ప్రధాన మెనూను తెరువు

యురేనియం

రేడియో ధార్మిక రసాయన మూలకం

యురేనియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం U మరియు పరమాణు సంఖ్య 92. ఆవర్తన పట్టికలో ఆక్టినైడ్ సిరీస్ లో ఇది ఒక వెండి తెలుపు (మెటల్) లోహము. ఒక యురేనియం అణువు, 92 ప్రోటాన్లు మరియు 92 ఎలక్ట్రాన్లు ఉంది. వీటిలో 6 తుల్య ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి. యురేనియం బలహీనంగా రేడియోధార్మిక మూలకము ఎందుకంటే దాని అన్ని ఐసోటోపులు అస్థిరంగా ఉంటాయి. యురేనియం యొక్క అత్యంత సాధారణ ఐసోటోపులు యురేనియం -238 (146 న్యూట్రాన్లతో కలిగి ప్రకృతిలో ఉన్న యురేనియం దాదాపు 99,3% వాటా) మరియు యురేనియం -235 (మూలకం 0.7% పరిగణనలోకి, 143 న్యూట్రాన్లతో కలిగి సహజంగా కనిపించేది) గా ఉంటాయి. యురేనియం ఆదిమ జాతిలో సంభవించే అంశాలు లెక్కకు తీసుకుంటే ఇది రెండవ అత్యధిక పరమాణు భారం కలిగి ఉంది, అనగా ప్లుటోనియం భారం కన్నా కాస్త తేలికైనది అని అర్థం.[4] దీని సాంద్రత, సీసం కంటే 70% ఎక్కువగా ఉంటుంది. కానీ బంగారం లేదా టంగ్‌స్టన్ కంటే కొద్దిగా తక్కువ. ఇది, తక్కువ సాంద్రతతో మట్టి, రాయి (రాక్) మరియు నీరు, లలోని మిలియన్ భాగాలలో ఇవి కొన్ని భాగాలు మాత్రమే ఏర్పడుతుంది. దీనిని యూరనైట్ వంటి యురేనియం లభించు ఖనిజాలు నుండి వాణిజ్యపరంగా సంగ్రహిస్తారు.

