgHAZARDUARI - PALACE.jpg
Digha Sankarpur 2Arnab.jpgRoyal Bengal Tiger walking down Mangrove Island in Sundarbans 3.jpg
Darjeeling.jpg
పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రదేశాలు (పై నుండి): కోల్‌కాతా స్కైలైన్,
కోల్‌కాతా సమిపంలో దక్షిణేశ్వర కాళికాలయము, కోల్‌కాతా గెట్, డువర్స్ ఛాయ్ తోటలు, హజార్దురి రాజభవనం, దీఘా సముద్రతీరం, సుందర్‌బన్స్‌ జాతీయ ఉద్యానవనంలో బెంగాల్ పులి,
డార్జిలింగ్
భారతదేశంలో పశ్చిమ బెంగాల్ ఉనికి
భారతదేశంలో పశ్చిమ బెంగాల్ ఉనికి
దేశం భారతదేశం
అవతరణ26 జనవరి 1950
రాజధానికోల్‌కాతా
  • అతిపెద్ద ఊరు
కోల్‌కాతా
జిల్లాలు
ప్రభుత్వం
 • గవర్నర్జగ్దిప్ ఢంకర్ (భారతీయ జనతా పార్టీ)[1]
 • ముఖ్యమంత్రిమమతా బెనర్జీ (అఖిల భారత తృణమూల్ కాంగ్రెస్)
 • పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభపశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ (295)
 • ఉన్నత న్యాయస్థానంకోల్‌కాతా ఉన్నత న్యాయస్థానం
 • ప్రధాన న్యాయమూర్తులుతొట్టతిల్ బి. రాధకృష్నన్
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం88,752 కి.మీ2 (34,267 చ. మై)
విస్తీర్ణపు ర్యాంక్13వ స్థానం
జనాభా
(2011)[2]
 • మొత్తం9,13,47,736
 • ర్యాంక్4th
 • సాంద్రత1,029/కి.మీ2 (2,670/చ. మై.)
పిలువబడువిధము(ఏక)బెంగాలీవాళ్ళు
జి.డి.పి (2018–19)
 • మొత్తంINR11.77 లక్ష కోటి (US$)
 • తలసరి ఆదాయంINR109491 (U)
భాష
 • అధికారిక
ప్రామాణిక కాలమానంUTC+05:30 (ప్రామాణిక కాలమానం)
ISO 3166 కోడ్IN-WB
వాహనాల నమోదు కోడ్WB
HDI (2017)Increase 0.637 (medium) · 21st[5]
అక్షరాస్యత (2011)77.08%[6]
లింగ నిష్పత్తి (2011)950 /1000 [7]
జాలస్థలిమూస:వేబ్సైట్
^*  294 ఎన్నికైనవారు, 1 నియమించినవారు
పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర చిహ్నాలు
చిహ్నం
Emblem of West Bengal.svg
అశోక స్తంభం, బెంగాలి అక్షరం
భాష
Bengali.svg
బాంగ్లా & ఆంగ్లం
జంతువు
బావురు పిల్లి
బావురు పిల్లి[8]
పక్షి
కింగ్ఫిషర్
కింగ్ఫిషర్[8]
పుష్పం
పారిజాతం
పారిజాతం పువ్వు[8]
వృక్షం
ఆల్స్టోనియా
ఆల్స్టోనియా[8]
నది
పశ్చిమ బెంగాల్ లొని, బల్లి పైన తీసిన హుగ్లీ నది యొక్క వైమానిక చిత్రం
హుగ్లీ నది, దామొదర్ నది
క్రీడ
కాల్బంతి
ఫుట్‌బాల్

చరిత్రసవరించు

క్రీ.శ. 750 నుండి 1161 వరకు బెంగాల్ ను పాలవంశపు రాజులు పాలించారు. తరువాత 1095 నుండి 1260 వరకు సేనవంశపురాజుల పాలన సాగింది. 13వ శతాబ్దమునుండి మహమ్మదీయుల పాలన ఆరంభమైంది. అప్పటినుండి, ప్రధానంగా మొఘల్ సామ్రాజ్యం కాలంలో బెంగాల్ ప్రముఖమైన, సంపన్నకరమైన వాణిజ్య, పారిశ్రామిక ప్రాంతంగా అభివృద్ధి చెందింది. 15వ శతాబ్దంలో బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ రూపంలో అడుగుపెట్టిన ఆంగ్లేయులు 18వ శతాబ్దంలో అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నారు. అక్కడినుండి క్రమంగా బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం భారతదేశం అంతా విస్తరించింది.

