ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర శాసనమండలి, అమరావతి
(ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసన మండలి నుండి దారిమార్పు చెందింది)

ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి (ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విధాన పరిషత్) భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన వ్యవస్థలోని సభలలో ఎగువ సభ. ఇది ప్రస్తుత రాజధాని అమరావతిలో 58 మంది సభ్యులతో ఉంది.[1] విధాన పరిషత్తు 1958 నుండి 1985, 2007 నుండి ప్రస్తుతం వరకు రెండు పర్యాయాలు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఉంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి
రకం
రకం
నాయకత్వం
అధ్యక్షుడు
ఉపాధ్యక్షడు
రెడ్డి సుబ్రమణ్యం, TDP
అధికారపక్ష నాయకుడు
ప్రతిపక్ష నాయకుడు
నిర్మాణం
సీట్లు58
India Andhra Pradesh Council 2019.svg
రాజకీయ వర్గాలు
(as on 11/06/2019)
  TDP(తెదెపా): 29 seats
  YSRCP(వైకాపా): 6 seats
  BJP(భాజాపా): 2 seats
  PDF(పిడిఎఫ్): 3 seats
  INDP(స్వతంత్ర): 5 seats
  Nom: 8 seats
  Vacant(ఖాళీ): 5 seats
ఎన్నికలు
ఓటింగ్ విధానం
Single transferable vote
సమావేశ స్థలం
Andhra Pradesh Secreteriat.jpg
Interim Legislative Building
Amaravati

చరిత్రసవరించు

భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఒకే సభ ఉన్న పార్లమెంటరీ వ్యవస్థలో పనిచేసింది. 1956 డిసెంబరు 5 న ఆంధ్రప్రదేశ్ విధాన సభ శాసనమండలి ఏర్పాటు చేయుటకు తీర్మానం చేసింది. ఈ వ్యవస్థ మూలంగా రెండు సభలు ఉంటాయి.[2] అధికారికంగా విధాన పరిషత్తు 1958 జూలై 1 న ప్రారంభించబడింది. ఈ ఏర్పాటు భారత రాజ్యాంగంలోని 168 అధికరణం మూలంగా జరిగింది. 1968 జూలై 8 న అప్పటి భారత రాష్ట్రపతి డా. రాజేంద్రప్రసాద్ ప్రారంభోత్సవం చేసాడు.[2]

నిర్మూలనసవరించు

1980 వ దశకంలో, ఎగువ సభలను రద్దు చేయాలని కోరే రాష్ట్రాలలో మొదటి రాష్ట్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరించింది. ఇది అనవసరమైనది, జనాభాలో ప్రాతినిధ్యం లేనిది, రాష్ట్ర బడ్జెట్ పై ఒక భారం, చట్టం ఆమోదించడంలో జాప్యాలు కలిగించడం వంటి కారణాల వల్ల విమర్శించబడింది.[2][3][4][5] ఏదేమైనా అప్పటి పాలక పార్టీ తెలుగుదేశం రాజకీయ ప్రతిపక్షమైన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్కు శాసన మండలిలో ఎక్కువ సీట్లు ఉండటంవల్ల చట్టాన్ని ఆలస్యం చేసినందువలన తాత్సారం అయినది.[5]

ఆంధ్రప్రదేశ్ విధానసభ ఆమోదించిన తీర్మానం ప్రకారం, భారత పార్లమెంటు 1985 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన మండలి (నిర్మూలన) చట్టం ద్వారా విధాన పరిషత్‌ను రద్దు చేసింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జరిగిన రాష్ట్ర ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ (ఐ) పార్టీ ఓటమి పాలయ్యింది.[2][5]

పునరుజ్జీవనముసవరించు

1989 లో రాష్ట్ర ఎన్నికలలో గెలిచిన కాంగ్రెస్ (ఐ) కు చెందిన ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ మర్రి చెన్నారెడ్డిలో శాసన మండలిని పునరుద్ధరించడానికి తదుపరి ప్రయత్నాలు ప్రారంభించాడు.[2][5] శాసన మండలిని పునరుద్ధరించడానికి ఒక తీర్మానం 1990 జనవరి 22 న విధానసభలో ఆమోదించబడింది.[2]

