క్రికెట్

11 మంది ఆటగాళ్లతో ఆడు ఆట

అంతర్జాతీయ క్రీడ ఐన క్రికెట్ లో వాడేది కూకాబురా అనే చెక్క తో తయారు చేసిన బ్యాటు, బంతి తో అడతారు. ఈ ఆట రెండు జట్ల మధ్య లేదా రెండూ దేశాల మధ్య జరుగుతుంది . ప్రతి జట్టులో పదకొండు మంది క్రీడాకారులు ఉంటారు. ఈ ఆట మొదటి సారిగా 14వ శతాబ్దంలో అవిర్భవించింది. ప్రస్తుతం సుమారుగా 100 కు పైగా దేశాల్లో క్రికెట్ ఆడుతున్నారు. సాధారణంగా క్రికెట్ ను గడ్డి మైదానాల్లో అడుతారు.మైదానం మధ్యలో 20 మీటర్లు పొడవు కలిగిన ప్రదేశం ఉంటుంది. దీనినే పిచ్ అని అంటారు. చెక్కతో చేసిన వికెట్లు పిచ్ కు రెండు చివర్లలో అమరుస్తారు. ఆట లోని ప్రతి దశను ఒక ఇన్నింగ్స్ అంటారు. ఒక్కో దశలో ఒక జట్టు బ్యాటింగ్ చేస్తూ వీలైనన్ని పరుగులు సాధిస్తారు, మరో జట్టు బౌలింగ్ చేస్తూ తక్కువ పరుగులు ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. ఒక ఇన్నింగ్స్ తరువాత రెండవ సారి బ్యాటింగ్ చేసే జట్టు మొదటి కంటే ఎక్కువ పరుగులు సాధిస్తే అది విజేత అవుతుంది, లేని పక్షంలో మొదటి జట్టు విజేత అవుతుంది.

క్రికెట్
Pollock to Hussey.jpg
దక్షిణాఫ్రికా ఆటగాడు షాన్ పోల్లోక్, ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన మైకెల్ హస్సీకి బౌలింగు చేస్తున్నాడు. 2005 లో మెల్‌బోర్న్‌లో జరిగిన బాక్సింగ్ డే టెస్టులో దృశ్యం.
అత్యున్నత పాలక సంస్థఅంతర్జాతీయ క్రికెట్ సంఘం
మొదటిసారి ఆడినది16వ సతాబ్దం; ఆగ్నేయ ఇంగ్లండులో
లక్షణాలు
సంప్రదింపుకాదు
జట్టు సభ్యులుఒక్కో జట్టులో 11 మంది ఆటగాళ్ళు (కొన్ని సందర్భాల్లో ఆటగాళ్ళను మార్చే వీలుంది)
Mixed genderలేదు. విడివిడి పోటీలుంటాయి
రకంబృంద క్రీడ, బ్యాటు బంతితో ఆడే ఆట
ఉపకరణాలుక్రికెట్ బంతి, క్రికెట్ బ్యాటు, వికెట్ (స్టంపులు, బెయిళ్ళు), క్రికెట్ దుస్తులు, రక్షణ కవచాలు
వేదికక్రికెట్ మైదానం
పదకోశంక్రికెట్ పదకోశం
Presence
దేశం లేదా ప్రాంతంప్రపంచవ్యాప్తంగా (కామన్‌వెల్త్ దేశాల్లో బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది)
ఒలింపిక్(1900 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు)