1947 లో స్వాతంత్ర్యం లభించినపుడు బెంగాల్ విభజింపబడింది. ముస్లిం జనాభా ఎక్కువగా ఉన్న తూర్పు బెంగాల్ పాకిస్తాన్ లో ఒక భాగమై తూర్పు పాకిస్తాన్‌గా పిలువబడింది. తరువాత ఇదే భాగం 1971లో పాకిస్తాన్‌నుండి విడివడి స్వతంత్ర బంగ్లాదేశ్‌గా అవతరించింది.

ఇక పశ్చిమ బెంగాల్ 1947 నుండి స్వతంత్ర భారతదేశంలో ఒక రాష్ట్రమయ్యింది. ఫ్రెంచివారి పాలనలో ఉన్న చందానగర్ 1950లో భారతదేశంలో విలీనమైంది. 1955 అక్టోబరు 2 నుండి అది పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో ఒక భాగమైనది.

రాష్ట్రంసవరించు

పశ్చిమబెంగాల్ రాష్ట్రానికి కొలకత్తా నగరం రాజధాని. ఇక్కడ బంగ్లా భాష ప్రధానమైన భాష.. 1977 నుండి ఈ రాష్ట్రంలో వామపక్షపార్టీలు ఎన్నికలలో నిరంతరాయంగా గెలుస్తూ అధికారాన్ని నిలుపుకొంటూ వస్తున్నాయి.

విభాగాలుసవరించు

పశ్చిమ బెంగాల్ లో 18 జిల్లాలు ఉన్నాయి.


రాష్ట్రము. కోడ్ ‌జిల్లా ముఖ్య పట్టణము జనాభా (2001) విస్తీర్ణము (కి.మీ.²) జన సాంద్రత (/కి.మీ.²)
WB BI బిర్బం సురి 3012546 4545 663
WB BN బంకురా బంకురా 3191822 6882 464
WB BR బర్ధామన్ బరధమన్ 6919698 7024 985
WB DA డార్జిలింగ్ డార్జిలింగ్ 1605900 3149 510
WB DD దక్షిణ దినాజ్‌పూర్ బలుర్‌ఘాట్ 1502647 2183 688
WB HG హుగ్లీ చిన్‌సురాహ్ 5040047 3149 1601
WB HR హౌరా హౌరా 4274010 1467 2913
WB JA జల్పైగురి జల్పైగురి 3403204 6227 547
WB KB కూచ్ బెహర్ కూచ్ బెహర్ 2478280 3387 732
WB KO కోల్‌కత కోల్‌కత 4580544 185 24760
WB MA మల్దా ఇంగ్లీష్ బజార్ 3290160 3733 881
WB ME మిడ్నాపూర్ మిడ్నాపూర్ 9638473 14081 685
WB MU ముర్షిదాబాద్ బెర్హంపూర్ 5863717 5324 1101
WB NA నాడియా కృష్ణానగర్ 4603756 3927 1172
WB PN ఉత్తర 24 పరగణాలు బరసత్ 8930295 4095 2181
WB PS దక్షిణ 24 పరగణాలు అలిపూర్ 6909015 9955 694
WB PU పురూలియా పురూలియా 2535233 6259 405
WB UD ఉత్తర దినాజ్‌పూర్ రాయ్‌గంజ్ 2441824 3180 768

వాతావరణంసవరించు

 
డార్జిలింగ్ హిమాలయ పర్వత ప్రాంతములో తీస్తా నది తీరము వెంటా, కాలింపోంగ్ వద్ద మెలికలు తిరుగుతూ సాగుతున్న భారత జాతీయ రహదారి 31A

పశ్చిమ బెంగాల్ వాతావరణం ప్రధానంగా ఉష్ణమండలం వాతావరణం. భూభాగం ఎక్కువగా మైదానప్రాతం. ఉత్తరాన హిమాలయ పర్వతసానువుల్లోని డార్జిలింగ్ ప్రాంతం మంచి నాణ్యమైన తేయాకుకు ప్రసిద్ధము. దక్షిణాన గంగానది ముఖద్వారాన్న సుందర్ బన్స్ డెల్టా ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద డెల్టా ప్రాంతము. ఇది పశ్చిమ బెంగాల్ లోను, బంగ్లాదేశ్ లోను విస్తరించి ఉంది. ప్రసిద్ధమైన బెంగాల్ టైగర్కు ఈ ప్రాంతంలోని అడవులు నివాస స్థానము.