Uranium,  92U
మూస:Infobox element/symbol-to-top-image-alt
సాధారణ ధర్మములు
ఉచ్ఛారణ/j[unsupported input]niəm/ (yoor-AY-nee-əm)
కనిపించే తీరుsilvery gray metallic; corrodes to a spalling black oxide coat in air
ప్రామాణిక అణు భారం (Ar, standard)238.02891(3)[1]
ఆవర్తన పట్టికలో Uranium
Hydrogen (diatomic nonmetal)
Helium (noble gas)
Lithium (alkali metal)
Beryllium (alkaline earth metal)
Boron (metalloid)
Carbon (polyatomic nonmetal)
Nitrogen (diatomic nonmetal)
Oxygen (diatomic nonmetal)
Fluorine (diatomic nonmetal)
Neon (noble gas)
Sodium (alkali metal)
Magnesium (alkaline earth metal)
Aluminium (post-transition metal)
Silicon (metalloid)
Phosphorus (polyatomic nonmetal)
Sulfur (polyatomic nonmetal)
Chlorine (diatomic nonmetal)
Argon (noble gas)
Potassium (alkali metal)
Calcium (alkaline earth metal)
Scandium (transition metal)
Titanium (transition metal)
Vanadium (transition metal)
Chromium (transition metal)
Manganese (transition metal)
Iron (transition metal)
Cobalt (transition metal)
Nickel (transition metal)
Copper (transition metal)
Zinc (transition metal)
Gallium (post-transition metal)
Germanium (metalloid)
Arsenic (metalloid)
Selenium (polyatomic nonmetal)
Bromine (diatomic nonmetal)
Krypton (noble gas)
Rubidium (alkali metal)
Strontium (alkaline earth metal)
Yttrium (transition metal)
Zirconium (transition metal)
Niobium (transition metal)
Molybdenum (transition metal)
Technetium (transition metal)
Ruthenium (transition metal)
Rhodium (transition metal)
Palladium (transition metal)
Silver (transition metal)
Cadmium (transition metal)
Indium (post-transition metal)
Tin (post-transition metal)
Antimony (metalloid)
Tellurium (metalloid)
Iodine (diatomic nonmetal)
Xenon (noble gas)
Caesium (alkali metal)
Barium (alkaline earth metal)
Lanthanum (lanthanide)
Cerium (lanthanide)
Praseodymium (lanthanide)
Neodymium (lanthanide)
Promethium (lanthanide)
Samarium (lanthanide)
Europium (lanthanide)
Gadolinium (lanthanide)
Terbium (lanthanide)
Dysprosium (lanthanide)
Holmium (lanthanide)
Erbium (lanthanide)
Thulium (lanthanide)
Ytterbium (lanthanide)
Lutetium (lanthanide)
Hafnium (transition metal)
Tantalum (transition metal)
Tungsten (transition metal)
Rhenium (transition metal)
Osmium (transition metal)
Iridium (transition metal)
Platinum (transition metal)
Gold (transition metal)
Mercury (transition metal)
Thallium (post-transition metal)
Lead (post-transition metal)
Bismuth (post-transition metal)
Polonium (post-transition metal)
Astatine (metalloid)
Radon (noble gas)
Francium (alkali metal)
Radium (alkaline earth metal)
Actinium (actinide)
Thorium (actinide)
Protactinium (actinide)
Uranium (actinide)
Neptunium (actinide)
Plutonium (actinide)
Americium (actinide)
Curium (actinide)
Berkelium (actinide)
Californium (actinide)
Einsteinium (actinide)
Fermium (actinide)
Mendelevium (actinide)
Nobelium (actinide)
Lawrencium (actinide)
Rutherfordium (transition metal)
Dubnium (transition metal)
Seaborgium (transition metal)
Bohrium (transition metal)
Hassium (transition metal)
Meitnerium (unknown chemical properties)
Darmstadtium (unknown chemical properties)
Roentgenium (unknown chemical properties)
Copernicium (transition metal)
Ununtrium (unknown chemical properties)
Flerovium (post-transition metal)
Ununpentium (unknown chemical properties)
Livermorium (unknown chemical properties)
Ununseptium (unknown chemical properties)
Ununoctium (unknown chemical properties)
Nd