బ్యాటింగ్ చేసే జట్టు ఒక వికెట్ వద్ద బౌల్ చేయబడిన బంతిని బ్యాట్‌తో కొట్టి, ఆపై వికెట్ల మధ్య పరిగెత్తి పరుగులు చేస్తుంది. బౌలింగు, ఫీల్డింగు చేసే జట్టు దీనిని నిరోధించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. బంతిని ఫీల్డ్ నుండి బయటకు రాకుండా నిరోధించడం, బంతిని కింద పడనీయకుండా గాల్లోనే అందుకోవడం ద్వారా బ్యాటర్‌ను అవుట్‌ చెయ్యడం వంటివి చేసి ప్రత్యర్థి జట్టును తక్కువ పరుగులకే కట్టడి చెయ్యడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. బ్యాటర్‌ను అవుట్ చేయడం అంటే - బౌల్డ్ చేయడం (బాల్ స్టంప్‌లకు తగిలి బెయిల్స్‌ని పడగొట్టడం), లేదా బ్యాట్‌కి తగిలిన తర్వాత గాల్లోకి లేచిన బంతిని నేలను తాకడానికి ముందే గాల్లోనే పట్టుకోవడం, లేదా వికెట్ల మధ్య పరుగెత్తుతున్న బ్యాటర్లు క్రీజు లోకి రాకముందే బంతితో వికెట్‌తో కొట్టడం.

పది మంది బ్యాటర్లు అవుట్ అయినప్పుడు, ఇన్నింగ్స్ ముగుస్తుంది. రెండు జట్లు తమ పాత్రలను మార్చుకుంటాయి. అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లలో థర్డ్ అంపైర్, మ్యాచ్ రిఫరీ సహాయంతో గేమ్‌ను ఇద్దరు అంపైర్లు నిర్వహిస్తారు. వారు మ్యాచ్ యొక్క గణాంక సమాచారాన్ని రికార్డ్ చేసే ఇద్దరు స్కోరర్‌లకు పంపిస్తారు.

ఒక జట్టులో 11 మంది ఆటగాళ్ళు ఉంటారు. ఒక ఆటగాడి ప్రాథమిక నైపుణ్యాన్ని బట్టి ఆటగాణ్ణి బ్యాట్స్ మన్ లేదా బౌలర్ గా వర్గీకరిస్తారు. సాధారణంగా ఒక సమతూకమైన జట్టు 5 లేదా 6 మంది బ్యాట్స్ మన్లు, 4 లేదా 5 మంది బౌలర్లు ఉంటారు. ప్రతి జట్టులో ఇంచుమించు తప్పనిసరిగా ప్రత్యేక వికెట్ కీపర్ ఉంటాడు. ప్రతి జట్టు ఒక సారథి ( కెప్టెన్ ) చేత నడిపించబడుతుంది. జట్టు తీసుకొనవలసిన తార్కిక నిర్ణయాలకు, బ్యాటింగ్ ఆర్డర్ మార్పులకు, ఫీల్డింగ్ అమరికకు, బౌలింగ్ మార్పులకు సారథియే బాధ్యుడు. జట్టులో మొత్తం 11 మంది ఆడుతారు అయితే బ్యాట్టింగ్ మాత్రమే ఆడేవారు కొందరుంటారు, అలాగే బౌలింగ్ మాత్రమే చేసే వారు కొందరుంటారు, అలాగే రెండూ చేయగలిగేవారు కొందరుంటారు. జట్టు బ్యాట్టింగ్ చేసేటప్పుడు ముందుగా జట్టు వివరాలను నాయకుడు (కెప్టెన్) ప్రకటిస్తాడు ఆ ప్రకటించిన వివరాలలో ముందుగా బ్యాట్టింగ్ మాత్రమే ఆడే వారిని ప్రకటిస్తాడు వారినే టాప్ ఆర్డర్ బ్యాట్సమ్యాన్ అంటారు తరువాత వచ్చేవారిని మిడిలార్డర్ అని తరువాతి వారిని టెయిలెండర్లు (బౌలర్లు మాత్రమే ) అని అంటారు.

బౌలింగ్, బ్యాటింగ్ రెండింటిలో సమర్ధంగా రాణించగలిగే ఆటగాడిని ఆల్-రౌండర్ గా వ్యవహరిస్తారు. వికెట్ కీపింగ్, బ్యాటింగ్ రెండింటిలో సమర్ధంగా రాణించగలిగే ఆటగాడిని వికెట్ కీపర్/బ్యాట్స్ మన్ గా వ్యవహరిస్తారు. కానీ నిజమైన ఆల్-రౌండర్లు అరుదుగా ఉంటారు. ఎక్కువ మంది ఆల్-రౌండర్లు బ్యాటింగ్ లేదా బౌలింగ్ పైన దృష్టి కేంద్రీకరిస్తారు.