1990 మే 28 న రాష్ట్ర విధానసభ తీర్మానం ప్రకారం, భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభ (రాజ్యసభ)లో శాసన మండలి యొక్క పునరుద్ధరణకు అధికారమిచ్చిన శాసనం ఆమోదం పొందింది కానీ ప్రధానంగా దాని యొక్క ఐదు సంవత్సరాల కాలానికి ముందు 1991 లో రద్దు చేయబడిన కారణంగా లోక్‌సభలో నిలిచిపోయింది.[2] తరువాత వచ్చిన లోక్‌సభలు (1991–1996, 1996–1998, 1998–2004) ఈ విషయంపై ఎలాంటి చర్య తీసుకోలేదు.

2004 రాష్ట్ర ఎన్నికలలో విజయం సాధించిన తరువాత, కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ జూలై 8, 2004 న శాసన మండలి పునరుద్ధరణకు మరొక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది.[2] ఇది 2004 డిసెంబరు 16 న ఆంధ్రప్రదేశ్ కౌన్సిల్ బిల్‌గా లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టబడింది. 2006 డిసెంబరు 15 న లోక్‌సభ శాసనసభ ఆమోదించింది, డిసెంబరు 20 న రాజ్యసభ త్వరగా ఆమోదించబడింది, 2007 జనవరి 10 న రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందింది.[2] నూతనంగా పునరుద్ధరించబడిన శాసన మండలి 2007 మార్చి 30 న ఏర్పాటు చేయబడింది, ఏప్రిల్ 2 న అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్ రామేశ్వర్ ఠాకూర్ చేత ప్రారంభించబడింది.[2]

హోదా , ప్రస్తుత సభ్యులుసవరించు

కౌన్సిల్ చేత ఎన్నుకోబడిన చైర్‌పర్సన్, కౌన్సిల్ యొక్క సెషన్లకు అధ్యక్షత వహిస్తారు. చైర్‌పర్సన్ అందుబాటులోకి లేని సమయంలో సభను నిర్వహించడానికి డిప్యూటీ చైర్‌పర్సన్ ను కూడా ఎన్నుకుంటారు. ప్రస్తుత అధికార పదవులు ఇలా ఉంటాయి.

సభ్యత్వం , పదవీకాలంసవరించు

శాసన మండలి శాశ్వత సభ. ఇది రద్దు చేయబడదు.[2] ఇందులో ఆరు సంవత్సరాల కాలానికి 58 మంది సభ్యులు ఉంటారు. అందులో 1/3 వంతు మంది ప్రతీ రెండు సంవత్సరాలకు రొటేషన్ పద్ధతిలో ఎన్నికవుతారు.[2] శాసనమండలి సభ్యుడు కాదలచిన వ్యక్తి భారత పౌరుడై ఉండాలి. కనీసం 30 ఏళ్ళ వయసు ఉండాలి. మానసికంగా ఆరోగ్యవంతుడై ఉండాలి. అతడు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఓటు హక్కు కలిగి ఉండాలి. అతడు/ఆమె అదే కాలంలో పార్లమెంటు సభ్యునిగా ఉండరాదు. ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నరు ద్వారా 8 మంది సభ్యులు నామినేట్ చేయబడతారు. 40 మంది సభ్యులు అసెంబ్లీ, స్థానిక సంస్థల ఎలక్టోరల్ కొలేజ్ ద్వారా ఎన్నుకొబడతారు. మిగిలిన 10 మంది సభ్యులు కళాశాల గ్రాడ్యుయేట్లు, ఉపాధ్యాయుల నుండి ఎన్నుకోబడతారు.[6]

