తెలంగాణ ఉన్నత న్యాయస్థానం

తెలంగాణ హైకోర్టు, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులో ఉన్న హైకోర్టు. 1920, ఏప్రిల్ 20న ఏడవ నిజాం ప్రభువు మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ఆధ్వర్యంలో ప్రారంభించబడింది.[1] హైదరాబాదు రాష్ట్రం కోసం ఏర్పాటుచేయబడిన ఈ హైకోర్టు, 1956లో రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ప్రకారం 1956, నవంబర్ 5న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుగా మార్చబడింది. 2014, జూన్ 2న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజన తరువాత ఉమ్మడి హైకోర్టుగా ఉండి, 2019 జనవరి 1న పూర్తిస్థాయిలో తెలంగాణ హైకోర్టుగా మార్చబడింది.

తెలంగాణ హైకోర్టు
Hyderabad High Court.jpg
హైకోర్టు భవనం
స్థాపితం20 ఏప్రిల్, 1920
దేశంభారతదేశం
ప్రదేశంహైదరాబాద్, తెలంగాణ
భౌగోళికాంశాలు17°22′09″N 78°28′19″E / 17.369181°N 78.472039°E / 17.369181; 78.472039Coordinates: 17°22′09″N 78°28′19″E / 17.369181°N 78.472039°E / 17.369181; 78.472039
సంవిధాన పద్ధతిExecutive selection subject to qualification
అధికారం పొందినదిభారత రాజ్యాంగం, ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
తీర్పులపై ఉత్తరాభియోగంసుప్రీం కోర్టు
న్యాయమూర్తుల పదవీ కాలం62 సంవత్సరాలకు పదవి విరమణ
స్థానాల సంఖ్య24
{పర్మినెంట్ 18 ; అడిషినల్ 6}
వెబ్‌సైట్hc.ts.nic.in
ప్రధాన న్యాయమూర్తి
ప్రస్తుతంజస్టిస్ ఆర్‌ఎస్ చౌహాన్ (ప్రస్తుతం)
అప్పటినుండి3 ఏప్రిల్, 2019

చరిత్రసవరించు

బ్రిటిషు ప్రభుత్వం రూపొందించిన అనేక నిబంధనలు హైదరాబాద్‌ రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశించడంతో, 1893నాటికి బ్రిటిష్ పాలిత భారతదేశంలో ఉన్న కోర్టుల మాదిరిగానే హైదరాబాద్ హైకోర్టు ప్రస్తావన వచ్చింది. ప్రారంభంలో హైకోర్టు పత్తర్‌గట్టిలో ఏర్పాటుచేయబడింది. 1908 నాటి హైదరాబాదు వరదలు రావడంతో లాల్‌బాగ్‌లో ఉండే అసమన్‌జా నవాబ్ నివాస గృహాంలోకి హైకోర్టు మార్చబడింది. 1912లో హైదరాబాద్‌లో కలరా వ్యాధి రావడంతో పబ్లిక్‌ గార్డెన్స్ హాల్‌కు, నాలుగు నెలల తర్వాత చెత్తబజార్‌లోని సాలార్‌జంగ్ బహద్దూర్ నివాసానికి తరలించబడింది. అక్కడ స్థలం సరిపోకపోడంతో కొంతకాలం తరువాత సైఫాబాద్లోని సర్తాజ్‌జంగ్ నవాబ్ ఇంటికి మార్చబడి, ప్రస్తుత భవనం నిర్మించేంతవరకు అక్కడే కొనసాగింది.

1915, ఏప్రిల్ 15న జైపూర్‌ ప్రాంతానికి చెందిన ఆర్కిటెక్క్ శంకర్‌లాల్ రూపకల్పనలో, ఇంజినీర్ మెహర్‌ అలీఫజల్ పర్యవేక్షణలో హైకోర్టు భవన నిర్మాణం ప్రారంభించబడింది. శంషాబాద్‌ వద్ద గగన్‌పహడ్ ప్రాంతంలోని కొండలను తొలిచి ఇండో ఇస్లామిక్ శైలిలో ఎరుపు తెలుపు రంగురాళ్లతో పాతబస్తీలోని మూసి ఒడ్డున 1919, మార్చి 31న భవనం నిర్మాణం పూర్తిచేయబడింది. 18,22,750 రూపాయలతో తొమ్మిది ఎకరాల్లో నిర్మించిన ఈ భవనాన్ని 1920, ఏప్రిల్ 20న మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ప్రారంభించారు. నిజాం కాలంలో మొదటి ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నవాబ్ ఆలంయార్‌ జంగ్ విధులు నిర్వర్తించారు.[2]

1956, నవంబర్ 5న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుగా మార్చబడింది. 1958లో మరికొన్ని భవనాల నిర్మాణాలు జరిగాయి. తొమ్మిదిన్నర ఎకరాల ప్రభుత్వ మెటర్నిటీ దవాఖాన స్థలాన్ని హైకోర్టుకు కేటాయించడంతో, అక్కడ ప్రత్యేక బ్లాకు నిర్మాణం చేపట్టబడ్డాయి.[3]