చరిత్రసవరించు

16వ శతాబ్దం మధ్యలో ఆగ్నేయ ఇంగ్లండ్‌లో క్రికెట్‌కు సంబంధించిన తొలి ప్రస్తావన ఉంది. బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య విస్తరణతో ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించింది. 19వ శతాబ్దపు రెండవ భాగంలో మొదటి అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌ ఆడారు. గేమ్ గవర్నింగ్ బాడీ అంతర్జాతీయ క్రికెట్ సంఘం (ICC). ఇందులో 100 మందికి పైగా సభ్యులు ఉన్నారు. వీరిలో పన్నెండు మంది పూర్తి సభ్యులు. వీరు టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు ఆడతారు. ఆట నియమాలు, క్రికెట్ చట్టాలు, లండన్‌లోని మేరీల్‌బోన్ క్రికెట్ క్లబ్ (MCC) నిర్వహిస్తుంది. ఈ క్రీడ ప్రధానంగా దక్షిణాసియా, ఆస్ట్రేలియా, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, దక్షిణాఫ్రికా, వెస్టిండీస్‌లలో ఆడతారు. [1]

ఆటలో పాత్రలుసవరించు

అంపైర్లుసవరించు

మైదానంలో ఆట ఇద్దరు అంపైర్ల చేత నియంత్రించబడుతుంది. ఒకరు బౌలరు వైపు వికెట్ల వెనుక నిలుచొని ఉంటాడు. మరొక అంపైర్ స్ట్రైక్ లో ఉన్న బ్యాట్స్ మన్ ప్రక్కగా 15 నుండి 20 మీటర్ల దూరంలో ఉంటాడు.వీరితో పాటు, మైదానం వెలుపల మూడవ అంపైర్ దూర దర్శిని, వీడియోల సహాయంతో విధులు నిర్వర్తిస్తాడు.

స్కోరర్లుసవరించు

మైదానం వెలుపల, పరుగులు లెక్క పెట్టడానికి ఇద్దరు స్కోరర్లు ఉంటారు (ఒక్కో [2] జట్టు తరఫునంచి ఒకరు) . వీరు మైదానం లోని అంపైర్ల చేతి సంజ్ఞల ఆధారంగా పరుగులు లెక్క పెడతారు. ఉదాహరణకి, అంపైరు రెండు చేతులు ఆకాశంవైపు చూపితే ఆరు పరుగులు అని అర్థం.

రికార్డులుసవరించు

అంతర్జాతీయ వన్డే రికార్డులుసవరించు

టెస్ట్ రికార్డులుసవరించు

ట్వంటీ-20 రికార్డులుసవరించు

  • ట్వంటీ 20 క్రికెట్ లో అత్యధిక పరుగులు చేసిన జట్టు--ఆస్ట్రేలియా (264-3 sri lanka పై)
  • ట్వంటీ 20 క్రికెట్ లో అతి తక్కువ పరుగులు చేసిన జట్టు--నెదర్లాండ్స్ (sri lanka py 40 all out)
  • ట్వంటీ 20 క్రికెట్ లో ఒకే ఇన్నింగ్స్ లో అత్యధిక పరుగులు చేసిన బ్యాట్స్ మెన్—క్రిస్ గేల్ (117 పరుగులు)
  • ట్వంటీ 20 క్రికెట్ లో అత్యధిక పరుగులు చేసిన బ్యాట్స్ మెన్—గ్రేమ్ స్మిత్ (364 పరుగులు)
  • ట్వంటీ 20 క్రికెట్ లో అతి వేగంగా 50 పరుగులు సాధించిన బ్యాట్స్ మెన్ -- యువరాజ్ సింగ్ (12 బంతులు)
  • ట్వంటీ 20 క్రికెట్ లో ఒకే ఓవర్ లో అత్యధిక పరుగులు చేసిన బ్యాట్స్ మెన్ -- యువరాజ్ సింగ్ (36 పరుగులు)
  • ట్వంటీ 20 క్రికెట్ లో అత్యధిక వికెట్లు తీసిన భారతీయ బౌలర్—R.P.సింగ్ (13 వికెట్లు)