U

(Uqq)
protactiniumuraniumneptunium
పరమాణు సంఖ్య (Z)92
గ్రూపుn/a
పీరియడ్పీరియడ్ 7
బ్లాకుf-బ్లాకు
ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం[Rn] 5f3 6d1 7s2
ప్రతీ కక్ష్యలో ఎలక్ట్రానులు
2, 8, 18, 32, 21, 9, 2
భౌతిక ధర్మములు
STP వద్ద స్థితిsolid
ద్రవీభవన స్థానం1405.3 K ​(1132.2 °C, ​2070 °F)
మరుగు స్థానం4404 K ​(4131 °C, ​7468 °F)
సాంద్రత (గ.ఉ వద్ద)19.1 g/cm3
(ద్ర.స్థా వద్ద) ద్రవస్థితిలో ఉన్నప్పుడు17.3 g/cm3
ద్రవీభవన ఉష్ణం
(హీట్ ఆఫ్ ఫ్యూజన్)
9.14 kJ/mol
భాష్పీభవన ఉష్ణం
(హీట్ ఆఫ్ వేపొరైజేషన్)
417.1 kJ/mol
మోలార్ హీట్ కెపాసిటీ27.665 J/(mol·K)
భాష్ప పీడనం
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2325 2564 2859 3234 3727 4402
పరమాణు ధర్మములు
ఆక్సీకరణ స్థితులు6, 5, 4, 3,[2] 2, 1 ​(a weakly basic oxide)
ఋణవిద్యుదాత్మకతPauling scale: 1.38
అయనీకరణ శక్తులు
  • 1st: 597.6 kJ/mol
  • 2nd: 1420 kJ/mol
పరమాణు వ్యాసార్థంempirical: 156 pm
సమయోజనీయ వ్యాసార్థం196±7 pm
వాండర్‌వాల్ వ్యాసార్థం186 pm
Color lines in a spectral range
వర్ణపట రేఖలు
ఇతరములు
స్ఫటిక నిర్మాణంఆర్థోరాంబిక్
Orthorhombic crystal structure for uranium
Speed of sound thin rod3155 m/s (at 20 °C)
ఉష్ణ వ్యాకోచం13.9 µm/(m·K) (at 25 °C)
ఉష్ణ వాహకత27.5 W/(m·K)
విద్యుత్ విశిష్ట నిరోధం0.280 µΩ·m (at 0 °C)
అయస్కాంత క్రమంparamagnetic
యంగ్ గుణకం208 GPa
షేర్ గుణకం111 GPa
బల్క్ గుణకం100 GPa
పాయిసన్ నిష్పత్తి0.23
CAS సంఖ్య7440-61-1
చరిత్ర
నామీకరణ చేసినవారుafter planet Uranus, itself named after Greek god of the sky Uranus
ఆవిష్కరణMartin Heinrich Klaproth (1789)
మొదటి సారి వేరుపరచుటEugène-Melchior Péligot (1841)
uranium ముఖ్య ఐసోటోపులు
ఐసో­టోప్ లభ్యత అర్థ­జీవిత­కాలం (t1/2) విఘ­టనం లబ్దం
232U trace 68.9 y SF
α 5.414 228Th
233U trace 1.592×105 y SF 197.93[3]
α 4.909 229Th
234U 0.005% 2.455×105 y SF 197.78
α 4.859 230Th
235U 0.720% 7.04×108 y SF 202.48
α 4.679 231Th
236U trace 2.342×107 y SF 201.82
α 4.572 232Th
238U 99.274% 4.468×109 y α 4.270 234Th
SF 205.87
ββ 238Pu
| మూలాలు | in Wikidata

ఇవి కూడా చూడండిసవరించు

 
యురేనియం -235 పాల్గొన్న న్యూట్రాన్ ప్రేరేపిత అణు విచ్చినము సంఘటన
 
క్షీణించిన యురేనియాన్ని వివిధ సైనిక అవసరాల కొరకు అధిక సాంద్రత ఉద్దీపనలుగా ఉపయోగిస్తారు
 
యురేనియం ఎక్కువగా కనిపించే పౌర ఉపయోగం ఉష్ణ శక్తి మూలంగా అణుశక్తి కర్మాగారాలు యందు ఉపయోగిస్తారు
 
అల్ట్రా వయోలెట్ కాంతి కింద ప్రకాశించే యురేనియం గాజు

మూలాలుసవరించు

  1. Meija, J.; et al. (2016). "Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry. 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Morss, L.R.; Edelstein, N.M. and Fuger, J., ed. (2006). The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (3rd ed.). Netherlands: Springer. ISBN 9048131464.CS1 maint: Multiple names: editors list (link)
  3. Magurno, B.A.; Pearlstein, S, eds. (1981). Proceedings of the conference on nuclear data evaluation methods and procedures. BNL-NCS 51363, vol. II (PDF). Upton, NY (USA): Brookhaven National Lab. pp. 835 ff. Retrieved 2014-08-06.
  4. Hoffman, D. C.; Lawrence, F. O.; Mewherter, J. L.; Rourke, F. M. (1971). "Detection of Plutonium-244 in Nature". Nature. 234 (5325): 132–134. Bibcode:1971Natur.234..132H. doi:10.1038/234132a0.


"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=యురేనియం&oldid=2004392" నుండి వెలికితీశారు