ఇతర వివరాలుసవరించు

  1. 1936లో జరిగిన సిల్వర్ జూబ్లీ ఉత్సవాల్లో నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ కు వెండి హైకోర్టు భవన ప్రతిమ, వెండి కీ బహురించారు. 300కిలోల బరువుగల మందపాటి షీట్ పై చెక్కబడిన భవన ప్రతిమ ప్రస్తుతం పురానీ హవేలీలోని నిజాం మ్యూజియంలో ఉంది.
  2. 2009, ఆగస్టు 31న హైకోర్టులో భారీ అగ్ని ప్రమాదం జరగడంతో గ్రంథాలయం లోపలిభాగంలోకి మంటలు వ్యాపించడంతో మద్రాసు హైకోర్టు నుంచి జస్టిస్ కోకా సుబ్బారావు తెప్పించిన విలువైన పుస్తకాలు, జర్నల్స్ కాలిపోయాయి. కొన్ని ఛాంబర్లు, సమావేశ మందిరం కూడా కాలిపోవడంతో అందులోవున్న నిజాం కాలంలోని అపురూపమైన చిత్రాలు కాలిపోయాయి. వాటన్నింటిని బాగుచేసి 2011, అక్టోబర్ 13న ప్రారంభించారు.
  3. తెలంగాణ హైకోర్టు ప్రథమ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా 2019, జనవరి 1న రాధాకృష్ణన్ ప్రమాణం స్వీకరించగా, ప్రస్తుతం తాత్కాలిక న్యాయమూర్తిగా ఆర్‌ఎస్ చౌహాన్ కొనసాగుతున్నారు.

ప్రధాన న్యాయమూర్తులుసవరించు

క్రమసంఖ్య ప్రధాన న్యాయమూర్తులు పదవికాలం
హైదరాబాద్ హైకోర్టు ఆఫ్ జ్యుడికేచర్
1 కళ్యాణ్ జ్యోతి సెంగుప్తా 2 జూన్ 2014 – 2015
2 దిలీప్ బాబాసాహెబ్ భోసలే 2015
3 టి.బి. రాధాకృష్ణన్ జూలై 7, 2018- డిసెంబరు 31, 2018
తెలంగాణ హైకోర్టు
1 టి.బి. రాధాకృష్ణన్ జనవరి 1, 2019 – ఏప్రిల్ 2, 2019
- రాఘవేంద్ర సింగ్ చౌహాన్ తాత్కాలిక ప్ర‌ధాన న్యాయ‌మూర్తి ఏప్రిల్ 3, 2019 – జూన్ 21, 2019
2 రాఘవేంద్ర సింగ్ చౌహాన్ జూన్ 22, 2019 - 6 జనవరి 2021
3 హిమా కోహ్లీ 7 జనవరి 2021 - 27 ఆగష్టు 2021
ఎం.ఎస్‌. రామచందర్‌ రావు తాత్కాలిక ప్ర‌ధాన న్యాయ‌మూర్తి [4] 27 ఆగష్టు 2021 - ప్రస్తుతం
4 సతీశ్‌ చంద్ర శర్మ [5]

న్యాయమూర్తులుసవరించు

  1. తడకమళ్ల వినోద్‌కుమార్‌[6]
  2. అన్నిరెడ్డి అభిషేక్‌రెడ్డి
  3. కూనూరు లక్ష్మణ్‌ గౌడ్[7]

ఇవికూడా చూడండిసవరించు

మూలాలుసవరించు

  1. సాక్షి, వీడియోలు (20 April 2019). "తెలంగాణ హైకోర్టుకు వందేళ్లు". Archived from the original on 20 April 2019. Retrieved 20 April 2019.
  2. ఆంధ్రజ్యోతి, తెలంగాణ ముఖ్యాంశాలు (20 April 2019). "హైకోర్టు.. 100 ఏళ్ల చరిత్రకు సాక్షి". Archived from the original on 20 April 2019. Retrieved 20 April 2019.
  3. నమస్తే తెలంగాణ, తెలంగాణ వార్తలు (20 April 2019). "హైకోర్టు సేవలకు వందేండ్లు". Archived from the original on 20 April 2019. Retrieved 20 April 2019.
  4. Sakshi (27 August 2021). "హైకోర్టు తాత్కాలిక సీజేగా జస్టిస్‌ ఎంఎస్‌ రామచందర్‌రావు". Archived from the original on 31 ఆగస్టు 2021. Retrieved 31 August 2021.
  5. Namasthe Telangana (17 September 2021). "హైకోర్టు చీఫ్‌ జస్టిస్‌గా సతీశ్‌చంద్రశర్మ!". Archived from the original on 18 September 2021. Retrieved 18 September 2021.
  6. నమస్తే తెలంగాణ, తెలంగాణ (26 August 2019). "ముగ్గురు హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల ప్రమాణస్వీకారం". ntnews.com. Archived from the original on 28 August 2019. Retrieved 28 August 2019.
  7. సాక్షి, రామన్నపేట (నకిరేకల్‌) (25 August 2019). "హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా బోగారం వాసి". Sakshi. Archived from the original on 28 ఆగస్టు 2019. Retrieved 28 August 2019.

వెలుపలి లంకెలుసవరించు