ఇతరాలుసవరించు

ఆడే విధానంసవరించు

మామూలుగా ఆట సమయంలో, పదమూడు మంది ఆటగాళ్లు, ఇద్దరు అంపైర్లు మైదానంలో ఉంటారు. ఇద్దరు ఆటగాళ్లు బ్యాటింగు జట్టుకు చెందిన బ్యాటర్లు కాగా, మిగిలిన 11 మంది ప్రత్యర్థి ఫీల్డింగు జట్టు సభ్యులు. బ్యాటింగ్ చేస్తున్న జట్టులోని మిగతా తొమ్మిది మంది ఆటగాళ్లు మైదానం వెలుపల పెవిలియన్‌లో ఉన్నారు. దిగువ చిత్రం, బంతిని బౌల్ చేస్తున్నప్పుడు ఏమి జరుగుతుందో, పిచ్‌పై లేదా దగ్గరగా ఉన్న ఆటగాళ్లను చూపుతుంది. [3]

అంపైర్
వికెట్
నాన్ స్ట్రైకరు బ్యాటేరు
బౌలరు
బంతి
పిచ్
పాపింగ్ క్రీజు
స్ట్రైకు బ్యాటరు
Wicket
వికెట్ కీపరు
ఫస్ట్ స్లిప్
తిరిగి వచ్చే క్రీజు

ఫోటోలో, ఇద్దరు బ్యాటర్లు (3, 8; పసుపు రంగు ధరించి) పిచ్ (6) కి అటు ఇటూ చివర్ల తమ తమ స్థానాల్లో ఉన్నారు. ఫీల్డింగ్ జట్టులోని ముగ్గురు సభ్యులు (4, 10, 11; ముదురు నీలం రంగులో ఉన్నారు) ఉన్నారు. ఇద్దరు అంపైర్లలో ఒకరు (1; తెల్లటి టోపీ ధరించి) పిచ్‌కి బౌలర్ (4) వైపున, వికెట్ (2) వెనుక నిలబడి ఉన్నాడు. బౌలర్ (4) తన పిచ్ చివర నుండి బంతిని (5) "స్ట్రైకర్" అని పిలవబడే మరొక ఎండ్‌లో ఉన్న బ్యాటర్ (8) కు బౌలింగ్ చేస్తున్నాడు. బౌలింగ్ ఎండ్‌లో ఉన్న రెండో బ్యాటర్ (3)ని "నాన్-స్ట్రైకర్" అంటారు. స్పెషలిస్ట్ అయిన వికెట్ కీపర్ (10), స్ట్రైకర్ వికెట్ (9) వెనుక స్థానంలో ఉన్నాడు. అతని వెనుక ఫీల్డర్‌లలో ఒకరు "ఫస్ట్ స్లిప్" (11) అని పిలవబడే స్థితిలో నిలబడ్డారు. బౌలరు, మొదటి స్లిప్ లోని ఫీల్డరు సాంప్రదాయిక కిట్ మాత్రమే ధరించి ఉండగా, ఇద్దరు బ్యాటర్లు, వికెట్ కీపర్ సేఫ్టీ హెల్మెట్‌లు, ప్యాడెడ్ గ్లోవ్స్, లెగ్ గార్డ్‌లు (ప్యాడ్‌లు)తో సహా రక్షణ ఉపకరణాలను ధరించారు.