సంస్కృతిసవరించు

 
పశ్చిమ మిడ్నాపూర్‌లో ఒక గ్రామీణ దృశ్యం. రాష్ట్రములోని 72% జనాభా గ్రామాలలో నివసిస్తారు.
 
కలకత్తాలో ఒక వామపక్ష రాజకీయ ప్రదర్శన
 
అప్పుడే మొలకెత్తుతున్న వరి నారు. వెనుక దృశ్యములో జనపనార కట్టలు

భారతదేశపు సాంస్కృతికవేదికలో బెంగాల్ కు విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. "నేటి బెంగాల్ ఆలోచన. రేపటి భారత్ ఆలోచన" అని ఒక నానుడి ఉంది. ఎందరో కవులకు, రచయితలకు, సంస్కర్తలకు, జాతీయవాదులకు, తాత్వికులకు బెంగాల్ పుట్టినిల్లు. వారిలో చాలామంది భారతదేశపు సాంస్కృతిక ప్రస్థానానికి మార్గదర్శకులైనారు.

ప్రసిద్ధులైన వారుసవరించు

సాహితీ వేత్తలుసవరించు

సంగీతకారులుసవరించు

విజ్ఙాన వేత్తలుసవరించు

జాతీయోద్యమ నాయకులుసవరించు

రాజకీయ నాయకులుసవరించు

విప్లవనాయకులుసవరించు

సంఘసంస్కర్తలుసవరించు

తాత్వికులుసవరించు

ఆధ్యాత్మిక గురువులుసవరించు

కళాకారులుసవరించు

క్రీడాకారులుసవరించు

జనవిస్తరణసవరించు

దస్త్రం:IIT KGP Main Building.JPG
ఐ.ఐ.టి ఖరగ్‌పూర్

పశ్చిమ బెంగాల్ లో బెంగాలీ ప్రధానమైన భాష. బీహారీలు కూడా రాష్ట్రమంతా నివసిస్తున్నారు. సిక్కిం సరిహద్దు ప్రాంతంలో షెర్పాలు, టిబెటన్ జాతివారు ముఖ్యమైన తెగ. డార్జిలింగ్ ప్రాతంలోని నేపాలీ భాష మాట్లాడేవారు ప్రత్యేకరాష్ట్రం కోసం చాలాకాలం ఉద్యమం సాగించారు. వారికి పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోనే స్వతంత్రప్రతిపత్తి ఇవ్వబడింది.

బయటి లంకెలుసవరించు

  1. PTI (20 July 2019). "Centre appoints four new Governors, Jagdeep Dhankar now in-charge of West Bengal". The Hindu (ఆంగ్లం లో). మూలం నుండి 20 July 2019 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 20 July 2019.
  2. "Area, population, decennial growth rate and density for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal". Registrar General & Census Commissioner, India. మూలం నుండి 7 జనవరి 2012 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 26 జనవరి 2012. Cite web requires |website= (help)
  3. "MOSPI Gross State Domestic Product". Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India. 1 August 2019. Retrieved 16 September 2019.
  4. "Fact and Figures". www.wb.gov.in. Retrieved 30 March 2018.
  5. "Sub-national HDI – Area Database". Global Data Lab (ఆంగ్లం లో). Institute for Management Research, Radboud University. మూలం నుండి 23 September 2018 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 25 September 2018.
  6. "Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal". Government of India:Ministry of Home Affairs. మూలం నుండి 7 జనవరి 2012 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 29 జనవరి 2012. Cite web requires |website= (help)
  7. "Sex Ratio in West Bengal". Census of India 2011. మూలం నుండి 27 February 2014 న ఆర్కైవు చేసారు.
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; State Symbols 1 అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు