వెనేడియం

రసాయన మూలకం
(Vanadium నుండి దారిమార్పు చెందింది)

వెనేడియం (Vanadium) ఒక రసాయన మూలకము. దీని సంకేతము V. పరమాణు సంఖ్య 23. దీనిని ఆండ్రే మాన్యుల్ డెల్ రియో అనే శాస్త్రవేత్త 1801లో కనుగొన్నాడు. అప్పుడు ముందుగా panchronium అనీ, తరువాత erythronium అనీ పేర్లు పెట్టాడు. 1831లో నిల్స్ గాబ్రియెల్ సెఫ్‌స్ట్రామ్ అనే శాస్త్రవేత్త మళ్ళీ కనుక్కొని, వెనాడిస్ అనే దేవత పేరుమీద "వెనేడియం" అని పేరు పెట్టాడు. ప్రకృతి సిద్ధంగా ఇది 65 వివిధ ఖనిజాలలోను (minerals), శిలాజ ఇంధనాలు (fossil fuel) లోను లభిస్తుంది. చైనా, రష్యా దేశాలలో దీనిని అధికంగా ఉక్కు బట్టీ పొర్లుద్రవం (steel smelter slag) నుండి ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. ఇతర దేశాలు heavy oil flue dust పై ఆధారపడుతున్నారు.

వెనేడియం, 00V
వెనేడియం
Pronunciation/vəˈndiəm/ (-NAY-dee-əm)
Appearanceblue-silver-grey metal
Standard atomic weight Ar°(V)
వెనేడియం in the periodic table
Hydrogen Helium
Lithium Beryllium Boron Carbon Nitrogen Oxygen Fluorine Neon
Sodium Magnesium Aluminium Silicon Phosphorus Sulfur Chlorine Argon
Potassium Calcium Scandium Titanium Vanadium Chromium Manganese Iron Cobalt Nickel Copper Zinc Gallium Germanium Arsenic Selenium Bromine Krypton
Rubidium Strontium Yttrium Zirconium Niobium Molybdenum Technetium Ruthenium Rhodium Palladium Silver Cadmium Indium Tin Antimony Tellurium Iodine Xenon
Caesium Barium Lanthanum Cerium Praseodymium Neodymium Promethium Samarium Europium Gadolinium Terbium Dysprosium Holmium Erbium Thulium Ytterbium Lutetium Hafnium Tantalum Tungsten Rhenium Osmium Iridium Platinum Gold Mercury (element) Thallium Lead Bismuth Polonium Astatine Radon
Francium Radium Actinium Thorium Protactinium Uranium Neptunium Plutonium Americium Curium Berkelium Californium Einsteinium Fermium Mendelevium Nobelium Lawrencium Rutherfordium Dubnium Seaborgium Bohrium Hassium Meitnerium Darmstadtium Roentgenium Copernicium Ununtrium Flerovium Ununpentium Livermorium Ununseptium Ununoctium
-

V

Nb
టైటానియంవెనేడియంక్రోమియం
Groupమూస:Infobox element/symbol-to-group/format
Periodperiod 4
Block  d-block
Electron configuration[Ar] 3d3 4s2
Electrons per shell2, 8, 11, 2
Physical properties
Phase at STPsolid
Melting point2183 K ​(1910 °C, ​3470 °F)
Boiling point3680 K ​(3407 °C, ​6165 °F)
Density (near r.t.)6.0 g/cm3
when liquid (at m.p.)5.5 g/cm3
Heat of fusion21.5 kJ/mol
Heat of vaporization459 kJ/mol
Molar heat capacity24.89 J/(mol·K)
Vapor pressure
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2101 2289 2523 2814 3187 3679
Atomic properties
Oxidation states−3, −1, 0, +1, +2, +3, +4, +5 (an amphoteric oxide)
ElectronegativityPauling scale: 1.63
Ionization energies
Atomic radiusempirical: 134 pm
Covalent radius153±8 pm
Color lines in a spectral range
Spectral lines of వెనేడియం
Other properties
Natural occurrenceprimordial
Crystal structurebody-centered cubic (bcc)
Body-centered cubic crystal structure for వెనేడియం
Speed of sound thin rod4560 m/s (at 20 °C)
Thermal expansion8.4 µm/(m⋅K) (at 25 °C)
Thermal conductivity30.7 W/(m⋅K)
Electrical resistivity197 n Ω⋅m (at 20 °C)
Magnetic orderingparamagnetic
Young's modulus128 GPa
Shear modulus47 GPa
Bulk modulus160 GPa
Poisson ratio0.37
Mohs hardness6.7
CAS Number7440-62-2
History
DiscoveryAndrés Manuel del Río (1801)
First isolationNils Gabriel Sefström (1830)
Named byNils Gabriel Sefström (1830)
Isotopes of వెనేడియం
Template:infobox వెనేడియం isotopes does not exist
 Category: వెనేడియం
| references

వెనేడియం లోహం మెత్తనిది, సాగదీయడానికి వీలైంది. (soft and ductile). ప్రత్యేకమైన ఉక్కు రకాల తయారీలో దీనిని వాడుతారు. (High speed steel). వెనేడియం పెంటాక్సైడ్ అనే పదార్ధాన్ని సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం తయారీలో ఉత్ప్రేరకంగా వాడుతారు. అనేజ జీవుల శరీరాలలో వెనేడియం పదార్ధాలు ఉన్నాయి. కాని మానవుల శరీరాలలో ఉండవు.

వెనేడియం స్టీల్ తో చేసిన పనిముట్లు

వెనేడియం ఉత్పత్తిలో సుమారు 85% వరకు ఫెర్రో వెనేడియం అనే ఉక్కు పదార్ధంగా[3] వాడుతారు.

ఇవి కూడా చూడండి

మార్చు

మూలాలు

మార్చు
  1. "Standard Atomic Weights: Vanadium". CIAAW. 1977.
  2. Prohaska, Thomas; Irrgeher, Johanna; Benefield, Jacqueline; et al. (2022-05-04). "Standard atomic weights of the elements 2021 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry (in ఇంగ్లీష్). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
  3. Moskalyk, R. R.; Alfantazi, A. M. "Processing of vanadium: a review". Minerals Engineering. 16 (9, September 2003): 793–805. doi:10.1016/S0892-6875(03)00213-9.

బయటి లింకులు

మార్చు
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=వెనేడియం&oldid=4095026" నుండి వెలికితీశారు