పై షాట్‌లో అంపైర్ (1) పిచ్‌కు బౌలర్ చివర నిలబడి ఉండగా, రెండవ అంపైరు అవుట్‌ఫీల్డ్‌లో, సాధారణంగా "స్క్వేర్ లెగ్" అనే ఫీల్డింగ్ స్థానంలో లేదా దానికి సమీపంలో నిలబడతాడు. తద్వారా అతను పాపింగ్ క్రీజ్‌కి అనుగుణంగా ఉండి, (7) పిచ్ యొక్క స్ట్రైకర్ ఎండ్‌ను చూస్తూ ఉంటాడు. బౌలింగ్ క్రీజ్ (నంబర్ లేదు) అనేది రిటర్న్ క్రీజుల మధ్య ఉన్న వికెట్ (12). బౌలర్ (4) వికెట్ (9)ను బంతి (5)తో కొట్టాలని లేదా కనీసం స్ట్రైకర్ (8) పరుగులు చేయకుండా నిరోధించాలని భావిస్తాడు. స్ట్రైకర్ (8) తన బ్యాట్‌ని ఉపయోగించి, తన వికెట్‌ను కాపాడుకోవడానికీ, వీలైతే పరుగులు తీయడానికి పిచ్‌కు దూరంగా బంతిని కొట్టాలనీ భావిస్తాడు.

కొంతమంది ఆటగాళ్ళు బ్యాటింగ్, బౌలింగ్ రెండింటిలోనూ లేదా వికెట్ కీపింగ్‌తో పాటు వీటిలో దేనిలోనైనా నైపుణ్యం కలిగి ఉంటారు. వీరిని ఆల్ రౌండర్లు అంటారు. బౌలర్లను వారి శైలిని బట్టి సాధారణంగా ఫాస్ట్ బౌలర్లు, సీమ్ బౌలర్లు, స్పిన్నర్లు అని వర్గీకరిస్తారు. బ్యాటర్లను కుడిచేతి వాటం లేదా ఎడమచేతి వాటం అనే దాని ప్రకారం వర్గీకరిస్తారు.

పరుగులు చేయుటసవరించు

బ్యాట్స్ మెన్ (స్ట్రైకర్) బంతిని కొట్టిన తర్వాత నాన్-స్ట్రైకర్ ఉండే క్రీస్ వైపు పరుగు పెట్టాలి. అదే సమయంలో నాన్-స్ట్రైకర్, స్ట్రైకర్ ఉండే క్రీస్ వైపు పరుగు పెట్టాలి. ఇరువురు క్రీస్ లోకి చేరుకుంటే ఒక పరుగు లభిస్తుంది. ఒకవేళ వీరు క్రీస్ లోకి చేరేలోపు అవతలి జట్టు సభ్యులు బంతితో వికెట్లు పడగొడితే, ఆ బ్యాట్స్ మెన్ ఆట అంతటితో ముగుస్తుంది. ఈ రకంగా బ్యాట్స్ మెన్ తమ శక్తి సామర్థ్యాలను బట్టి ఒకటి నుండి మూడు పరుగుల చేయవచ్చు. బంతి నేలని ముద్దాడకుండా బౌండరీ దాటితే ఆరు పరుగులు వస్తాయి. బంతి నేలకి తగిలి బౌండరీ దాటితే నాలుగు పరుగులు వస్తాయి.

అవుట్ రకాలుసవరించు

క్రికెట్ లో బ్యాట్స్ మెన్ ఔట్ అవడానికి 10 మార్గాలున్నాయి. అయితే ఇందులో కేవలం ఏడు మార్గాల ద్వారానే బ్యాట్స్ మెన్ ఎక్కువగా ఔట్ అవుతుంటారు.

అంపైర్ ఒక బ్యాట్స్ మెన్ ని ఔట్ గా ప్రకటించే ముందు ఆ ఫీల్డింగ్ జట్టు నుండి ఎవరైనా (సాధారణంగా బౌలర్) అప్పీల్ చేయవల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ అప్పీల్ కి అంపైర్ అంగీకరించినట్లైతే తన చూపుడు వేలు ఎత్తి చూపిస్తాడు. లేని పక్షంలో తలను అడ్డంగా ఊపి నాట్ ఔట్ అని ప్రకటిస్తాడు.