శాసన మండలి సభ్యులుసవరించు

నియోజకవర్గం సీటు సంఖ్య జిల్లా విజేత ఎన్నికైన పార్టీ కాలం
పట్టభద్రులు 01 పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి కె.రవికిరణ్ వర్మ స్వతంత్ర 2013 - 2019
02 కృష్ణా జిల్లా, గుంటూరు బొద్దు నాగేశ్వరరావు పి.డి.ఎఫ్ 2013 - 2019
03 శ్రీకాకుళం జిల్లా, విజయనగరం, విశాఖపట్నం పి.వి.ఎన్.మాధవ్ బి.జె.పి 2017 - 2023
04 ప్రకాశం, నెల్లూరు, చిత్తూరు యండపల్లి శ్రీనివాసులరెడ్డి పి.డి.ఎఫ్ 2017 - 2023
05 అనంతపురం, కర్నూలు, కడప వెన్నపూస గోపాలరెడ్డి వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2017 - 2023
ఉపాధ్యాయులు 06 శ్రీకాకుళం జిల్లా, విజయనగరం, విశాఖపట్నం పాకలపాటి రఘువర్మ ఎ పి టి ఫ్ 257 2019 - 2025
07 పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి రాము సూర్యారావు పి.డి.ఎఫ్ 2015 - 2021
08 కృష్ణా జిల్లా, గుంటూరు డా.ఎ.ఎస్.రామకృష్ణ స్వతంత్ర 2015 - 2021
06 ప్రకాశం, నెల్లూరు, చిత్తూరు విటపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం పి.డి.ఎఫ్ 2017 - 2023
10 అనంతపురం, కర్నూలు, కడప కత్తి నరసింహారెడ్డి స్వతంత్ర 2017 - 2021
స్థానిక సంస్థలు 11 అనంతపురం పయ్యావుల కేశవ్ తె.దే.పా 2015 - 2021
12 చిత్తూరు 07.02.2018 నుండి ఖాళీ