బౌల్డ్
బౌలర్ వేసిన బంతి బ్యాట్స్ మెన్ ని దాటుకొని వికెట్లను తకినట్లైతే బ్యాట్స్ మెన్ ని బౌల్డ్ ఔట్ గా పరిగణిస్తారు. అయితే బంతి వికెట్లు తాకిన తరువాత వికెట్ల పై ఉండే బెయిల్ చెదిరి కింద పడిపోవాలి. లేని పక్షంలో నాట్ ఔట్.
టైమ్ అవుట్
ఒక బ్యాట్స్ మెన్ ఔట్ అయిన తరువాత నిర్ణీత సమయంలో తరువాతి బ్యాట్స్ మెన్ కనుక మైదానములో అడుగుపెట్టనట్లైతే అతనిని అంపైర్ ఔట్ గా పరిగణిస్తాడు.
క్యాచ్
బ్యాట్స్ మెన్ బంతిని తన చేతిలో బ్యాట్ (లేదా చేయి) తో కొట్టిన తరువాత అది నేలను త్రాకే లోపు ఫీల్డింగ్ జట్టులో ఎవరైనా ఆ బంతిని ఒడిసి పట్టుకునట్లైతే క్యాచ్ ఔట్ అంటారు.

నో బాల్

బౌలర్ క్రీస్ దాటి వెస్తె అదే నో బాల్ ధినివల బ్యాట్స్ మన్ అవుట్ అయీన నాట్అవుట్ .

హ్యాండిల్ ద బాల్

హిట్ ద బాల్ ట్వైస్

ఎల్.బి.డబ్ల్యు
అన్ని ఔట్ లో కెల్లా ఇది క్లిష్టమైంది. బౌలరు బంతిని విసిరన తరువాత అది మూడు వికెట్ల బాటలో వెళ్ళేలోగా బ్యాట్స్ మెన్ తను కట్టుకున్న ప్యాడుకు బంతితగిలితే దానిని ఎల్ .బి. డబ్ల్యు అంటారు.
హిట్ వికెట్
ఒక బ్యాట్స్ మన్ బంతిని ఆడేటప్పుడు చేతిలోని బ్యాట్ లేదా బ్యాట్స్ మన్ వికెట్లను తాకితే దాన్ని హిట్ వికెట్ అంటారు.
ఫీల్డింగ్ ను అడ్డుకోవటం
రన్ అవుట్
ఒక బ్యాట్స్ మన్ పరుగు తీస్తున్నప్పుడు క్రీస్ ను చేరుకునే లోగా బంతి వికెట్ల పై ఉండే బెయిల్ ను పడగొడితే దాన్ని రన్ అవుట్ అంటారు.
స్టంప్ అవుట్

స్టంప్ ను వదిలినప్పుడు, బంతి బ్యాట్స్ మన్ ను దాటి (తగులకుండా) వికెట్ కీపర్ ను చేరితే, వికెట్ కీపర్ బంతితో స్టంప్స్ పైన్ ఉన్న ఒక లేదా రెండు బెయిల్స్ ను తొలగించ గలిగితే (బ్యాట్స్ మన్ తిరిగి తన క్రీస్ ను చేరుకునే లోగా) ఆ బ్యాట్స్ మన్ స్టంప్ అవుట్ గా వెనుదిరుగుతాడు.

చరిత్రసవరించు

ఇంగ్లాండ్ దేశానికి చెందిన క్రీడ.

క్రీడాకారులు, అధికారులుసవరించు

 
HYDERABAD CRICKET

మహిళా క్రీడాకారులుసవరించు

ఇవి కూడా చూడండిసవరించు

మూలాలుసవరించు

  1. "ICC survey reveals over a billion fans – 90% in subcontinent". ESPNcricinfo. 27 June 2018.
  2. Aryu, Aryan. {{cite book}}: Missing or empty |title= (help)
  3. The photo was taken during an international match between Australia and Sri Lanka; Muttiah Muralitharan of Sri Lanka is bowling to Australian batter Adam Gilchrist.

వెలుపలి లంకెలుసవరించు

వికీమీడియా కామన్స్‌లో కి సంబంధించిన మీడియా ఉంది.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=క్రికెట్&oldid=3742241" నుండి వెలికితీశారు