గాలి ముద్దుకృష్ణమ నాయుడు మరణం తరువాత

- 2015 - 2021
13 తూర్పు గోదావరి రెడ్డి సుబ్రహ్మణ్యం తె.దే.పా 2015 - 2021
14 గుంటూరు అన్నం సతీష్ ప్రభాకర్ తె.దే.పా 2015 - 2021
15 కృష్ణా యై.వి.బాపు రాజేంద్రప్రసాద్ తె.దే.పా 2015 - 2021
16 కృష్ణా బుద్దా వెంకటేశ్వరరావు తె.దే.పా 2015 - 2021
17 ప్రకాశం మాగుంట శ్రీనివాసులరెడ్డి తె.దే.పా 2015 - 2021
18 విశాఖపట్నం డా.ఎం.వి.వి.ఎస్. మూర్తి తె.దే.పా 2015 - 2021
19 విజయనగరం ద్వారపురెడ్డి జగదీశ్వరరావు తె.దే.పా 2015 - 2021
20 విజయనగరం పప్పల చలపతిరావు తె.దే.పా 2015 - 2021
21 పశ్చిమ గోదావరి అంగర రామమోహన్ తె.దే.పా 2015 - 2021
22 అనంతపురం గూనపాటి దీపక్‌రెడ్డి తె.దే.పా (సస్పెండ్) 2017 - 2023
23 చిత్తూరు బి.ఎన్.రాజసింహులు తె.దే.పా 2017 - 2023
24 తూర్పు గోదావరి చిక్కాల రామచంద్రరావు తె.దే.పా 2017 - 2023
25 గుంటూరు డా.ఉమ్మారెడ్డి వెంకటేశ్వర్లు వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2017 - 2023
26 కడప మారెడ్డి రవీంద్రనాథ్ రెడ్డి తె.దే.పా 2017 - 2023
27 కర్నూలు కె.ఇ.ప్రభాకర్ [7] - 01.01.2018 - 01.05.2023
28 నెల్లూరు వాకాటి నారాయణరెడ్డి తె.దే.పా (సస్పెండ్) 2017 - 2023
29 శ్రీకాకుళం శత్రుచర్ల విజయరామరాజు తె.దే.పా 2017 - 2023
30 పశ్చిమ గోదావరి మంతెన వెంకట సత్యనారాయణ రాజు తె.దే.పా 2017 - 2023
శాసనసభ్యులు 31 --- యనమల రామకృష్ణుడు తె.దే.పా 2019 - 2025
32 --- పి.శమంతకమణి తె.దే.పా 2013 - 2019
33 --- డా. పి.నారాయణ తె.దే.పా 2013 - 2019
34 --- అంగూరి లక్ష్మీ శివకుమారి తె.దే.పా* 2013 - 2019
35 --- ఆదిరెడ్డి అప్పారావు తె.దే.పా* 2013 - 2019
36 --- దేవసాని చిన్నగోవిందరెడ్డి వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2015 - 2021
37 --- కోలగట్ల వీరభద్రస్వామి వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2015 - 2021
38 --- పిల్లి సుభాష్‌చంద్రబోస్ వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2015 - 2021
39 --- గుండులల త్రిప్పెస్వామి తె.దే.పా 2015 - 2021
40 --- సంధ్యారాణి తె.దే.పా 2015 - 2021
41 --- వట్టికూటి వీర వెంకన్న చౌదరి తె.దే.పా 2015 - 2021
42 --- షరీఫ్హ్ అహ్మద్ మహ్మద్ తె.దే.పా 2015 - 2021
43 --- సోము వీర్రాజు బి.జె.పి 2015 - 2021
44 --- నారా లోకేశ్ తె.దే.పా 2017 - 2023
45 --- గంగుల ప్రభాకరరెడ్డి వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2017 - 2023
46 --- ఆళ్ల నాని వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2017 - 2023
47 --- కరణం బలరామకృష్ణమూర్తి తె.దే.పా 2017 - 2023
48 --- పోతుల సునీత తె.దే.పా 2017 - 2023
49 --- బచ్చుల అర్జునుడు తె.దే.పా 2017 - 2023
50 --- డొక్కా మాణిక్యవరప్రసాద్ తె.దే.పా 2017 - 2023
నామినేటెడ్ 51 --- కె.సత్యనారాయణరాజు బి.జె.పి 2014 - 2020
52 --- టి.రత్నాబాయి కాంగ్రెస్ పార్టీ 2014 - 2020
53 --- సోమిరెడ్డి చంద్రమోహన్‌రెడ్డి తె.దే.పా 2015 - 2021
54 --- గౌనివారి శ్రీనివాసులు తె.దే.పా 2015 - 2021
55 --- బీడ రవిచంద్ర తె.దే.పా 2015 - 2021
56 --- టి.డి.జనార్థన్ తె.దే.పా 2015 - 2021
57 --- ఎన్.ఎం.డి. ఫరూఖ్ తె.దే.పా 2017 - 2023
58 --- పొన్నపురెడ్డి రామసుబ్బారెడ్డి తె.దే.పా 2017 - 2023

ఇవికూడా చూడండిసవరించు

మూలాలుసవరించు

  1. "legislative council, Andhrapradesh". AP Government. Retrieved 11 June 2019.
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 "Andhra Pradesh Legislative Council History". National Informatics Centre. Retrieved 2010-09-03.
  3. Sharma. Introduction to the Constitution of India, Fifth Edition. PHI Learning Pvt. Ltd. pp. 212–13. ISBN 978-81-203-3674-2.
  4. Laxmikanth. Indian Polity For UPSC 3E. Tata McGraw-Hill. pp. 27–1. ISBN 978-0-07-015316-5.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 Agarala Easwara Reddy (1994). State politics in India: reflections on Andhra Pradesh. M.D. Publications Pvt. Ltd. pp. 97–110. ISBN 978-81-85880-51-8.
  6. TMH General Knowledge Manual. Tata McGraw. 2007. p. 176. ISBN 978-0-07-061999-9.
  7. http://indiatoday.intoday.in/story/tdps-prabhakar-elected-unopposed-to-ap-legislative-council/1/1120163.html